Işınlılar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Radiolaria
Ernst Haeckel'den Radiolaria (1904).
Ernst Haeckel'den Radiolaria (1904).
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Protista
Şube: Sarcodina
Müller 1858.
Sınıflar

Polycystinea
Acantharia
Sticholonchea

Işınlılar ya da Radiolaria; ameböid hareket eden Protozoa altaleminin bir sınıfı ya da Protista aleminin bir şubesidir.

Radyolaryalar, Kambriyen'den günümüze kadar gelmiş pelajik tek hücreli organizmalar olup, özellikle pelajik çökellerin yaşlandırılması büyük öneme sahiptirler. Radyolaryalar ilk kes 1834 yılında Meyen tarafından tespit edilmiş ve 1858 yılında Müller tarafından adlandırılmışlardır. 19. yüzyılda Challenger Gezisi sonucunda, 1847 Ehrenberg (Barbodos’ta) ve 1862 -1887 yıllarında da Hackel tarafından önemli çalışmalar yapılmıştır.

Tek hücreli Radyolarya’nın çaplarının uzunluğu 100-2000 m. arasındadır. Koloni şeklinde olanlarının uzunluğu ise; 250 m. ye kadar olduğu gözlenmiştir. Her bir hücrenin protoplazması merkez kapsül denilen delikli, organik bir zar tarafından dıştaki ektoplazma ve içteki endoplazma kısımlarına ayrılır. Bu merkezi kapsülden dışarıya yalancı ayakları radyal şekilde çıkar.

Radyolarya denizel zooplankton olarak, aksopodlarıyla yakaladıkları organizmaları (planktonlar ve bakteriler) besin olarak kullanırlar. Bu besinler kalimma içindeki boşluklarda sindirilir ve delikli merkezi kapsülden endoplazmaya geçerler. Fotik zonda yaşayan ve zooxonthellae (simbiyotik alg) içeren Radyolaryalar simbiyotik olarak yaşayabilirler. Radyolarya faunası yoğunluk ve çeşitlilik açısından genel olarak ekvator civarında bulunmasına rağmen kutup yakınlarındaki denizlerde de Diyatomlar'la beraber yoğun olarak bulunurlar.

20. yüzyılda 1960'ların sonu 1970'lerin başında kayaçlardan fosil çıkarmada yeni yöntemlerin bulunması, Taramalı Elektron Mikroskop'unun (SEM) çalışmalarda kullanılması ve Derin Deniz Sondaj Projesi'nin (DSDP) başlaması Radyolarya çalışmalarında çok hızlı ilerlemelere neden olmuştur. Bununla birlikte ülkemiz Radyolarya faunası ile ilgili yapılan çalışmalar çok sınırlıdır. Ülkemiz pelajik sedimanlar bakımından çok zengin olup bu sedimanların Radyolarya Faunasının saptanması ile geçmiş ortamlar ve Tetis Denizi’in gelişimi hakkında çok önemli ipuçları elde edilebilecektir.[1]

Kunstformen der Natur 'den bazı resimler (1904)[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Tekin, Uğur Kağan. "Genel Özellikleri, Ekolojileri ve Sınıflandırılmasıyla Radyolaryalar". Mavi Gezegen. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikispecies-logo.svg
Wikispecies'te konuyla ilgili sayfa mevcuttur: