Guatr

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu madde yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar doktor uyarısı ya da önerisi değildir.


Guatr hastası bir kadın.

Guatr tiroid bezinin normal dışı olarak büyümesi hastalığıdır.

Tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tang hanedanlığı(618-907) döneminde çinli fizyologların ilk kez başarılı bir tedavi uyguladıkları bilinmektedir. Oluşturdukları reçete; hap yada toz formunda, domuz ve koyunun tiroid bezinden elde edilen zengin iyodin içeriğidir.[1]
  • Zayn al-Din Gorgani (1040–1136) iran asıllı fizyolog, ilk kez Graves hastalığını troid bezindeki anomali ve exophthalmos (göz çıkığı) ile ilişkilendirerek kitabı “Harezmşah’ın hazinesi”nde açıklamıştır. Ne zaman taşındığı açık olmamakla birlikte Büyük Selçuklu kentinin başkenti Merv’de vefat etmiştir.
  • Paracelsus (1493-1541) ise ilk kez mineraller ile guatr hastalığı arasındaki bağıntıyı hazırladığı eser miktarda kurşun ihtiva eden su ile ortaya koymuştur. İodin daha sonra Bernard Courtis tarafından 1811’de keşfedilecektir.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Guatr çeşitli şekillerde sınıflandırılır:

  • Basit guatr, hormon düzeyi normal olan yumrusuz (nodülsüz) guatr türüdür. İçinde yumru bulunan guatra nodüllü guatr denir ve "tek nodüllü" ve "çok nodüllü" guatr olarak ikiye ayrılır. Ayrıca guatr hastalığındaki nodüller; "soğuk", "ılık" ve "sıcak" olarak 3 gruba ayrılır.
  • Yaygın guatr, basit guatrın tersine guatr bütün tiroid bezine yayılmıştır.
  • Zehirli olmayan guatr, genellikle normal veya düşük tiroid seviyeleri ile ilişkilendirlir ve bütün diğer guatr türlerini tanımlar(lithium ve bağışıklık sistemi hastalıklarında oluşanlar gibi).

Sebepleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsan vücudunda normal iyot oranı olan %48'lik bir orandan az ya da %58'den fazla olması, tiroid bezlerinden salgılanan ve insanın DNA şifresini büyük ölçüde etkileyen tiroksin hormonunun çok fazla çalışması nedeniyle tiroid bezlerinin kontrolsüz şekilde çalışması sonucunda büyümesi ile oluşan viral ve tehlikeli bir tiroid enfeksiyonudur. Diğer bir sebep de "A" vitamininin eksikliğinden kaynaklanabilir. Daha çok Afrika, Nikaragua, Rusya'nın Güneydoğu kısmı ve Türkiye'nin Güneydoğusu ile Küba, Kazakistan, Kırgızistan gibi ülkelerde bu hastalığa rastlanmaktadır. Türkiye'de ilk kez 1908 yılında şair Tevfik Fikret bu hastalığa yakalanmıştır. O günden bu zamana kadar bu hastalıkla mücadele başlatılmıştır. En son 1946 senesi Mayıs ayı içerisinde 47 çocuğun ölümüyle sonuçlanan guatr hastalığı erken teşhis sonrası yapılan 23 saat içerisinde yapılan bir operasyon sonrası iyileştirilmektedir.

Diğer sebepleri:

Wikimedia Commons'ta Guatr ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Temple, Robert. (1986). The Genius of China: 3,000 Years of Science, Discovery, and Invention. With a forward by Joseph Needham. New York: Simon and Schuster, Inc. ISBN 0-671-62028-2. Pages 133–134.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]