Fransız Sudanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Fransız Sudanı
Soudan Français
Fransız Sudanı
1880
-1960
Fransız Sudanı bayrağı
Bayrak
Batı Afrika'da Fransız Sudanı kolonisinin konumu
Batı Afrika'da Fransız Sudanı kolonisinin konumu
Başkent Bamako
Yaygın diller Fransızca
Tarihçe  
• Kuruluşu
1880
• Dağılışı
1960
Öncüller
Ardıllar
Wassoulou Krallığı
Toucouleur Krallığı
Kénédougou Krallığı
Mali Federasyonu

Fransız Sudanı, Batı Afrika'da bir Fransız sömürgesiydi. Bölge, iki farklı dönemde oluşturulmuştu; 1890 ile 1902 yılları arası ilk dönemi, 1920 ile 1960 yılları arası da ikinci dönemi teşkil eder. Fransız Sudanı, 22 Eylül 1960 tarihinde Mali Cumhuriyeti adı ile bağımsızlığa kavuştu.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Fransız Sudanı koloni bölgesinin konumu

Bölge, 9 Eylül 1880 yılında "Yukarı Senegal" adı altında Fransız sömürgesi hâline getirildi. 18 Ağustos 1890 tarihinde ismi "Fransız Sudanı" şeklinde değiştirildi ve bölgenin başkenti de Kayes oldu.[1] 1895 yılında bölge Fransız Batı Afrikası koloni sistemine dahil edildi. 10 Ekim 1899 tarihinde "Fransız Ginesi", "Fildişi Sahilleri" ve "Dahomey" olmak üzere farklı bölgeler eklenmiştir. Bu bölgelerden Fildişi Sahilleri ve Dahomey bir yıl sonra yeniden bu koloni bölgesinin bir parçası haline getirildi. 17 Ekim 1899 tarihinde bölgenin yeni başkenti Bamako oldu.

1902 yılında koloninin askerî olmayan bölgeleri Senegambiya ve Nijer, 1904 yılında ise Yukarı Senegal ve Nijer olarak adlandırılmıştır. 1920 yılında Fransız Sudanı koloni bölgesi yeniden oluşturuldu. 1920 yılından itibaren Fransız Sudanı günümüzde Mali ile aynı sınırlara sahip bir konuma ulaştı.

Bağımsızlık[değiştir | kaynağı değiştir]

4 Ekim 1958 tarihinde Fransa'da gerçekleştirilen anayasa referandumu ile Fransa'da "République Soudanaise" olarak adlandırılan bölge, Fransız Uluslar Topluluğu bölgesinin bir parçası olarak kabul edildi. 25 Kasım 1958 tarihinde eski koloni ülkesi iç işlerinde bağımsızlık elde etti.

4 Nisan 1959 tarihinde Fransız Sudanı, Senegal ile birlikte "Mali Federasyonu" adı altında birleştirilmiş, bu oluşum da 20 Haziran 1960 yılında Fransa'dan tamamen bağımsızlığını kazandı. Bağımsızlık sonrası birlik dağılmış, 20 Ağustos 1960 tarihinde Senegal'in birlikten ayrılması ile Mali, 22 Eylül 1960 tarihinde "Mali Cumhuriyeti "nin kuruluşu ile "Fransız Uluslar Topluluğu"ndan tamamen ayrılmıştır.[2][3]

Tarihte bölgenin isimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölge kurulduğu tarihten itibaren birçok kez isim değişiklikleri yaşamıştır. Tarihte bölgeye şu isimler verilmiştir:

Koloni İsmi Yıl
Yukarı Senegal 1879 - 1890
Fransız Sudanı 1890 - 1899
Orta Nijer ve Yukarı Senegal 1899 - 1902
Senegambiya ve Nijer 1902 - 1904
Yukarı Senegal ve Nijer 1904 - 1920
Fransız Sudanı 1920 - 1958
République Soudanaise 1958 - 1960
Mali Federasyonu adı altında bağımsızlık ) (Haziran-Eylül), Mali Cumhuriyeti (22 Eylül'den sonra) 1960

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Klein, Martin A. (1998). Slavery and Colonial Rule in French West Africa. London: Cambridge University Press
  2. ^ Chafer, Tony (2002). The End of Empire in French West Africa: France's Successful Decolonization?
  3. ^ Mann, Gregory (2006). Native Sons: West African Veterans and France in the Twentieth Century