Fransız Din Savaşları

Fransız Din Savaşları
	; Aziz Bartalmay Yortusu Kıyımı (1572), François Dubois
Tarih	Mart 1562 - Nisan 1598
Bölge	Fransa
Sonuç	Nantes Buyruğu
Taraflar
Komutanlar ve liderler
Kayıplar
	Ortalama 3.000.000 ölü

Fransız Din Savaşları (1562-1598), Fransa'daki Katolikler ve Protestanlar^[1] (Huguenot) arasındaki sivil ve askerî bir çekişmedir.^[2] Çatışma Bourbon Hanedanı'yla Guise Hanedanı'nı birbirine düşürmüş, iki hanedan da dış kaynaklardan destek almıştır.

Savaş ve önemli olayların tarihleri araştırmacılar arasında hâlâ bir tartışma konusudur. Bazı tarihçiler savaşı Nantes Buyruğu'nun bitirdiğini savunmuş,^[3] bazıları ise ardından isyan hareketinin artmasına rağmen Alais Barışı'nın bitiş olduğunu tezini desteklemiştir. Genel kanı, Nantes Buyruğu'nun seri çatışmaları bitirip yerini diplomatik anlaşmalara ve küçük çaplı çatışmalara bıraktırdığıdır.

2.000.000-4.000.000 insan savaş sırasında hastalık veya kıtlıktan ölmüştür. Savaş sonucunda Huguenotlar istediği özgürlükleri ve önemli hakları almıştır fakat yine de kendilerine olan düşmanlık sona ermemiştir. Fransız monarşisinin otoritesi, IV. Henri tekrar güçlendirene dek, azalmıştır.

Arka plan

16. yüzyılın ortalarında Kalvinizm, Fransa'da hızla yayılmaya başladı. Başlangıçta eğitimli çevreler ve soylular arasında benimsenen yeni mezhep, zamanla kentli zanaatkârlar ve tüccarlar başta olmak üzere daha geniş toplumsal kesimlere ulaştı. Buna karşılık I. François ve özellikle de II. Henri dönemlerinde Protestanlara yönelik baskılar giderek sertleşti. Mayıs 1559'da Paris'te toplanan ilk ulusal Protestan konsilinde Fransız Reform Kilisesi'nin teşkilat yapısı oluşturulurken, aynı yıl yayımlanan Écouen Fermanı sapkınlıkla suçlanan Protestanların affedilmeksizin idam edilmesini öngördü.^[4]

II. François'nın ölümünün ardından naipliği üstlenen Catherine de' Medici, mezhep çatışmasını yatıştırmak amacıyla uzlaşmacı bir siyaset izledi. Ocak 1562'de yayımlanan Saint-Germain Fermanı ile Huguenotlara şehir surlarının dışında ibadet etme izni tanındı. Ancak bu düzenleme Katolik çevrelerin sert tepkisini çekti ve kısa süre sonra Vassy Katliamı'nın yaşanmasıyla taraflar arasında açık savaş başladı.^[4]

Savaşın başlamasında yalnızca dinî anlaşmazlıklar değil, toplumsal ve ekonomik sorunlar da etkili oldu. 1562 yılında Fransa'nın kuzeyinde kötü hava koşullarının hasadı olumsuz etkilemesi tahıl fiyatlarını yükseltti, açlık korkusunu artırdı ve salgın hastalıkların yayılmasına yol açtı. Aynı dönemde çatışmalar uluslararası bir boyut da kazandı. Katolikleri destekleyen İspanya Kralı II. Felipe, Guise hanedanına askerî ve mali yardım sağlarken, Huguenotların önde gelen liderlerinden Louis de Condé İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth'ten destek aldı. İngiliz birliklerinin Fransa'ya gönderilmesi savaşın kapsamını genişletirken, ülkedeki İngiliz askerî varlığı Huguenotların bazı kesimler nezdindeki desteğinin azalmasına da neden oldu.^[4]

Ayrıca bakınız

Huguenot isyanları

Kaynakça

↑ Rublack, Ulinka (2017). The Oxford handbook of the Protestant Reformations (1. bas.). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0199646920.
↑ Raymond, Gino (2008). Historical dictionary of France (2. bas.). Lanham, Md.: Scarecrow Press. ISBN 978-0810850958.
↑ Darwin, John (1996). The Cambridge illustrated history of the British Empire. Cambridge, İngiltere: Cambridge University Press. ISBN 978-0521002547.
1 2 3 Güngör, Celalettin (2024). "Huguenotlar: Bir 16. Yüzyıl Acısı (Doğuş, Baskı, İç Savaş ve St. Bartholomew Katliamı)". Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi. Cilt 10 (2 bas.). s. 161-184. 25 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi25 Haziran 2026.

[ProtestanDevrimler-1] Rublack, Ulinka (2017). The Oxford handbook of the Protestant Reformations (1. bas.). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0199646920.

[FransaSözlüğü-2] Raymond, Gino (2008). Historical dictionary of France (2. bas.). Lanham, Md.: Scarecrow Press. ISBN 978-0810850958.

[İngilizTarihiCambridge-3] Darwin, John (1996). The Cambridge illustrated history of the British Empire. Cambridge, İngiltere: Cambridge University Press. ISBN 978-0521002547.

[:2-4] 1 2 3 Güngör, Celalettin (2024). "Huguenotlar: Bir 16. Yüzyıl Acısı (Doğuş, Baskı, İç Savaş ve St. Bartholomew Katliamı)". Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi. Cilt 10 (2 bas.). s. 161-184. 25 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi25 Haziran 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]