Fotoperiyodizm

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Fotoperiyodizm, bitkilerin günlerin uzunluğuna bağlı olarak gösterdiği gelişim. Bitkilerin gelişim gösterdikleri evreye ise fotoperiyot denir. Fotoperiyot, bitkilerde büyüme, gelişme, çiçeklenme, yaprakların dökülmesi ve durgunluk döneminin başlaması gibi fizyolojik olayları etkilemektedir. Ayrıca gün uzunluğu bazı bitkilerin dünya üzerindeki yayılışını da belirler.

Gece ve gündüz uzunluğunun yıl içindeki çevrimi, bitkilerin büyümesini ve çiçeklenmesini doğrudan etkiler. Örneğin kısa gün bitkisi denen bazı bitkilerde, gecelerin kısalıp gündüzlerin uzadığı mevsimde yalnız kök, dal ve yapraklar geliştiği halde, gündüzler ya da ışık alma süresi belirli bir minumum altına düşüp geceler uzadığında ilk tomurcuklar belirir ve bitki hızla çiçeklenir. Oysa uzun gün bitkilerinde durum tam tersidir ve bitkinin çiçeklenmesi için karanlık dönemin ya da gecelerin kısa, gündüzlerin uzun olması gerekir. Bazı bitkilerde ise, gece-gündüz uzunluğu eşitlendiğinde çiçeklenme hızlanır.

Fotoperiyodizme göre 3 tür bitki vardır:

  • Kısa gün bitkileri (c4 bitkileri): 13-14 saatten az fotoperiyotta çiçeklenme olurken, daha uzun ışık sürelerinde yapraklanma (vejetatif büyüme) görülür. Mısır, darı, çeltik, sorgum vs...( yalnızca kısa günlerde çiçeklenirler veya bu bitkilerde çiçeklenme kısa günler tarafından daha da aktifleştirilirler.)
  • Uzun gün bitkileri (c3 bitkileri): 13-14 saatten fazla ışık almaya başlayınca çiçek açar; daha az sürelerde ise ancak vejetatif olarak gelişirler. (yapraklanma gösterirler) Arpa, buğday, yulaf, yonca vs...(yalnızca uzun günlerde çiçeklenirler veya çiçeklenmeleri uzun günler tarafından daha da aktifleştirilir.)
  • Nötr bitkiler: fotoperiyot süresine bağlı olmaksızın çiçek açan bitkilerdir. Pamuk, tütün, ayçiçeği