En uzun Türkçe kelime

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Türkçenin en uzun kelimesi, popüler kültürde, 70 harften oluşan "muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" sözcüğü olarak geçmektedir.[1][2] Teknik olarak Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğu için sonsuz sayıda harften oluşan kelimeler oluşturmak mümkündür. Ancak, aynı ek birden çok kullanıldığı zaman kelime anlaşılmaz bir hâl almaktadır; bu yüzden en uzun kelimeden bahsederken anlaşılır olması esas alınır.

"Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" kelimesi popüler olarak en uzun kelime olarak kabul edilir. Ancak başında 15 harften oluşan "muvaffakiyetsiz" kısmını, anlamı bozulmadan 20 harflik bir sözcükle değiştirmek mümkündür, çünkü Türkçe sözlüklerde geçen en uzun kelimeler 20 harflidir: kuyruksallayangiller, ademimerkeziyetçilik, egzistansiyalizm veya elektroensefalografi.[3] Yani, herhangi bir isim sözcüğünün sonuna "sizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" eki getirmemiz prensip olarak uygun görülmektedir. Örneğin, "kuyruksallayangillersizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesinedir" gibi bir kelime hem anlaşılır, hem de 81 harfli olmasına rağmen, popüler kültürde "kuyruksallayangiller", "ademimerkeziyetçilik" veya "elektroansefalografi" gibi uzun kelimelerinden türetilen sözcükler yer edinmemiştir.

Öte yandan, "Alyıldızlıkırmızıbayraktaşıyankahramanoğullarından" soyadı 50 harf ile Türkçedeki en uzun soyadı olarak kabul edilir.[4][5] Bu sebeple, en uzun kelimeye soyadlardan türemiş sözcükleri de dahil ettiğimiz takdirde, "Alyıldızlıkırmızıbayraktaşıyankahramanoğullarındangillersizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesinedir" 117 harf ile Türkçedeki en uzun anlamlı ve olası kelime olarak kabul edilir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu kelimeden önce "Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdan mıymışsınız?" kelimesi en uzun kelime olarak gösteriliyordu. Bu tekerleme o dönemin popüler kelimeleri arasında yer aldı.

Daha sonrasında Çekoslovakya'nın dağılmasıyla bu kelimenin yerine "Afyonkarahisarlılaştırabildiklerimizdenmişsinizcesine" kullanılmaya başlandı. Bu kelimenin de daha uzunu bulunduğunda popülerliğini yitirdi.

Cümledeki kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kötü amaçların güdüldüğü bir öğretmen okulundayız. Yetiştirilen öğretmenlere öğrencileri nasıl muvaffakiyetsizleştirecekleri öğretiliyor. Yani öğretmenler birer muvaffakiyetsizleştirici olarak yetiştiriliyorlar. Fakat öğretmenlerden biri muvaffakiyetsizleştirici olmayı, yani muvaffakiyetsizleştiricileştirilmeyi reddediyor, bu konuda ileri geri konuşuyor. Bütün öğretmenleri kolayca muvaffakiyetsizleştiricileştiriverebileceğini sanan okul müdürü bu duruma sinirleniyor, ve söz konusu öğretmeni makamına çağırıp ona diyor ki: "Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine laflar ediyormuşsunuz ha?"

Kelime türetimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kelime Anlamı
Muvaffak Başarılı
Muvaffakiyet Başarı
Muvaffakiyetsiz Başarısız
Muvaffakiyetsizleş(-mek) Başarısızlaşmak
Muvaffakiyetsizleştir(-mek) Biri tarafından başarısızlaştırmak
Muvaffakiyetsizleştirici Başarısızlaştıran kimse
Muvaffakiyetsizleştiricileş(-mek) Başarısızlaştıran kimse hâline getirilmek
Muvaffakiyetsizleştiricileştir(-mek) Biri tarafından başarısızlaştıran kimse hâline getirilmek
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriver(-mek) Hemencecik biri tarafından başarısızlaştıran kimse hâline getirilmek
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriverebil(-mek) Hemencecik biri tarafından başarısızlaştıran kimse hâline getirilebilmek
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebil(-mek) Hemencecik biri tarafından başarısızlaştıran kimse hâline getirilemeyebilmek
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebilecek Hemencecik biri tarafından başarısızlaştıran kimse hâline getirilemeyebilecek
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebilecekler Hemencecik biri tarafından başarısızlaştıran kimse hâline getirilemeyebilecek kişiler
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimiz Hemencecik başarısızlaştırıcı hâline getiremeyebileceğimiz kişiler
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizden Hemencecik başarısızlaştırıcı hâline getiremeyebileceğimiz kişilerden
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmiş Hemencecik başarısızlaştırıcı hâline getiremeyebileceğimiz kişilerden biriymiş
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsiniz Hemencecik başarısızlaştırıcı hâline getiremeyebileceğimiz kişilerden biriymişsiniz
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine Hemencecik başarısızlaştırıcı hâline getiremeyebileceğimiz kişilerden biriymişsiniz gibi

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Yeni Mesaj, Turkish newspaper". 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2013. 
  2. ^ "Papatyam". 27 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2013. 
  3. ^ TDK imlâ kılavuzundaki en uzun sözcükler, Türkçenin Rekorları http://www.turkceogretimi.com/Dil-Uzerine/article/22-tuerkce-nin-rekorlar/25
  4. ^ "Türkiye ve Türk İnsanı Hakkında İlginç 20 Bilgi - Son Dakika". Sondakika.com. 4 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2021. 
  5. ^ "ayyıldızlı bayrak taşıyan kahramanoğlu". ekşi sözlük. 25 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2021.