Elektromıknatıs

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Elektromanyetik alan

Elektromıknatıs, elektrik akımı kullanılarak demirden elde edilen mıknatıstır. Elekromıknatısın her iki ucu da manyetik maddeleri çeker. Elektromıknatısın kutupları sağ el kuralına göre bulunabilir. Bu kural, tel bobine alttan sarılıyorsa sağ elimizi bobini alttan kavrayarak tutarız. Sağ elimizin baş parmağı elektromıknatısın 'N' kutbunu gösterir. Pil, ters çevrilirse elektromıknatısın her iki ucu da aynı şekilde çekme özelliği gösterir ama kutupları yer değiştirir. Ancak elektromıknatıslarda her zaman pil söz konusu değildir. Büyük elektromıknatıslarda gelişmiş akü, motor vb. güç kaynakları kullanılır.


Elektromıknatısın kutupları sarımdan geçen akımın yönüne bağlıdır. Sağ elimizin dört parmağı bobin üzerinden geçen akım yönünde olacak şekilde elimizi sardığımızda baş parmak kuzey kutbunu gösterir. Diğer uç ise güney kutbu olur. Kuzey kutbu mıknatısın pozitif, güney kutbu ise negatif kısmıdır.


Bir elektromıknatısın çekim gücü;

  • Bobindeki sarım sayısı ile doğru orantılı,
  • Telden geçen akım miktarı ile doğru orantılı,
  • Pil sayısı ile doğru orantılı,
  • Pilin gerilimi ile doğru orantılıdır.

NOT: Sağ el kuralı daima akım yönünde olmalıdır.

Elektromıknatıs her zaman mıknatıslık özelliği göstermez, akım kesildiği an mıknatıslık özelliği de kaybolur.

Kullanıldığı yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektromıknatıslar, elektrik zili, bilgisayar yapımı,hızlı trenler,telefon, telgraf gibi araçlar ve birçok elektronik aracın yapısında kullanılır. Demir yükleme işleri yapan vinçler, elektromıknatıslarla yüklerini kaldırır. Ayrıca hurda toplama yerlerinde hurdalar elektromıknatıslar sayesinde taşınıp istenilen yere götürülür ve hidroelektrik üretiminde kullanılır.