İçeriğe atla

Boğulma

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Boğulma, çevreden akciğerlere doğru olan hava akışının mekanik olarak engellenmesidir. Boğulma, kısmen veya tamamen nefes almayı engeller; kısmi boğulma akciğerlere yetersiz hava akışına rağmen hava akışına izin verir. Uzun süren veya tamamen boğulma, anoksiya neden olan asfiksi ile sonuçlanır ve ölüme sebep olabilir. Kandaki ve akciğerde depolanan oksijen, bir kişiyi solunum durduktan sonra birkaç dakika canlı tutabilir. Boğulma nedenleri şunlar olabilir:

  • Hava yolunun yabancı cisim tarafından fiziksel olarak engellenmesi.
  • Solunum yollarının tıkanmasını sebep olan solunum yolu hastalıkları.
  • Larangofarinks, larinks veya omurgalı trakeanın boğulma sırasında sıkıştırılması.
  • Laringospasm, boğulma hissini taklit eden vokal kordların geçici olarak kapanması.

Hava yolu obstrüksiyonu, farinks veya trakea seviyesinde ortaya çıkabilir. Şeklini farenksinkine uyabilen gıdalar (muz, marshmallow veya jelatinimsi şekerlemeler gibi) yalnızca çocuklar için değil herhangi bir yaştaki insanlar için de tehlike oluşturabilir.[1]

Yabancı bir nesne yüzünden boğulma, 1990'da 140.000 ölümle sonuçlanırken, 2013'te 162.000 ölümle sonuçlandı.[2]

Yutmaktan boğulma[değiştir | kaynağı değiştir]

Yiyecekler iyi çiğnenmediğinde olur ve yoldan çıkar ve hava yollarını tıkar.

Yutmaktan boğulma karşı ilk yardım[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı el teknikleri boğulmayı çözebilir (aşağıyı okuyun).

Ayrıca piyasada bazı "boğulma önleyici" cihazlar (LifeVac ve Dechoker) bulunmaktadır.

Ortak kurbanlar için[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk kısım öksürük.

Kurban öksüremiyorsa, el ile iki teknik kullanın[3] (aşağıdaki her iki resme bakın).

Daha iyi bir sonuç için bunları birleştirin: her tekniği yaklaşık 5 kez yapın ve diğer tekniğe geçin ve bu dönüşleri sürekli olarak tekrarlayın.

Hamile ve obez insanlar bu el tekniklerinin varyasyonlarına ihtiyaç duyarlar (aşağıda okuyun).

Bebekler (1 yaşından küçük) bu el tekniklerinin varyasyonlarına ihtiyaç duyar (aşağıda okuyun).

Boğulma devam ederse, acil sağlık hizmetlerini arayın.

Kurban bir süre sonra bilincini kaybedebilir (aşağıda okuyun) ve 'boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyona' ihtiyacı olabilir.

'Sırta Tokatlar': Mağdurun göğsünü tokatlamayan bir elle destekleyin (etkinliği artırmak için) ve kurbanın vücudunu mümkün olduğunca bükün. Ardından diğer elinizle kuvvetli bir şekilde tokat atın.
'Karın Basınçları' (Heimlich Manevrası): Onları güçlü bir şekilde uygulayın, göğüs ve göbek arasında.

Hamile veya çok fazla obez insanlar için[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk kısım da öksürük.

Kurban öksüremiyorsa, bu iki tekniği elle kullanın[4] (aşağıdaki her iki resme bakın).

Daha iyi bir sonuç için bunları birleştirin: her tekniği yaklaşık 5 kez yapın ve diğer tekniğe geçin ve bu dönüşleri sürekli olarak tekrarlayın.

Boğulma devam ederse, acil sağlık hizmetlerini arayın.

Kurban bir süre sonra bilincini kaybedebilir (aşağıda okuyun) ve 'boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyona' ihtiyacı olabilir.

'Sırta Tokatlar': Sıradan kurbanlar için olduğu gibi. Mağdurun göğsünü tokatlamayan bir elle destekleyin (etkinliği artırmak için) ve kurbanın vücudunu mümkün olduğunca bükün. Ardından diğer elinizle kuvvetli bir şekilde tokat atın.
'Boğulma Önleyici Göğüs Basınçları': Onları güçlü bir şekilde uygulayın, göğüs kemiğinin alt yarısında.

Bebekler için (1 yaşından küçük)[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu iki tekniği bebekler için elle kullanın[5] (aşağıdaki her iki resme bakın).

Daha iyi bir sonuç için bunları birleştirin: her tekniği yaklaşık 5 kez yapın ve diğer tekniğe geçin ve bu dönüşleri sürekli olarak tekrarlayın.

Boğulma devam ederse, acil sağlık hizmetlerini arayın.

Bebek bir süre sonra bilincini kaybedebilir (aşağıda okuyun) ve 'bebekler için boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyona' ihtiyacı olabilir.

Solda: 'Slaps on the Back', bebek hafifçe baş aşağı eğilir.Sağ: 'Göğüs Baskıları', iki parmak göğsün ortasının alt yarısına bastırır.

Bilinçsiz kurbanlar için[değiştir | kaynağı değiştir]

Uygulayın: 'boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyon' (bebekler için değil)

veya 'bebekler (1 yaşından küçük) için boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyon' (aşağıda okuyun).

Boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyon (bebekler için değil)[değiştir | kaynağı değiştir]

Kardiyopulmoner resüsitasyonun göğüs kompresyonları.
Kardiyopulmoner resüsitasyonun havalandırmaları (kurtarma nefesi).Bebeklerde aynı anda bebeğin ağzını ve burnunu kapatmak için ağzı kullanın.

Acil sağlık hizmetlerini arayın.

Kurbanı yüzü yukarı bakacak şekilde yatırın.

Uygulayın: 'boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyon', sürekli.

  • 30 kompresyonları yapılır, from one side of the baby iki parmakla, göğüs ortasının alt yarısına.
  • Sıkışan nesne görünüyorsa, çıkarmaya çalışın. Nesne çıkarılabilir veya çıkarılamaz, ancak bu kardiyopulmoner canlandırma, kurban normal bir şekilde nefes alıp verene kadar devam etmelidir.
  • Kurbanın burnunu kapatın. Bu yöntemle hava verin (ventilasyon, kurtarma nefesi). Aynı yöntemle havayı yeniden verin (ventilasyon, kurtarma nefesi).
  • Kurbanın kafasını öne ve arkaya çevirin. Tekrar 2 ventilasyonları daha gerçekleştirin.

Ve tüm bunları tekrarla, ilk adımdan itibaren (30 kompresyonları).

Bebekler (1 yaşından küçük) için boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Acil sağlık hizmetlerini arayın.

Bebeği yüzü yukarı bakacak şekilde yatırın. Bebeğin başı her zaman öne bakmalıdır.

Uygulayın: 'bebekler (1 yaşından küçük) için boğulma önleyici kardiyopulmoner resüsitasyon', sürekli.

  • 30 kompresyonları yapılır, bebeğin bir tarafından, iki parmakla, göğsün ortasının alt yarısına.
  • Sıkışan nesne görünüyorsa, çıkarmaya çalışın. Nesne çıkarılabilir veya çıkarılamaz, ancak bu kardiyopulmoner canlandırma, bebek normal nefes alıp verene kadar devam etmelidir.
  • Ağzı kullanarak, bebeğin ağzını ve burnunu aynı anda kapatın. Bu yöntemle hava verin (ventilasyon, kurtarma nefesi). Aynı yöntemle havayı yeniden verin (ventilasyon, kurtarma nefesi).

Ve tüm bunları tekrarla, ilk adımdan itibaren (30 kompresyonları).

Belirti ve işaretler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kişi konuşamaz veya bağıramaz ya da bunu yapmada büyük güçlük duyar. Mümkünse nefes almakta zorlanarak nefes nefese kalır veya hırıltılı solunum üretir. Kişi, şiddetli ve büyük oranda istemsiz öksürük, gırgır veya kusma sesine maruz kalır, ancak daha ciddi boğulma kurbanları, bu semptomları üretebilme yeteneğine sahipse, en azından biraz hava hareketi gerektirdiğinden dolayı sınırlıdır. Kişi çaresizce boğazını veya ağzını kavrar ya da parmaklarını boğazlarına sokarak kusmaya çalışır. Solunum düzeltilmemişse, kişinin yüzü oksijen eksikliğinden mavi renk alır (siyanoz). Kişi yukarıdakilerin herhangi birini veya tümünü yapar ve solunum geri getirilmezse bilinçsizleşir. Kişi genellikle hava olmadan üç dakika içinde beyin hasarına maruz kalır ve genellikle altı ila sekiz dakika içinde ölür.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ross, Darrell Lee; Chan, Theodore C (2006). Sudden Deaths in Custody. ISBN 978-1-59745-015-7. 17 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2017. 
  2. ^ GBD 2013 Mortality and Causes of Death, Collaborators (17 Aralık 2014). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. Cilt 385. ss. 117-71. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604 $2. PMID 25530442. 
  3. ^ "American Red Cross, Conscious Choking" (PDF). 10 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 
  4. ^ "National Safety Council and Oklahoma State University, Choking and CPR safety talk" (PDF). 30 Ocak 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 
  5. ^ "American Heart Association, Guidelines for First Aid". 11 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.