Azak Kuşatması (1696)
| Azak Kuşatması (1696) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı | |||||||
 Azak Kuşatması (1696) | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 Rusya Çarlığı |
 Osmanlı İmparatorluğu | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
|
I. Petro |
Osmanlı garnizonu | ||||||
| Güçler | |||||||
| ≈ 31.000 asker ve 70 gemi | ≈ 7.000 asker | ||||||
| Kayıplar | |||||||
| Orta | Ağır | ||||||
._%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B2.%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%80%D0%B5,_%D0%BA%D0%BE%D0%BD.XVII%D0%B2._%D0%93%D0%98_e1t.jpg)
Azak Kuşatması, 1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında gerçekleşen ve Rusya Çarı I. Petro'nun Osmanlı İmparatorluğu'na karşı düzenlediği bir askerî harekâttır. Bu kuşatma Rusya'nın Karadeniz'e inme hedefinin bir parçası olarak stratejik önem sahibi Azak Kalesi'ni ele geçirmeyi amaçlamıştır. Bu olay, Rusya’nın Karadeniz’e açılma politikasında dönüm noktalarından biri kabul edilir.
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]17. yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya ve Lehistan cephelerinde yoğun savaşlar yürütürken kuzeyde de Rusya ile mücadele etmekteydi. Rus Çarı I. Petro, Karadeniz'e inme ve Osmanlı deniz üstünlüğünü kırma hedefi doğrultusunda Don Nehri'nin ağzında yer alan Azak Kalesi’ni stratejik bir hedef olarak seçti.[1]
Kuşatma
[değiştir | kaynağı değiştir]1695 yılında gerçekleştirilen ilk kuşatma girişimi, Rus ordusunun yeterli deniz desteğinden yoksun olması nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bu deneyimden ders çıkaran I. Petro, Don Nehri üzerinde bir donanma inşa ettirmiş ve 1696 yılında hem karadan hem de denizden Azak Kalesi'ni kuşatma altına almıştır. Kaledeki Osmanlı garnizonu, Rusların yoğun bombardımanı ve ablukası karşısında direnemeyerek 6 Ağustos 1696 tarihinde teslim olmuştur.[1][2]
Kuşatma Sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]Azak Kalesi'nin Rusya'nın eline geçmesi Osmanlı İmparatorluğu için Karadeniz'de ciddi bir tehdit oluşturmuştur. Bu durum Osmanlı Devleti'ni Karadeniz'de savunma hattı oluşturma çabalarına yöneltmiş ve bölgedeki kalelerin tahkim edilmesi çalışmalarını hızlandırmıştır.[3] Bu gelişme, ilerleyen yıllarda Rusya’nın Karadeniz’e kalıcı olarak açılmasının başlangıcı sayılmış ve Osmanlı-Rus rekabetinin yeni bir evresini başlatmıştır.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b ""Azak". TDV İslam Ansiklopedisi". 7 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2024.
- ^ Kurtaran, Uğur (2015). "Sultan Birinci Mahmud Dönemi Osmanlı-Rus Siyasi İlişkileri". Belleten. 79 (285): 589-610. doi:10.37879/belleten.2015.589. ISSN 0041-4255. 10 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi22 Eylül 2025.
- ^ Gökpınar, Bekir (15 Eylül 2020). "OSMANLI DEVLETİ'NİN RUSYA'YA KARŞI KARADENİZ'DE SAVUNMA HATTI OLUŞTURMA MÜCADELESİ: AÇU KALESİ (1696-1711)". Karadeniz Araştırmaları. 17 (67): 605-629. ISSN 2536-5126. 23 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi23 Temmuz 2024.
- ^ Selim Hilmi Özkan (Ocak 2007). "XVII. Yüzyılın Sonları ile XVIII. Yüzyılın Başlarında Osmanlı-Rus İlişkileri ve Karadeniz'in Güvenliği Meselesi". Research Gate.
Dış Bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- İsmail Hakkı Uzunçarşılı (1983). Osmanlı Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. ss. 582-583.