Apsis

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yörünge elemanlarını gösteren bir diyagram. F ve H sırasıyla Periapsis ve Apoapsis noktaları, aralarındaki kırmızı çizgi ise apsis çizgisidir

Apsis, gök mekaniğinde, eliptik yörüngedeki bir cismin genelde sistemin kütle merkezi durumunda da olan çekim merkezinine yörünge boyunca en yakın ve en uzak olduğu noktalara verilen addır.

Genel anlamda cismin yörüngede merkeze en yakın olduğu noktaya periapsis, en uzak olduğu noktaya ise apoapsis denir. Periapsis ve apoapsis arasında çizilen düz çizgi apsis çizgisi olarak isimlendirilir. Bu çizgi elipsin ana eksenidir ve elips boyunca olan en uzun çizgiyi oluşturur.

Yörüngenin çevresinde bulunduğu gök cismine bağlı olarak apsis noktaları için farklı isimler türetilmiştir. En yaygın olanı Dünya çevresindeki bir yörüngeyi betimlerken kullanılan apoje ve perijedir. Apoje, Dünya çevresindeki yörüngelerde apoapsisi tanımlarken, perije de periapsisi belirtir. Ayrıca Güneş çevresindeki yörüngeler için benzer şekilde perihelion ve aphelion terimleri kabul edilmiş olup, Ay çevresindeki yörüngeler için de Apollo Projesi esnasında pericynthion and apocynthion sözcükleri tercih edilmiştir.

Formüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Şu formüller ile bir yörüngenin apoapsis ve periapsisi karakterize edilebilir:

  • Periapsis: Yörünge boyunca en yüksek hız  v_\mathrm{per} = \sqrt{ \tfrac{(1+e)\mu}{(1-e)a} } \, şeklindedir ve merkeze uzaklığı r_\mathrm{per}=(1-e)a\!\, olan periapsis noktasında sağlanır.
  • Apoapsis: Yörünge boyunca en düşük hız  v_\mathrm{ap} = \sqrt{ \tfrac{(1-e)\mu}{(1+e)a} } \, şeklindedir ve merkeze uzaklığı r_\mathrm{ap}=(1+e)a\!\, olan apoapsis noktasında sağlanır.

Burada

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Wertz, James R.; Wiley J. Larson (1999). Space Mission Analysis and Design. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. ISBN 0-7923-5901-1.