Ali Aliyev (fizikçi)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Ali Aliev(Ali Enver Aliev) , 10 Eylül 1955 yılında dünyaya gelmiştir. Kırım Tatarı bir fizikçidir. NanoTech Enstitüsü'nde araştırma profesörü ve The School of Natural Sciences Fizik Bölümü'nde yardımcı doçenttir[1]. 2011 yılında Time dergisi tarafından “Yılın Mucidi” seçilmiştir. Aliev'in güncel araştırma alanları nanobilim ve nanoteknolojiler, elektrokromizm ve akustiktir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ali Enver Aliev, 1955 yılında Taşkent'te Kırım Tatarı bir ailede dünyaya geldi. 1944 senesinde ailesi zorla Özbek SSC'ye sürgün edildi. 1944 Sürgününde, Surgun'da Kırım Tatarlarının nüfusunun çok büyük bir kısmı ile "ikinci sınıf vatandaşlar" olarak zorla sürgün edilmişlerdir[2]. Çok sayıda zorluğa rağmen, 1973'te babası Enver Sosyalist Emek Kahramanı oldu. Pamuk üretimi için, ancak daha sonra Kırım'a iade hakkı talep eden bir mektubu onayladıkları için parti liderlerinden kınama cezası aldı ve ancak 1990'da memleketine dönebildi. Yaşanılan pek çok zorluğa rağmen, 1973'te babası Enver, pamuk üretimi için Sosyalist Emek Kahramanı oldu. Fakat daha sonra, Kırım'a dönüş hakkı talep eden bir mektubu onayladığı için parti liderlerinden kınama cezası aldı. 1990 senesine kadar memleketine geri dönemedi[3].

Aliev, 1977'de Kharkiv Ulusal Radyo Elektroniği Üniversitesi Radyo Mühendisliği fakültesinden onur derecesiyle mezun oldu. 1984 yılında, Özbek Bilimler Akademisi'nde Moleküler ve Termal Fizik alanında doktora eğitimini tamamlayarak, doktor unvanına sahip oldu.

1988-2004 yılları arasında Özbek Bilimler Akademisi Isı Fiziği Bölümünde çalıştı. 1992-2004 yılları boyunca Isı Fiziği Bölümünde Fiziksel Akustik Araştırma Laboratuvarı Başkanıydı. Aliev 2004'ten beri Texas Üniversitesi(Dallas) Alan MacDiarmid Nanotech Enstitüsü'nde Araştırma Profesörü olarak görev yapmaktadır[4].

Ali Enver Aliev, nanobilim ve nanoteknoloji alanında 100'den fazla bilimsel makale yayınlamıştır. 13 adet patentin sahibidir[5][6].

Aliev, Elvira Umerova ile evlidir. Çiftin iki kız çocuğu vardır.

Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Time dergisi "Yılın Mucidi" unvanı, 2011.
  • Amerika Birleşik Devletleri'nde Nano 50 Ödülü, 2006: Processes for Carbon (Karbonun Süreçleri)
  • Nanotüp İplik ve Levha İmalatı, Texas Üniversitesi, Dallas.
  • 2006 Nanoteknolojide Yenilikçilik için NanoVic Ödülü, Nanoteknoloji Victoria, Avustralya.
  • Marquis kitabında “Who’s Who in Science and Engineering” 8. (2005-2006) Edition, NJ'de alıntılanmıştır.
  • Fizikte Bilim Ödülü, 2004: Özbekistan Cumhuriyeti Bilim ve Teknoloji Bakanı tarafından verilen "Nanomalzemelerin ve Nanoteknolojinin Geliştirilmesi" Özbekistan Cumhuriyeti Devlet ödülü.
  • Bilim dalındaki başarılar için Büyük Ödül, 2001: Özbekistan hükümeti tarafından Bilim alanındaki başarılar için "Şan" madalyası.
  • Kore Hükümeti Programı ve Bilim ve Teknoloji Politikası Enstitüsü (STEPI) tarafından burs ödülü, 1999–2000.
  • Cenevre'de 26. Uluslararası Salon'da “Ultrasonik Delme Makinesi Geliştirme ve Tasarımı” ödülü (Madalya ve Diploma), 1998.
  • Uluslararası Radyo Bilimi Birliği (URSI) Genç Bilim Adamı Ödülü, Genel Kurul, Kyoto, Japonya, 1993.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Ali Aliev". profiles.utdallas.edu. 22 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  2. ^ "Ali Aliev (physicist)". e.allmixo.com. 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  3. ^ "Али Алиев - крымскотатарский гений – изобретатель невидимки". avdet.org (Rusça). 13 Şubat 2012. 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  4. ^ "Ali Aliev Biography, Age, Height, Wife, Net Worth, Family". Celebrity Age Wiki (İngilizce). 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  5. ^ Grossman, Lev; Thompson, Mark; Kluger, Jeffrey; Park, Alice; Walsh, Bryan; Suddath, Claire; Dodds, Eric; Webley, Kayla; Rawlings, Nate (28 Kasım 2011). "The 50 Best Inventions". Time (İngilizce). ISSN 0040-781X. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  6. ^ "Scientist creates thermal 'invisibility cloak'". NBC News (İngilizce). 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.