2015 Türkiye genel seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
2015 Türkiye genel seçimleri
Türkiye
2011 ←
milletvekilleri
7 Haziran 2015
Seçilen milletvekilleri
→ 2019

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 550 sandalyesi için
Çoğunluk için gereken 276 sandalye
Kamuoyu yoklamaları
Katılım  %83,92 (artış %0,76)
  Birinci parti İkinci parti
  Davutoglu cropped 4.jpg Kemal Kılıçdaroğlu, VOA (cropped).jpg
Lider Ahmet Davutoğlu Kemal Kılıçdaroğlu
Parti Adalet ve Kalkınma Partisi Cumhuriyet Halk Partisi
Son seçim 327 sandalye, %49,83 135 sandalye, %25,98
Kazandığı sandalye 258 132
Sandalye değişimi azalış69 azalış3
Aldığı oy 18.867.411 11.518.139
Yüzde  %40,87  %24,95
Değişim azalış%8,96 azalış%1,03

  Üçüncü parti Dördüncü parti
  Devlet Bahçeli (cropped).jpg Figen Yüksekdağ Selahattin Demirtaş.jpg
Lider Devlet Bahçeli Selahattin Demirtaş
Figen Yüksekdağ
Parti Milliyetçi Hareket Partisi Halkların Demokratik Partisi
Son seçim 53 sandalye, %13,01 35 sandalye, %5,67[1]
Kazandığı sandalye 80 80
Sandalye değişimi artış27 artış45
Aldığı oy 7.520.006 6.058.489
Yüzde  %16,29  %13,12
Değişim artış%3,28 artış%7,45

Seçim2015ililçe.png


Seçimden önceki Başbakan

Ahmet Davutoğlu
Adalet ve Kalkınma Partisi

Seçilmiş Başbakan

Belirlenecek

2015 Türkiye genel seçimleri, 7 Haziran 2015 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi 25. Dönemi'nin 550 yeni üyesini belirlemek için yapılan genel seçimleri. Seçim, Türkiye Cumhuriyeti siyasi tarihi'nin 24. genel seçimleridir.

Seçim sonuçlarına göre, hiçbir siyasi parti tek başına iktidar olabilmek için gerekli olan 276 sandalye sayısına ulaşamadı.

Yurtdışı seçim sonuçları

2002 yılından beri iktidarda olan Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) meclis çoğunluğunu kaybetti fakat %40,8 oy oranı ve 258 sandalye sayısı ile seçimlerden birinci parti olarak çıktı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) oyların %24,9'u ile 132 sandalye elde etti ve ikinci parti oldu fakat oy oranı ile milletvekili sayısı 2011 genel seçimlerine göre düştü. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) oyların %16,2'si ile 80 milletvekili kazandı ve oy oranını ve sandalye sayısını bir önceki seçimlere göre %3,28 artırdı. Seçimlere ilk kez katılan Halkların Demokratik Partisi (HDP) %10 seçim barajını geçerek, aldığı %13,1 oy oranı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 80 milletvekili ile temsil edilmeye hak kazandı.

Seçim takvimi ve oy verme[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir önceki milletvekili seçimi 12 Haziran 2011 Pazar günü gerçekleştirildiği için 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi'nin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapıldığı 22 Ocak 2015 tarihinde resmen ilan edilmiştir.[2][3]

Seçimlerde bir sandıkta oy kullanan seçmen sayısının YSK tarafından 360 ile 380 arasında olduğu açıklandı. Seçmen sayısı 400'ü geçmeyen köylerde bir sandıkta oy kullanılabildiğine karar verildi.[4]

YSK 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yurt dışı temsiciliklerde randevu ile oy kullanma prosedürünü genel seçimler öncesi 2014 yılının Aralık ayında iptal etti.[5] Yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının oy kullanma işlemleri gümrük kapılarında ve dış temsilciliklerde 8 Mayıs 2015 tarihinde başladı. İlk oy saat farkı nedeniyle Avustralya'daki sandıklarda kullanıldı.[6]

22 Ocak 2015 tarihinde YSK tarafından yapılan açıklamada kamu kurum ve kuruluşları, askeriye, kamu bankaları, sendikalar vb. kuruluşlarda görev yapmakta olan ve milletvekilliği seçimlerine katılan kişilerin ayrılacaklarına veya emeklilik isteklerine dair başvurularının 10 Şubat 2015 tarihine kadar başlatmaları gerektiğini bildirmiştir.[7]

Seçim sonuçlarının alınmasındaki aksaklıkları gidermek için YSK bu seçimden itibaren seçim takip sistemini partilere açtı.[8]

İstanbul III. seçim bölgesine ait oy pusulası, zarf ve mühür

12 Nisan 2015 tarihinde Devlet Malzeme Ofisinden yapılan açıklamada toplam 56.6 milyon seçmen için 74 milyon adet oy pusulası basıldığı belirtildi.[9] Gümrük kapıları ve dış temsilciliklerde kullanılan oy pusulaları 6 Mayıs 2015 tarihinde basına tanıtıldı. Seçimin güvenliği için oy pusulalarında ve zarfın üzerine özel filigran kullanıldı.[10] Seçmenlerin oy kullanacakları yerlere ait bilgiler 13 Nisan 2015 tarihinden itibaren YSK'nın internet sitesinden yayınlandı.[11]

14 Nisan 2015 tarihinde İçişleri Bakanlığı seçim güvenliği ile ilgili genelge yayınladı. Bu genelgede bütün umumi eğlence yerleri, kahvehane, çay ocağı, kıraathane ve internet kafelerin oy verme süresince kapalı olması, seçmenlerin cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla kapalı oy verme yerlerine girememesi gibi hükümler yer almaktadır.[12]

25 Nisan tarihinde YSK'dan yayınlanan bildiride seçim yasakları açıklandı. Bu yasaklar arasında oy verme günü, radyolar ve her türlü yayın organları tarafından seçim ve seçim sonuçları ile ilgili haber, tahmin ve yorumlar yapılmasının saat 18.00'e kadar yasaklandığı, saat 18.00 ile 21.00 arasında ise ancak YSK tarafından seçim ile ilgili olarak verilecek haber ve tebliğlerin yayınlanabileceği bildirildi. Saat 21.00'da ise seçim yasakları sona erdi.[13]

Seçim takvimi[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Şubat 2015 tarihinde YSK seçim takvimini açıklamıştır. Buna göre takvim aşağıdaki gibi uygulanmaktadır.[14]

  • 24 Mart: Siyasi partiler, ön seçim ya da aday yoklaması seçmen listelerini kesinlik kazandırıldı.
  • 27 Mart: Tutuklu, taksirli suçlardan hükümlü ve muhtarlık bölgesi askı listeleri askı listeleri askıdan indirilecek. İnternette YSK'nın sitesinden yapılabilen bina bazında seçmen kayıtları sorgulanmasının son günü.
  • 29 Mart: Seçmen listelerine yapılacak itirazlar karara bağlandı.
  • 3 Nisan: Siyasi partilerin birleşik oy pusulasındaki yerlerinin belirlenmesi amacı ile YSK tarafından kura çekimi gerçekleştirildi.[15]
  • 7 Nisan: Bağımsız olarak milletvekili adayı olacaklar için il seçim kurullarına başvurularda son gün.
  • 15 Nisan: Milletvekili seçimleri için geçici aday listeleri radyo, televizyon ve Resmi Gazete'de yayınlandı.[16] Geçici aday listelerine itirazlar il seçim kurullarına ve YSK'ya yapılmaya başlandı.
  • 16 Nisan: Geçici aday listelerine yapılacak itirazlar için il seçim kuruluna başvuru son günü.
  • 19 Nisan: Milletvekili geçici aday listelerine karşı yapılan itirazların il seçim kurullarınca verilen kararlara yönelik itirazların YSK'ca karara bağlanmasının ve milletvekili geçici adaylığından istifa edenlerin YSK'ya bildirimi yapılması gereken son gün.
  • 24 Nisan: Bağımsız adaylar ve siyasi partilerin seçim çevreleri bazında milletvekili kesin aday listeleri, radyo, televizyon, Resmi Gazete ve seçim bölgelerindeki illerde ilan edildi.
  • 8 Mayıs: Gümrük kapıları ve yurtdışı temsilciliklerinde oy verme işlemi başladı.[6]
  • 23 Mayıs: Radyo ve televizyonda yapılacak propaganda konuşmalarının yayın ve zaman sıralarının belirlenmesi için YSK tarafından kura çekimi gerçekleştirelecek.
  • 28 Mayıs: Propaganda serbestliği ve bir kısım seçim yasakları başlayacak.
  • 1 Haziran: Seçmen bilgi kağıtlarının seçmenlere dağıtılması tamamlanacak. Dağıtılmayanlar ise ilçe seçim kurulları başkanlıklarına geri teslim edilecek.
  • 6 Haziran: Saat 18.00'de seçim propagandası sona erecek, seçim yasakları seçim günü YSK'nın açıklayacağı saate kadar sürecek.
  • 7 Haziran: Oy verme günü.

Seçim çevreleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Buna göre illerin çıkardığı milletvekili sayıları aşağıdaki gibidir:[17]

Seçim çevresi MS
Adana 14
Adıyaman 5
Afyonkarahisar 5
Ağrı 4
Aksaray 3
Amasya 3
Ankara 32
Ankara (I) 18
Ankara (II) 14
Antalya 14
Ardahan 2
Seçim çevresi MS
Artvin 2
Aydın 7
Balıkesir 8
Bartın 2
Batman 4
Bayburt 2
Bilecik 2
Bingöl 3
Bitlis 3
Bolu 3
Burdur 3
Seçim çevresi MS
Bursa 18
Çanakkale 4
Çankırı 2
Çorum 4
Denizli 7
Diyarbakır 11
Düzce 3
Edirne 3
Elazığ 4
Erzincan 2
Erzurum 6
Seçim çevresi MS
Eskişehir 6
Gaziantep 12
Giresun 4
Gümüşhane 2
Hakkâri 3
Hatay 10
Iğdır 2
Isparta 4
İstanbul 88
İstanbul (I) 31
İstanbul (II) 26
Seçim
çevresi
MS
İstanbul (III) 31
İzmir 26
İzmir (I) 13
İzmir (II) 13
Kahramanmaraş 8
Kars 3
Kastamonu 3
Karabük 2
Karaman 2
Kayseri 9
Kilis 2
Seçim çevresi MS
Kırklareli 3
Kırıkkale 3
Kırşehir 2
Kocaeli 11
Konya 14
Kütahya 4
Malatya 6
Manisa 9
Mardin 6
Mersin 11
Muğla 6
Seçim çevresi MS
Muş 3
Nevşehir 3
Niğde 3
Ordu 5
Osmaniye 4
Rize 3
Sakarya 7
Samsun 9
Siirt 3
Sinop 2
Sivas 5
Seçim çevresi MS
Tekirdağ 6
Tokat 5
Trabzon 6
Tunceli 2
Şanlıurfa 12
Şırnak 4
Uşak 3
Van 8
Yalova 2
Yozgat 4
Zonguldak 5

2011 seçimlerine göre değişimler[değiştir | kaynağı değiştir]

2015 Türkiye genel seçimlerinde milletvekili dağılımı

5 Şubat 2015 tarihinde Yüksek Seçim Kurulu 2014 Türkiye nüfus sayımı sonuçlarına göre illerin çıkartabildiği milletvekili sayılarını açıklamıştır. Bu açıklamada 2011 Türkiye genel seçimlerine göre Elazığ, Kütahya, Manisa, Muş ve Ordu illerinin milletvekilleri sayısı 1'er azalırken, Ankara ve Bayburt'un milletvekili sayısı 1, İstanbul ilinin milletvekili sayısı ise 3 adet artmıştır.[18]

Seçim çevresi 2011 2015 değişim
Ankara 31 32 artış1
Ankara (I) 16 18 artış2
Ankara (II) 15 14 azalış1
Bayburt 1 2 artış1
Elazığ 5 4 azalış1
İstanbul 85 88 artış3
İstanbul (I) 30 31 artış1
Seçim çevresi 2011 2015 değişim
İstanbul (II) 27 26 azalış1
İstanbul (III) 28 31 artış3
Kütahya 5 4 azalış1
Manisa 10 9 azalış1
Muş 4 3 azalış1
Ordu 6 5 azalış1

İllere göre milletvekili çıkarmak için gereken seçmen[değiştir | kaynağı değiştir]

İllere göre bir milletvekili çıkarmak için gereken oy sayısı

YSK 17 Mayıs'ta illere göre seçmen sayılarını açıkladı.[19] Buna göre, illerde toplam 53.741.838 seçmen bulunmaktaydı, ortalama olarak 97.712 seçmene bir milletvekili düştü. Bununla birlikte, seçim kanunu nedeniyle bunun illere dağılımı eşit olmadı. Bir milletvekili çıkarmak için en fazla oyun gerektiği İzmir'de 118.669 oy bir milletvekiline karşılık geldi. Milletvekili başına en az seçmenin düştüğü Bayburt'ta ise, 27.089 seçmen bir milletvekili çıkarmak için yeterli oldu.

İller arasındaki dört katı aşan bu eşitsizliğe iki faktör sebep oldu.[20] Seçim kanununda illere milletvekili dağılımının küçük illere avantaj sağlayacak şekilde yapılması nedeniyle nüfusun en fazla olduğu İzmir, İstanbul, Ankara gibi iller seçmen başına en az milletvekili gönderebilen iller oldu. İkinci olarak milletvekili dağılımının seçmen sayısına göre değil, toplam nüfusa göre yapılması, nüfusu genç olan illerde oyun daha değerli olmasını sağladı. Örneğin 154.705 seçmenin bulunduğu Hakkari 3 milletvekili çıkarırken, 166.060 seçmenin bulunduğu Yalova 2 milletvekili çıkarabildi. Benzer şekilde, 596.809 seçmenin bulunduğu Van 8, 665.608 seçmenin bulunduğu Muğla 6 milletvekili çıkardı. Şanlıurfa'da 974.219 seçmene 12 milletvekili düşerken Manisa'da 1.006.697 seçmenin oyları yalnızca 9 milletvekilini belirleyebildi. Seçimlerden önce Yusuf Halaçoğlu'nun dağılımın seçmen sayısına göre yapılması için verdiği kanun teklifi kabul edilmedi.[21]

Seçime katılan siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhuriyet Halk Partisi'nin seçim bildirgesini açıklarken.
Devlet Bahçeli, Milliyetçi Hareket Partisi'nin seçim bildirgesini açıklarken.

1 Şubat 2015 tarihinde yapılan açıklama ile 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi'ne katılma yeterliliğini taşıyan 31 partinin seçimlere katılabileceği bildirilmiştir.[22] İlk yayınlanan listede yer almamasına rağmen, YSK'ya Komünist Parti tarafından yapılan itiraz kabul edilmiş, partinin seçime girme yeterliliğine sahip olduğu kararlaştırılmıştır.[23] İşçi Partisi 15 Şubat 2015 tarihinde düzenlediği kongrede ismini Vatan Partisi olarak değiştirmiş ve Alternatif Parti aldığı kararla ismini İlkeler ve Değerler Partisi olarak değiştirmiştir. Bu değişiklikler YSK tarafından onaylanmıştır.[24]

Seçime girme yeterliliği olan 31 partiden 20'si YSK'ya milletvekili aday listesini sundu.[25] Seçime girme hakkı olan Özgürlük ve Dayanışma Partisi seçimlere girmeyip "ilerici güçleri" destekleyeceğinden,[26], Emek Partisi Halkların Demokratik Partisi ile ittifak kararı aldığından[27], Büyük Birlik Partisi ile Saadet Partisi ile ittifak yaptığından[28], Demokratik Gelişim Partisi genel başkan istifasından dolayı[29] seçime girmeyeceklerinden aday listesi sunmadılar. Bunun dışında Halkın Yükselişi Partisi, Muhafazakar Yükseliş Partisi, Genç Parti ve Türkiye Komünist Partisi de milletvekili aday listelerini YSK'ya getirmediler. Hür Dava Partisi[30] ve Hak ve Eşitlik Partisi[31] seçimlere bağımsız adaylarla katılacakları kararı aldıkları için aday listesi sunmadılar. İlkeler ve Değerler Partisi milletvekili "kaza sebebiyle" aday listesini YSK'ye zamanında ulaştıramadığından seçime katılamadı.[32]

15 Nisan'da açıklanan geçici aday listelerine göre Adalet ve Kalkınma Partisi, Anadolu Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Demokratik Sol Parti, Halkın Kurtuluş Partisi, Halkların Demokratik Partisi, Komünist Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Millet Partisi, Saadet Partisi ve Vatan Partisi 85, Hak ve Özgürlükler Partisi 75, Merkez Parti 73, Liberal Demokrat Parti 58, Doğru Yol Partisi ve Yurt Partisi 56, Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi 55, Hak ve Adalet Partisi 43 seçim çevresinde aday göstererek seçime girdi. Türkiye genelinde 165 kişi bağımsız milletvekilliği için adaylığını koymuştur.[33]

Aday listesi sunan partiler, resmî kısaltmaları, genel başkanları ve oy pusulasındaki yerleri aşağıdaki gibidir:

Sıra Parti Genel başkanı
1 Doğru Yol Partisi Çetin Özaçıkgöz
2 Anadolu Partisi Emine Ülker Tarhan
3 Hak ve Özgürlükler Partisi Fehmi Demir
4 Komünist Parti Özlem Şen Abay
5 Millet Partisi Aykut Edibali
6 Hak ve Adalet Partisi Yiğit Zeki Öztürk
7 Merkez Parti Abdurrahim Karslı
8 Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi Ahmet Eyüp Özgüç
9 Halkın Kurtuluş Partisi Nurullah Ankut
10 Liberal Demokrat Parti Cem Toker
Sıra Parti Genel başkanı
11 Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli
12 Halkların Demokratik Partisi Selahattin Demirtaş
Figen Yüksekdağ
13 Saadet Partisi Mustafa Kamalak
14 Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu
15 Adalet ve Kalkınma Partisi Ahmet Davutoğlu
16 Demokratik Sol Parti Masum Türker
17 Yurt Partisi Sadettin Tantan
18 Demokrat Parti Gültekin Uysal
19 Vatan Partisi Doğu Perinçek
20 Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş

Seçim destekleri, ittifakları ve bağımsız adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

6 Nisan 2015 tarihinde Türkiye Sosyalist İşçi Partisi (TSİP) ve Devrimci Halk Partisi (2011) (DEV-PARTİ), yapılan seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi'ni (CHP'yi) destekleme kararı aldıklarını açıkladılar.[34] 7 Nisan 2015 tarihinde Büyük Birlik Partisi, Saadet Partisi ile ittifak yapacağını açıkladı.[28] 2 Haziran 2015 tarihinde Muhafazakar Yükseliş Partisi (MYP), yapılan seçimlerde Milliyetçi Hareket Partisi'ni (MHP'yi) destekleme kararı aldı.[35] Seçimlerde 165 kişi bağımsız aday oldu.[36]

Anketler[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçimler öncesi değişik şirketler tarafından anketler yapılmıştır. Bu anketlerden bazılarının sonuçları 2015 Türkiye genel seçim anketleri sayfasında toplanmıştır.

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Adalet ve Kalkınma Partisi'nin il ve ilçe bazında oy oranlarının yoğunluğunu gösteren harita
Cumhuriyet Halk Partisi'nin il ve ilçe bazında oy oranlarının yoğunluğunu gösteren harita
Yurtiçi seçmen
Seçmen Sayısı 53.741.838

[37]

Kullanılan Oy 46.451.389
Geçerli Oy 45.121.773
Geçersiz Oy 1.329.616
Katılım Oranı (%) 86,43
Yurtdışı seçmen

(Gümrüklerle birlikte)

Seçmen Sayısı 2.866.979
Kullanılan Oy 1.056.078
Geçerli Oy 1.041.470
Geçersiz Oy 14.608
Katılım Oranı (%) 36,83
Toplam
Seçmen Sayısı 56.608.817
Kullanılan Oy 47.507.467
Geçerli Oy 46.163.243
Geçersiz Oy 1.344.224
Katılım Oranı (%) 83,92
Milliyetçi Hareket Partisi'nin il ve ilçe bazında oy oranlarının yoğunluğunu gösteren harita

Sonuçlar aşağıda verilmiştir.[38]

Parti Genel başkanı Oy % +/– Sandalye +/–
Adalet ve Kalkınma Partisi Ahmet Davutoğlu 18.867.411  %40,87 azalış 8,96 258 azalış 69
Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu 11.518.139  %24,95 azalış 1,03 132 azalış 3
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 7.520.006  %16,29 artış 3,28 80 artış 27
Halkların Demokratik Partisi Selahattin Demirtaş
Figen Yüksekdağ
6.058.489  %13,12 artış 7,45[1] 80 artış 45
Saadet Partisi Mustafa Kamalak 949.178  %2,06 artış 0,79 0 0
Bağımsızlar 488.226  %1,06 artış 0,16[1] 0 0
Vatan Partisi Doğu Perinçek 161.674  %0,35 0
Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş 96.475  %0,21 0
Demokratik Sol Parti Masum Türker 85.810  %0,19 azalış 0,06 0 0
Demokrat Parti Gültekin Uysal 75.784  %0,16 azalış 0,49 0 0
Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi Ahmet Eyüp Özgüç 72.701  %0,16 0
Halkın Kurtuluş Partisi Nurullah Ankut 60.396  %0,13 0
Hak ve Özgürlükler Partisi Fehmi Demir 58.716  %0,13 0
Doğru Yol Partisi Çetin Özaçıkgöz 28.852  %0,06 azalış 0,09 0 0
Anadolu Partisi Emine Ülker Tarhan 27.688  %0,06 0
Liberal Demokrat Parti Cem Toker 26.500  %0,06 artış 0,02 0 0
Merkez Parti Abdurrahim Karslı 20.945  %0,05 0
Millet Partisi Aykut Edibali 17.473  %0,04 azalış 0,10 0 0
Komünist Parti Özlem Şen Abay 13.780  %0,03 0
Yurt Partisi Sadettin Tantan 9.289  %0,02 0
Hak ve Adalet Partisi Yiğit Zeki Öztürk 5.711  %0,01 0
Halkların Demokratik Partisi'nin il ve ilçe bazında oy oranlarının yoğunluğunu gösteren harita

 Bu parti 2011 Türkiye genel seçimleri'ne girmemiştir.

İllere göre sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İl Milletvekili
Sayısı
AKP % CHP % MHP % HDP % Diğerleri % Toplam
Adana 14 382.219 30,38 359.280 28,55 290.428 23,08 183.491 14,58 42.786 3,40 1.258.204
Adıyaman 5 181.918 58,00 36.033 11,49 13.601 4,34 70.979 22,63 11.107 3,54 313.638
Afyonkarahisar 5 227.360 52,30 72.821 16,75 109.083 25,09 6.437 1,48 18.990 4,37 434.691
Ağrı 4 40.353 16,63 3.283 1,35 6.593 2,72 186.617 76,91 5.798 2,39 242.644
Aksaray 3 122.256 58,31 14.520 6,93 62.609 29,86 4.447 2,12 5.842 2,79 209.674
Amasya 3 98.331 45,87 55.767 26,01 48.485 22,62 3.447 1,61 8.356 3,90 214.386
Ankara 32 1.357.423 41,40 956.295 29,17 584.267 17,82 182.664 5,57 197.828 6,03 3.278.477
Antalya 14 471.695 35,28 434.272 32,48 289.954 21,69 96.765 7,24 44.254 3,31 1.336.940
Ardahan 2 15.407 26,76 12.718 22,09 4.513 7,84 17.360 30,15 7.585 13,17 57.583
Artvin 2 43.228 39,05 33.958 30,68 25.051 22,63 3.450 3,12 4.999 4,52 110.686
Aydın 7 200.275 29,72 270.015 40,07 120.947 17,95 61.340 9,10 21.358 3,17 673.935
Balıkesir 8 314.656 39,12 270.804 33,67 160.955 20,01 27.804 3,46 30.110 3,74 804.329
Bartın 2 50.978 41,64 37.002 30,23 22.038 18,00 2.044 1,67 10.351 8,46 122.413
Batman 4 50.957 18,89 3.131 1,16 3.315 1,23 192.545 71,40 19.740 7,32 269.688
Bayburt 2 27.739 60,02 1.290 2,79 14.558 31,50 702 1,52 1.930 4,18 46.219
Bilecik 2 50.690 37,58 39.357 29,18 34.288 25,42 4.967 3,68 5.578 4,14 134.880
Bingöl 3 62.798 46,98 2.149 1,61 3.971 2,97 54.157 40,51 10.600 7,93 133.675
Bitlis 3 49.568 31,35 2.687 1,70 6.379 4,03 93.987 59,45 5.482 3,47 158.103
Bolu 3 97.873 51,95 46.045 24,44 30.029 15,94 3.932 2,09 10.524 5,59 188.403
Burdur 3 73.381 43,10 46.129 27,09 39.011 22,91 3.237 1,90 8.501 4,99 170.259
Bursa 18 787.698 43,99 496.215 27,71 313.117 17,49 104.711 5,85 88.820 4,96 1.790.561
Çanakkale 4 120.285 34,56 135.861 39,04 68.816 19,77 10.699 3,07 12.358 3,55 348.019
Çankırı 2 65.560 59,20 7.644 6,90 31.196 28,17 1.421 1,28 4.924 4,45 110.745
Çorum 4 184.099 54,27 75.587 22,28 59.817 17,63 7.687 2,27 12.007 3,54 339.197
Denizli 7 255.220 39,78 223.020 34,76 116.356 18,14 26.786 4,18 20.146 3,14 641.528
Diyarbakır 11 122.031 14,81 10.830 1,31 10.213 1,24 640.689 77,73 40.483 4,91 824.246
Düzce 3 133.318 59,17 36.249 16,09 35.200 15,62 5.495 2,44 15.058 6,68 225.320
Edirne 3 66.398 24,77 141.890 52,94 41.876 15,62 8.182 3,05 9.671 3,61 268.017
Elazığ 4 172.722 52,85 22.529 6,89 67.283 20,59 50.200 15,36 14.052 4,30 326.786
Erzincan 2 65.427 49,22 33.673 25,33 21.969 16,53 7.770 5,85 4.091 3,08 132.930
Erzurum 6 214.522 51,97 12.683 3,07 95.594 23,16 73.632 17,84 16.340 3,96 412.771
Eskişehir 6 196.440 36,24 210.340 38,81 90.359 16,67 21.439 3,96 23.462 4,33 542.040
Gaziantep 12 438.958 47,03 152.798 16,37 165.917 17,78 142.951 15,32 32.764 3,51 933.388
Giresun 4 142.899 53,52 58.351 21,85 48.932 18,33 3.821 1,43 13.007 4,87 267.010
Gümüşhane 2 42.526 56,75 4.018 5,36 23.182 30,94 1.452 1,94 3.752 5,01 74.930
Hakkari 3 14.132 9,70 2.019 1,39 3.880 2,66 123.607 84,88 1.993 1,37 145.631
Hatay 10 322.422 38,06 304.062 35,90 117.832 13,91 58.334 6,89 44.385 5,24 847.035
Iğdır 2 11.386 11,73 3.786 3,90 25.903 26,68 54.289 55,91 1.735 1,79 97.099
Isparta 4 117.334 44,24 58.743 22,15 70.706 26,66 5.894 2,22 12.541 4,73 265.218
İstanbul 88 3.489.402 41,11 2.473.160 29,14 936.272 11,03 1.069.665 12,60 518.550 6,11 8.487.049
İzmir 26 724.722 26,76 1.212.681 44,77 368.724 13,61 285.609 10,55 116.733 4,31 2.708.469
Kahramanmaraş 8 359.608 60,79 51.412 8,69 116.527 19,70 32.457 5,49 31.534 5,33 591.538
Karabük 2 69.164 47,95 24.853 17,23 39.203 27,18 2.238 1,55 8.783 6,09 144.241
Karaman 2 81.702 55,40 22.939 15,55 33.184 22,50 2.399 1,63 7.257 4,92 147.481
Kars 3 40.634 27,17 18.066 12,08 20.819 13,92 65.000 43,46 5.043 3,37 149.562
Kastamonu 3 114.480 48,72 43.705 18,60 63.054 26,83 2.604 1,11 11.152 4,75 234.995
Kayseri 9 418.660 52,35 100.274 12,54 219.055 27,39 21.731 2,72 39.942 4,99 799.662
Kırıkkale 3 83.569 50,60 25.375 15,36 46.955 28,43 2.793 1,69 6.468 3,92 165.160
Kırklareli 3 56.062 23,70 116.871 49,40 49.981 21,13 6.425 2,72 7.252 3,07 236.591
Kırşehir 2 54.265 39,84 26.291 19,30 43.086 31,63 8.745 6,42 3.817 2,80 136.204
Kilis 2 33.035 49,20 5.303 7,90 23.515 35,02 2.735 4,07 2.561 3,81 67.149
Kocaeli 11 499.906 46,41 260.865 24,22 163.742 15,20 82.493 7,66 70.055 6,50 1.077.061
Konya 14 812.578 65,09 123.675 9,91 203.003 16,26 56.488 4,53 52.563 4,21 1.248.307
Kütahya 4 204.400 54,51 44.972 11,99 99.666 26,58 4.933 1,32 21.028 5,61 374.999
Malatya 6 262.571 58,42 74.664 16,61 51.030 11,35 36.823 8,19 24.357 5,42 449.445
Manisa 9 337.237 37,13 262.927 28,95 212.884 23,44 63.876 7,03 31.393 3,46 908.317
Mardin 6 76.999 19,91 5.239 1,35 4.998 1,29 278.691 72,06 20.820 5,38 386.747
Mersin 11 278.630 26,42 302.377 28,68 257.908 24,46 188.846 17,91 26.661 2,53 1.054.422
Muğla 6 155.008 26,93 259.698 45,12 107.461 18,67 31.385 5,45 22.046 3,83 575.598
Muş 3 49.166 24,86 2.879 1,46 4.019 2,03 138.783 70,17 2.927 1,48 197.774
Nevşehir 3 92.813 52,40 26.540 14,98 48.353 27,30 3.225 1,82 6.198 3,50 177.129
Niğde 3 93.257 47,90 41.458 21,29 49.093 25,21 3.165 1,63 7.735 3,97 194.708
Ordu 5 226.020 52,93 120.594 28,24 54.821 12,84 5.377 1,26 20.224 4,74 427.036
Osmaniye 4 111.980 39,10 38.443 13,42 115.588 40,36 12.046 4,21 8.329 2,91 286.386
Rize 3 133.431 66,38 37.891 18,85 16.290 8,10 3.152 1,57 10.243 5,10 201.007
Sakarya 7 330.588 56,50 93.008 15,90 112.350 19,20 17.451 2,98 31.739 5,42 585.136
Samsun 9 408.378 52,88 177.616 23,00 136.454 17,67 12.417 1,61 37.471 4,85 772.336
Siirt 3 41.775 28,71 2.301 1,58 3.693 2,54 94.184 64,73 3.548 2,44 145.501
Sinop 2 61.544 47,54 36.774 28,40 21.724 16,78 2.156 1,67 7.272 5,62 129.470
Sivas 5 217.102 57,51 56.605 15,00 67.934 18,00 6.764 1,79 29.083 7,70 377.488
Şanlıurfa 12 365.329 46,78 34.309 4,39 44.111 5,65 297.417 38,08 39.835 5,10 781.001
Şırnak 4 21.895 9,71 2.987 1,32 5.786 2,57 189.044 83,85 5.747 2,55 225.459
Tekirdağ 6 184.015 31,59 255.560 43,87 87.550 15,03 34.210 5,87 21.185 3,64 582.520
Tokat 5 184.566 51,58 74.258 20,75 77.620 21,69 6.068 1,70 15.303 4,28 357.815
Trabzon 6 258.685 55,29 79.603 17,01 97.064 20,75 6.175 1,32 26.330 5,63 467.857
Tunceli 2 6.241 11,52 11.117 20,51 3.244 5,99 32.529 60,02 1.067 1,97 54.198
Uşak 3 89.016 38,29 65.346 28,10 63.796 27,44 6.487 2,79 7.863 3,38 232.508
Van 8 101.153 20,07 6.804 1,35 14.382 2,85 370.829 73,58 10.784 2,14 503.952
Yalova 2 55.951 39,73 40.612 28,84 27.072 19,22 12.067 8,56 5.131 3,64 140.833
Yozgat 4 142.698 58,12 22.581 9,20 67.471 27,48 3.422 1,39 9.368 3,82 245.540
Zonguldak 5 146.644 38,26 147.652 38,52 62.301 16,25 6.154 1,61 20.543 5,36 383.294
Türkiye Toplamı 550 18.867.411 40,87 11.518.139 24,95 7.520.006 16,29 6.058.489 13,12 2.199.198 4,76 46.163.243

Milletvekili dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tabloda, 2011 seçimlerinde seçilen 24. dönem TBMM'nin milletvekili dağılımı, seçimlerin hemen öncesindeki 24. dönem TBMM'nin milletvekili dağılımı ve yeni seçilen 25. dönem TBMM'nin milletvekili dağılımı verilmiştir.

Seçim öncesinde (24. dönem) sandalye dağlımı
Seçim sonrasında (25. dönem) sandalye dağlımı
CHP'li bir vekilin istifası sonucu yeni sandalye dağılımı
Parti 24. dönem
(28 Haziran 2011 – 23 Haziran 2015)
25. dönem
(23 Haziran 2015 – )
2011 oy oranı % Seçilen Dönem sonu Seçilen
Adalet ve Kalkınma Partisi 49,83
327 / 550
311 / 550
258 / 550
Cumhuriyet Halk Partisi 25,98
135 / 550
125 / 550
132 / 550
Milliyetçi Hareket Partisi 13,01
53 / 550
52 / 550
80 / 550
Bağımsız 6,57
35 / 550
13 / 550
0 / 550
Halkların Demokratik Partisi
Yeni kuruldu
29 / 550
80 / 550
Demokratik Bölgeler Partisi
Bağımsızlarla seçime katıldı
1 / 550
Katılmadı
Anadolu Partisi
Yeni kuruldu
1 / 550
0 / 550
Elektronik Demokrasi Partisi
Yeni kuruldu
1 / 550
Katılmadı
Merkez Parti
Yeni kuruldu
1 / 550
0 / 550
Toplam 95,39 550 535^ 550
^24. dönem TBMM'de 15 sandalye boşaldı (4'ü ölüm, 10'u belediye başkanı seçildi, 1'i cumhurbaşkanı seçildi).

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c HDP baraj sorunu nedeniyle 2011 seçimlerine parti olarak değil, bağımsızları aday göstererek girdi. % 5,67 BDP tarafından desteklenen Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku adaylarının aldığı oy oranıdır. Kazanılan milletvekilleri ise 2014'te HDP'ye geçmiştir.
  2. ^ "2015 Genel Seçimleri ne zaman yapılacak?". Milliyet. 22 Ocak 2015. http://www.milliyet.com.tr/2015-genel-secimleri-ne-zaman-gundem-2002425/. Erişim tarihi: 24 Ocak 2015. 
  3. ^ "YSK’da ‘erken seçim’ alarmı". Hürriyet. 19 Ekim 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/27412575.asp. Erişim tarihi: 6 Ocak 2015. 
  4. ^ "Genel seçimler için ilk karar". NTVMSNBC.com. 28 Ekim 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25546712/. Erişim tarihi: 29 Ekim 2014. 
  5. ^ "YSK randevu sistemini kaldırdı". NTVMSNBC.com. 7 Aralık 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25554595/. Erişim tarihi: 7 Aralık 2014. 
  6. ^ a b "Sınır kapılarında ve havaalanlarında oy verme işlemi başladı". Hürriyet. 8 Mayıs 2015. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/28948027.asp. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2015. 
  7. ^ "Milletvekili adaylığı için istifa süresi sona erdi". Zaman. 10 Şubat 2015. http://www.zaman.com.tr/politika_milletvekili-adayligi-icin-istifa-suresi-sona-erdi_2276912.html. Erişim tarihi: 5 Nisan 2014. 
  8. ^ "YSK seçim takip sistemini partilere açtı". Haber7.com. 5 Mart 2015. http://www.haber7.com/ic-politika/haber/1312279-ysk-secim-takip-sistemini-partilere-acti. Erişim tarihi: 5 Mart 2015. 
  9. ^ "56.6 milyon seçmene 74 milyon oy pusulası". Hürriyet. 12 Nisan 2015. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/28713816.asp. Erişim tarihi: 13 Nisan 2015. 
  10. ^ "Oy pusulaları hazır". Hürriyet. 6 Mayıs 2015. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/28935113.asp. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2015. 
  11. ^ "Nerede oy kullanacağım?". TRT Haber. 13 Nisan 2015. http://www.trthaber.com/haber/gundem/nerede-oy-kullanacagim-178486.html. Erişim tarihi: 14 Nisan 2015. 
  12. ^ "İçişleri Bakanlığı'ndan "Seçim Güvenliği" Genelgesi". Hürriyet. 14 Nisan 2015. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/28731281.asp. Erişim tarihi: 15 Nisan 2015. 
  13. ^ "YSK'nın 7 Haziran seçim yasakları Resmi Gazete'de". Anadolu Ajansı. 25 Nisan 2015. http://www.aa.com.tr/tr/haberler/499301--7-haziranda-icki-ve-silah-yasagi-resmi-gazetede. Erişim tarihi: 26 Nisan 2015. 
  14. ^ "Genel Seçimlere katılacak partiler belirlendi". Mynet.com. 1 Şubat 2015. http://www.mynet.com/haber/guncel/genel-secimlere-katilacak-partiler-belirlendi-1685065-1. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  15. ^ "2015 seçimleri oy pusulası kura çekimi yapıldı". Bugün. 3 Nisan 2015. http://www.bugun.com.tr/gundem/buyuk-surpriz-var-haberi/1573329. Erişim tarihi: 18 Nisan 2015. 
  16. ^ "Geçici Aday Listesi". Yüksek Seçim Kurulu. 15 Nisan 2015. http://www.ysk.gov.tr/ysk/content/conn/YSKUCM/path/Contribution%20Folders/HaberDosya/2015MV-GeciciAdayListesi.pdf. Erişim tarihi: 18 Nisan 2015. 
  17. ^ "T.C. Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı". Yüksek Seçim Kurulu. 2 Şubat 2015. http://www.ysk.gov.tr/cs/groups/public/documents/document/ndq0/mdew/~edisp/yskpwcn1_4444010143.pdf. Erişim tarihi: 9 Şubat 2015. 
  18. ^ "YSK'dan flaş seçim açıklaması: 5 ile kötü haber". Milliyet. 5 Şubat 2015. http://www.milliyet.com.tr/ysk-dan-flas-secim-aciklamasi-5/siyaset/detay/2009037/default.htm. Erişim tarihi: 7 Şubat 2015. 
  19. ^ "25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi İl/İlçe/Mahalle/Köy Seçmen ve Sandık Sayıları". Yüksek Seçim Kurulu. 17 Nisan 2015. http://www.ysk.gov.tr/cs/groups/public/documents/document/ndq0/mdex/~edisp/yskpwcn1_4444011596.pdf. Erişim tarihi: 18 Nisan 2015. 
  20. ^ "Bir milletvekili için kaç oy gerekiyor?". Akşam. 9 Hazian 2011. http://uye.yaklasim.com/OfficialJournal.aspx?categoryidlast=25030&parentid=25020&categoryid=24145. Erişim tarihi: 18 Nisan 2015. 
  21. ^ "'Milletvekili sayısında adaletsizlik var'". Doğan Haber Ajansı. 14 Kasım 2014. http://www.dha.com.tr/milletvekili-sayisinda-adaletsizlik-var_803771.html. Erişim tarihi: 18 Nisan 2015. 
  22. ^ "Genel Seçimlere katılacak partiler belirlendi.". Mynet. 1 Şubat 2015. http://www.mynet.com/haber/guncel/genel-secimlere-katilacak-partiler-belirlendi-1685065-1. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  23. ^ "Komünist Parti’nin itirazı kabul edildi". BirGün. 17 Şubat 2015. http://www.birgun.net/news/view/komunist-partinin-itirazi-kabul-edildi/13821. Erişim tarihi: 19 Şubat 2015. 
  24. ^ "7 Haziran 2015 Genel Seçimleri YSK açıklama". internethaber.com. 23 Şubat 2015. http://www.internethaber.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-ysk-aciklama-775273h.htm. Erişim tarihi: 4 Nisan 2015. 
  25. ^ "Partiler aday listelerini YSK'ya sundu". Anadolu Ajansı. 7 Nisan 2015. http://www.aa.com.tr/tr/politika/490016--partiler-aday-listelerini-yskya-sunuyor. Erişim tarihi: 16 Nisan 2015. 
  26. ^ "ÖDP'den seçim açıklaması: Seçime girmiyoruz, boykot da etmiyoruz.". Radikal. 6 Nisan 2015. http://www.radikal.com.tr/politika/odpden_secim_aciklamasi_secime_girmiyoruz_boykot_da_etmiyoruz-1329664. Erişim tarihi: 6 Nisan 2015. 
  27. ^ "HDP ve Emek Partisi genel seçimde ittifak yapacak.". Sabah. 22 Şubat 2015. http://www.sabah.com.tr/gundem/2015/02/22/hdp-ve-emek-partisi-genel-secimde-ittifak-yapacak. Erişim tarihi: 8 Nisan 2015. 
  28. ^ a b "Saadet Partisi ve BBP seçime birlikte girecek". Hürriyet. 7 Nisan 2015. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/28673138.asp. Erişim tarihi: 7 Nisan 2015. 
  29. ^ "Demokratik Gelişim Partisi partice seçime katılmama kararı almıştır.". Demokratik Gelişim Partisi. 3 Nisan 2015. http://www.dgp.org.tr. Erişim tarihi: 7 Nisan 2015. 
  30. ^ "Partilerin oy pusulasındaki yeri değişiyor". gazetevatan. 4 Nisan 2015. http://www.gazetevatan.com/partilerin-oy-pusulasindaki-yeri-degisiyor-769553-gundem/. Erişim tarihi: 8 Nisan 2015. 
  31. ^ "Pamukoğlu bağımsız aday!". Sözcü. 1 Şubat 2015. http://www.sozcu.com.tr/2015/gundem/pamukoglu-bagimsiz-aday-729239/. Erişim tarihi: 7 Nisan 2015. 
  32. ^ "10 parti YSK'ya liste vermedi 'İlk Parti' yolda kaza yaptı". NTV. 8 Nisan 2015. http://www.ntv.com.tr/turkiye/10-parti-yskya-liste-vermedi-ilk-parti-yolda-kaza-yapti,mGt-Qqv4LkCGLYxid2oQdw. Erişim tarihi: 16 Nisan 2015. 
  33. ^ "CHP’nin milletvekili aday listesi değişti". Sözcü. 15 Nisan 2015. http://www.sozcu.com.tr/2015/gundem/chpnin-milletvekili-aday-listesi-degisti-804776/. Erişim tarihi: 18 Nisan 2015. 
  34. ^ "TSİP ve DHP, seçimlerde CHP'yi destekleme kararı aldı". Hürriyet. 6 Nisan 2015. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/28659540.asp. Erişim tarihi: 7 Nisan 2015. 
  35. ^ "MYP Genel Başkanı: Oylarımız MHP'ye". Mynet. 2 Haziran 2015. http://www.mynet.com/haber/politika/myp-genel-baskani-oylarimiz-mhpye-1866103-1. Erişim tarihi: 3 Haziran 2015. 
  36. ^ "Türkiye genelinde 165 bağımsız milletvekili adayı var". Habertürk. 24 Nisan 2015. http://www.haberturk.com/gundem/haber/1069596-turkiye-genelinde-165-bagimsiz-milletvekili-adayi-var. Erişim tarihi: 3 Haziran 2015. 
  37. ^ 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi İl/İlçe/Mahalle/Köy Seçmen ve Sandık Sayıları
  38. ^ T.C. Yüksek Seçim Kurulu 2015 Genel Seçimleri Kesin Seçim Sonuçları

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]