İçeriğe atla

"Eşanlamlı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

"Eşanlamlı" değil "eş anlamlı" şeklinde ayrı olarak yazılır.
(Otorite kontrolü şablonu eklendi)
("Eşanlamlı" değil "eş anlamlı" şeklinde ayrı olarak yazılır.)
Etiketler: Görsel Düzenleyici tanım değiştirme
 
* kelime - sözcük
* ulaşmak - varmak}}
'''EşanlamlıEş anlamlı''',<ref>[http://www.dildernegi.org.tr/TR,274/turkce-sozluk-ara-bul.html "eşanlamlı."] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20140426111055/http://www.dildernegi.org.tr/TR,274/turkce-sozluk-ara-bul.html |tarih=26 Nisan 2014 }} Dildernegi.org</ref> '''anlamdaş''', '''müteradif''' veya '''sinonim'''; yazılışları farklı olduğu halde anlamları aynı veya çok yakın olan sözcükler.<ref>{{Oxford|synonym}}</ref>
 
Bu tür kelimeler genelde birbirlerinin yerini tutabilir. Türkçede anlamdaş kelimelerin birisi genellikle yabancı kökenlidir.
*kıymet-değer, cevap-yanıt, sene-yıl, medeniyet-uygarlık, imkân-olanak, acele-ivedi, zelzele-deprem, yoksul-fakir, misafir-konuk, sınav-imtihan, yöntem-metot, mesele-sorun, vasıta-araç.
 
Öztürkçe kelimeler arasında da eşanlamlılıkeş anlamlılık olabilir:
* deprem - yer sarsıntısı
 
EşanlamlılıkEş anlamlılık sadece [[isim soylu sözcük]]lerde görülmez. EşanlamlıEş anlamlı fiiller de mevcuttur:
 
* saklamak - gizlemek, duymak - işitmek
Bileşik isim, deyim ve atasözlerinde yerleşmiş şekilde kullanılan sözcüklerin yerine anlamdaşı kullanılmaz. Örneğin ''kara bahtlı'' bileşik sözcüğü yerine ''siyah bahtlı'' kullanılmaz.
 
== Kısmî eşanlamlılıkeş anlamlılık ==
 
Birden fazla anlamı olan sözcüklerde bu anlamlardan biri veya birkaçı başka bir sözcükle eşanlamlıeş anlamlı olabilir:
* Pasaportum için '''resim''' çektirmeye gidiyorum.
* Okulda bugün '''fotoğraf''' çekimi var.
 
Yukarıdaki ilk örnekte resim sözcüğü fotoğraf anlamında kullanıldığı için eşanlamlıeş anlamlı görevi üstlenmiştir ancak "Bugün okuldaki suluboya resim sergisini gezmeye gideceğim." cümlesindeki anlamı ''fotoğraf'' değildir.
 
Kısmî eşanlamlıeş anlamlı sözcüklere örnek olarak ''koymak-bırakmak, göz-çekmece, gezmek-dolaşmak, doğru-gerçek'' verilebilir.
 
== Konotasyon ==
{{Ana|Konotasyon}}
 
EşanlamlıEş anlamlı sözcükler arasında [[konotasyon]] farkı olabilir. Sözcüklerden biri daha olumlu iken diğeri daha olumsuz bir çağrışım yapıyor olabilir. Örneğin ''kilolu, tombul, şişman'' ve ''şişko'' sözcükleri eşanlamlıeş anlamlı olmasına rağmen konotasyonları farklıdır. "Kilolu" sözcüğü normal bir diyalogda kabul edilebilirken, "şişko" hakaret kabul edilebilir. "Tombul" sözcüğü bazen ''sevimlilik'' anlamı da taşır. Bu tür eşanlamlıeş anlamlı sözcük gruplarına örnek olarak ''züğürt-yoksul'', ''kısa-bücür'', ''ölmek-vefat etmek'', ''ceset-naaş-leş'', ''sakat-engelli-özürlü'' ve ''bedava-beleş'' verilebilir.
 
Kulağa kaba veya keskin gelebilecek bir söz yerine daha olumlu konotasyona sahip bir anlamdaşını kullanmaya "[[hüsnütabir]]" denir.
Anonim kullanıcı