İçeriğe atla

Öglenalar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Öglenalar
Biyolojik sınıflandırma
Âlem: Protista
Şube: Euglenophyta
Sınıf: Euglenoidea
Bütschli 1884

Euglenida ya da Euglenonoidina, Kamçılılar sınıfının bir takımıdır. Tekhücreli, klorofil a ve b taşıyan fotosentetik canlıları kapsar. Vücutları genellikle yeşil ya da renksiz plastidli, uzun yapılıdır. Ökaryot yapılıdır. Genellikle biri büyük, diğeri küçük iki kamçı bulundururlar. Kamçıların çıktığı yerde gözbeneği (stigma) denilen bir yapı bulunur. Genellikle tatlı su canlılarıdır. Öglenalar ışığın olduğu alanda fotosentez yapabilirken, ışık olmadığı zaman heterotrof beslenirler. Bundan dolayı öglenalar hem ototrof hem heterotrof özellik gösterirler. Öglenalar eşeysiz üremede ikiye bölünerek üremeyi seçerler.[1]

Euglenoidler, temel olarak pelikula adı verilen hücre örtüsünün varlığıyla ayırt edilir. Kendi taksonu içinde pelikula, öglenoidlerin en çeşitli morfolojik özelliklerinden biridir.[2] Pelikula, hücre zarının hemen altında yer alan protein şeritlerinden oluşur ve bu yapı sırt (dorsal) ve karın (ventral) mikrotübüller tarafından desteklenir. Sert ve esnek olabilen bu yapı, hücreye şeklini verir ve çoğu zaman belirgin çizgilenmeler oluşturur. Pek çok öglenid türünde bu şeritler birbirine göre kayabilir; bu da metaboli (Spirocuta [en]) olarak adlandırılan, tırtıl benzeri bir ilerleme hareketine yol açar. Bunun dışında öglenidler kamçılarını (flagella) kullanarak hareket ederler.

Euglenid Body Plan
  1. Dorsal flagellum
  2. Axoneme
  3. Paraflagellar rod
  4. Mastigonemes, "hairs" attached to flagellum
  5. Flagellar pocket vestibulum
  6. Feeding apparatus
  7. Paraxial swelling
  8. Eyespot, photoreceptor used to sense light direction and intensity
  9. Contractile vacuole, regulates the quantity of water inside a cell
  10. Ventral flagellum
  11. Ventral root
  12. Golgi apparatus; modifies proteins and sends them out of the cell
  13. Endoplasmic reticulum, the transport network for molecules going to specific parts of the cell
  14. Phagosome
  15. Lysosome, holds enzymes
  16. Nucleus
  17. Nucleolus
  18. Plastid membranes (3, secondary)
  19. Thylakoids, site of the light-dependent reactions of photosynthesis
  20. Pyrenoid, center of carbon fixation
  21. Paramylon granules
  22. Pellicular strip
  23. Muciferous body
  24. Mitochondrion, creates ATP (energy) for the cell (discoid cristae)
Öglenanın yapısı
  • Takım: Euglenida (Euglenonoidina)

Evrimsel süreci

[değiştir | kaynağı değiştir]

Öglenalara ait en eski fosil Moyeria [Moyeria [en]] olarak tanımlanmıştır. Bu organizmanın, öglenaların ayırt edici özelliği olan protein şeritlerinden oluşan bir pelikulaya sahip olduğu düşünülmektedir. Moyeria fosilleri Orta Ordovisyen ve Silüryen dönemine ait kayaçlarda bulunmuştur; bu da onu öglenidlere dair bilinen en eski fosil kanıtı yapmaktadır.[3][4]

  1. ^ Üreme Sistemi. Ankara Üniversitesi. 
  2. ^ Leander, Brian S.; Farmer, Mark A. (2001-03-01). "Comparative Morphology of the Euglenid Pellicle. II. Diversity of Strip Substructure". Journal of Eukaryotic Microbiology (İngilizce). 48 (2). ss. 202–217. doi:10.1111/j.1550-7408.2001.tb00304.x. ISSN 1550-7408. PMID 12095109. 
  3. ^ Gray, Jane; Boucot, A. J. (1989). "Is Moyeria a euglenoid?". Lethaia (İngilizce). 22 (4): 447–456. doi:10.1111/j.1502-3931.1989.tb01449.x. ISSN 0024-1164. 
  4. ^ Strother, Paul K.; Taylor, Wilson A.; van de Schootbrugge, Bas; Leander, Brian S.; Wellman, Charles H. (2020-07-02). "Pellicle ultrastructure demonstrates that Moyeria is a fossil euglenid". Palynology. 44 (3): 461–471. doi:10.1080/01916122.2019.1625457. ISSN 0191-6122.