Yenisey dilleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yenisey dilleri
Coğrafi
dağılım:
Orta Sibirya, Yenisey ırmağı yöresi
Sınıflandırma: Denesey
 Yenisey dilleri
Alt bölümler:
Kuzey
Güney
ISO 639-2: xxx
Yeniseian map XVII-XX.png

Yenisey dilleri coğrafyası. 17. yy. (kırmızı çizgili) ve 20. yy (halkalı kırmızı).

Yenisey dilleri, Orta Sibirya'da Yenisey ırmağı yakınlarında konuşulan arkaik Sibirya dilleri grubudur. Ket dili hariç gruptaki diğer diller yok olmuştur. Kuzey Amerika'daki Kızılderili Na-Dene dilleri ile birlikte Denesey dilleri ya da Dene-Yenisey dilleri denen yeni ailede toplanır. Çince gibi tonlamalı dillerdir. Yenisey dilleri ve bağlandığı yeni aile Türk dili araştırmaları için çok önemlidir. Yenisey dilli halkların komşuları Güney Sibirya Türkleri, Hantılar, Selkuplar ve Evenkilerdir.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Yenisey dilleri [İngilizce Yeniseian, Yeniseic; Rusça Енисейские языки)

  • Kuzey Yenisey dilleri [İngilizce Northern Yeniseian; Rusça Кетско-югская группа]
    • Ketçe [kendilerince остыганна ка’; İngilizce Ket, Yenisei-Ostyak; Rusça кетский, имбатский, енисейско-остяцкий]. Eskiden Yenisey Ostyakçası adıyla anılırdı. Ketler arasında konuşanı birkaç yüzdür ve özellikle korunması gereken dillerdendir.
    • Yuğca [İngilizce Yugh, Yug; Rusça югский]. Yok olmak üzeredir.
      • Sım Yuğcası [İngilizce Yug, Sym-Ket; Rusça сымский]. Yok olmuştur.
      • Asıl Yuğca [İngilizce Yugh; Rusça югский]. Konuşanı bir iki kişi olup yok olmak üzeredir.
  • Güney Yenisey dilleri [İngilizce Southern Yeniseian]
    • Kot-Asan dilleri [İngilizce Kott-Assan; Rusça Ассано-коттская группа]
      • Kotça [İngilizce Kott; Rusça коттский]. 1800'lerin ortalarında yok oldu.
      • Asanca [İngilizce Assan; Rusça ассанский]. 1800'lerde yok oldu.
    • Arin-Pumpokol dilleri [İngilizce Arin-Pumpokol; Rusça Арино-пумпокольская группа]
      • Arince [İngilizce Arin; Rusça аринский]. 1800'lerde yok oldu.
      • Pumpokolca [İngilizce Pumpokol; Rusça пумпокольский). 1750'lerde yok oldu.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]