Yarpuz
 |
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Yarpuz (Mentha pulegium)
|
||||||||||||
| APG III sistemi | ||||||||||||
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
| Dış bağlantılar | ||||||||||||
|
Yarpuz, (Uygurca: يالپۇز, yalpuz, йалпуз) (Mentha pulegium) Ballıbabagillerden, çiçekleri birbirinden ayrı halka durumunda, nane türünden, kısa saplı, az veya çok tüylü, güzel kokulu bir bitkidir.
Divânu Lügati't-Türk'de; yarpuz يربز güzel kokulu bir ot, kır nanesi, Majoran[1]. şeklinde tanımlanır.
Konu başlıkları |
Diğer isimleri [değiştir]
Diğer adı Rumca filiskin[2]'dir.
Özellikleri [değiştir]
Yarpuz, Ballıbabagiller (Labiatae) familyasından, 10 ile 50 santim yükseklikte, taç yaprakları leylak renginde, keskin kokulu, meyveleri fındıksı tipte, çok yıllık, otsu, sürünücü ya da dik gövdeli bitkidir. Çiçek ve yaprakları bitkinin gövdesinde belli aralıklarla sıralanır.
Yaprakları [değiştir]
Yaprakları kısa saplı 0,8 ile 3 santim uzun ve 0,3 ile 1 santim eninde, leylak renginde oval ve hafif eliptikdir.
Çiçekleri [değiştir]
Leylak rengi-pembe taçyapraklı çiçekler Temmuz ile Eylül aylarında toplu halde yaprakların koltuklarından çıkar. 10-30 çiçekli, çiçek sapı 2-3 mm ve çanakyaprağı borumsu 2,5 ile 3 mm uzunluğundadır.
Yaşam alanı [değiştir]
Yarpuz, nemli çayırlarda, nehir, dere ve göl kıyılarında yetişir. Besin değeri yüksek, kireçi az, humus, daha çok kumlu balçık toprakları sever.
Mutfak ve İlaç kullanımı [değiştir]
Yarpuz, Yunanlılar ve Romalılar tarafından yaygın bir bitki olarak yemeklerinde kullanılmıştır. Ayrıca eski Yunanlılar şaraplarını sık sık yarpuz ile tatlandırmışlardır. Yöresel mutfakta, taze ya da kurutulmuş olarak çorbalara, yemeklere ve salatalara eklenir.
Tarih boyunca, bayılma, gaz, safra, gut ve hepatit (muhtemelen, hepatit A) hastalıkları tedavisi için ve temizleyici ilaç olarak kullanılmıştır. Yarpuz, çayı infüzyon yapılan bitki olarakta da kullanılır.
Notlar [değiştir]
Dış bağlantılar [değiştir]
- GRIN Taxonomy for Plants (İngilizce)
 |
Bitki ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
