Vaşak
 |
||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Kanada vaşağı
|
||||||||||||||||
| Bilimsel sınıflandırma | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
Metne bakınız. |
||||||||||||||||
| Dış bağlantılar | ||||||||||||||||
|
Vaşak, kedigiller (Felidae) familyasından Lynx cinsini oluşturan orta büyüklükte etçil omurgalı ve yabanıl hayvan türlerinin ortak adı.
Konu başlıkları |
[değiştir] Fiziksel özellikleri
Kediye benzemekle birlikte normal kedi ağırlığından 5 kat daha ağırdırlar. Yaklaşık 30 kg civarındadır. Kulakları normal kediye kıyasla daha uzun ve uçları tüylüdür. Kış bastırdığında ise sadece kulaklarının üzerindeki tüyler değil tüm vücudu kalın bir tüy tabakası ile kaplanır. Adeta kışın gelmesi ile mantolarını giyerler. Patilerinin genişliği karda yürümelerini kolaylaştırır.Afrikalı vaşaklar, vücuduna oranla afrikanın en hızlı ve en tehlikeli hayvanıdır.Örneğin bir antilobun boynuna atılıp onu yere çekme yeteneğine sahiptir. Gövdelerine göre küçük kalan başları ve kısa kuyrukları ile ilk bakışta ürkütücü gözükseler de görünüşleri kesinlikle etkileyicidir. Renkleri kum renginden koyu kahveye kadar değişir.Evcilleştirlebilirler.
[değiştir] Yaşam şekli
Vaşak türleri arasında görünüş farklılıkları mevcuttur. Engebeli arazilerde ve genellikle çam ormanlarında yaşarlar ama açık ormanlık araziler ya da diğer coğrafi mekanlarda da rahatlıkla yaşamlarını sürdürebilirler. Hatta denizden 3000 metre yükseklikte yaşayan vaşaklar bulunmaktadır. Sadece iyi bir dağcı değil aynı zamanda iyi birer yüzücüdürler.Çok hızlı ve çevik bir hayvan olduğundan kar tavşanı, kemiriciler, ördek, yer kuşları, balık gibi hayvanları kendilerine kolaylıkla av yaparlar. Her vahşi kedide olduğu gibi avını mükemmel gözler ve yaklaştığını hissettirmez. Vaşaklar ara sıra avlanırken birlikte hareket ederler. Özellikle tavşan gruplarını avlarken birlikte hareket ettikleri görülür. Avlanma zamanı olarak geceden ziyade gündüzü tercih ederler.
[değiştir] Üreme
Çiftleşme döneminde egemenlik alanının dışına çıkarlar. Genellikle de Ocak sonu ya da Mart başı arasında çiftleşirler. Dişi vaşakların hamileliği 69 ila 72 gün arasında sürer ve 2 ila 3 yavru doğurur. Yavrular annelerinin bir dahaki çiftleşme dönemine kadar ayrılmazlar. Dişi vaşaklar 21 aylıkken erkek vaşaklar ise 33 aylıkken erginleşirler.
[değiştir] Korunma durumu
Doğal hayatın bir parçası olan vaşaklar insanoğlunun tehdidi altındadır. 600 kadar vaşağın yaşadığı Norveç'te sadece 2 ay içinde 117 vaşak avcılar tarafından öldürülmüştür. World Conservation Union (~Dünya Koruma Birliği) açıkladığı nesli tehlike altındaki 120 memeli türü arasında vaşaklara da yer verilmiştir. Vaşakların avlanması hala yaşadıkları ülkede yasaklanamamıştır.
[değiştir] Vaşak türleri
- Bayağı vaşak (Lynx lynx)
- Kanada vaşağı (Lynx canadensis)
- İber vaşağı (Lynx pardinus)
- Doru vaşak (Lynx rufus)
| Acinonyx | Çita (A. jubatus) |
|---|---|
| Caracal | Karakulak (C. caracal) |
| Catopuma | Borneo altın kedisi (C. badia) • Asya altın kedisi (C. temminckii) |
| Felis | Gri kedi (F. bieti) • Sazlık kedisi (F. chaus) • Pallas kedisi (F. manul) • Benekli kedi (F. margarita) • Kara ayaklı kedi (F. nigripes) • Yaban kedisi (F. silvestris) |
| Leopardus | Pantanal kedisi (L. braccatus) • Pampa kedisi (L. colocolo) • Geoffroy kedisi (L. geoffroyi) • Şili orman kedisi (L. guigna) • And kedisi (L. jacobitus) • Pampas kedisi (L. pajeros) • Oselo (L. pardalis) |
| Leptailurus | Serval (L. serval) |
| Lynx | Kanada vaşağı (L. canadensis) • Bayağı vaşak (L. lynx) • İber vaşağı (L. pardinus) • Doru vaşak (L. rufus) |
| Pardofelis | Mermer kedisi (P. marmorata) |
| Prionailurus | Pars kedisi (P. bengalensis) • Iriomote kedisi (P. iriomotensis) • Yassıbaş kedi (P. planiceps) • Paslı kedi (P. rubiginosus) • Balıkçı kedi (P. viverrinus) |
| Profelis | Afrika altın kedisi (P. aurata) |
| Puma | Puma (P. concolor) • Yaguarundi (P. yagouaroundi) |
| Neofelis | Dumanlı pars (N. nebulosa) • Borneo dumanlı parsı (N. diardi) |
|---|---|
| Panthera | Aslan (P. leo) • Jaguar (P. onca) • Pars (P. pardus) • Kaplan (P. tigris) |
| Uncia | Kar parsı (U. uncia) |
 |
Kedigiller ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
