Tus, İran

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tus şehirinde Firdevsi türbesi

Tus (Farsça: توس veya طوس ) Toos veya Tous veya Tus Tūs olarak bilinen, eski Yunanca Susia (Gr. Σούσια) olarak bilinen İran'da Razavi Horasan (Farsça: استان خراسان رضوی, Ostān-e Khorāsān-e Rażavī) Eyaletinde antik bir şehirdir. Eskiden Partlar zamanında şehir Susia ismiyle bilinirdi. Pliny the Elder veya Gaius Plinius Secundus (23-79): Romalı subay ve ansiklopedi yazarına göre, Susia kaliteli ünlü baldıranotu (köknara benzer çam ağacı) ile tanınmıştır.[1]

808 yılında Abbasi Halifesi Harun Reşid (Farsça: هارون الرشيد‎ ) Horasan'da huzursuzluğa çözüm bulmak için çıktığı yolda hasta olur ve Tus şehirinde ölür[2]. 1220 yılında Cengiz Han'ın Moğol istilası sırasında şehir, neredeyse bütünlükle yok edilmiştir.

Tus şehirinde doğmuş Farslı bazı bilim insanları şunlardır;

  • Ebu Musa Câbir bin Hayyan (Arapça: ابو موسى جابر بن حيان‎ , Abū Mūsā Ǧābir ibn Ḥayyān) (~721–~815), İslam âlimi;
  • Ferdowsi Tusi (Farsça: حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی, Hakīm Abū l-Qāsim Firdawsī Tūsī), (935-1020), Farslı şair;
  • Abu Ja'far al-Tusi veya Şeyh Tusi (Farsça: ابوجعفر محمد بن حسن طوسی, Abu Jafar Muhammad Ibn Hassan Tûsî), (995-1067), İslam bilgini;
  • Asadi Tusi (Farsça: ابونصر علي بن احمد اسدي طوسي, Abu Mansur Ali ibn Ahmad Asadi Tusi), (?-1072), Farslı şair;
  • Nizam al-Mulk al-Tusi (Arapça: نظام الملك، ابو علي الحسن الطوسي , Nizāmu'l-Mulk Abū ʿAli al-Hasan al-Tūsī) (1018-1092), Farslı Büyük Selçuklu Devleti veziri;
  • Al-Gazali (Farsça: ابو حامد محمد ابن محمد الغزالی veya امام محمد غزالی , Abū Ḥāmid Muḥammad bin Muḥammad al-Ġazālī) (1058-1111), İslam âlimi;
  • Sharaf al-Dīn al-Tūsī (Arapça: شرف الدين الطوسي, Sharaf al-Dīn al-Tūsī) veya Şerafeddin Tusi (1135-1213), Farslı matematikçi;
  • Nasīr al-Dīn al-Tūsī (Arapça:‎ بو جعفر محمد بن محمد بن الحسن نصیرالدین طوسی, Abū Ǧaʿfar Muḥammad b. Muḥammad b. al-Ḥasan Naṣīr ad-Dīn al-Ṭūsī) (1201-1274), Farslı bilgin;
  • Muhammad ibn Muhammad ibn Uthman al-Bana al-Tusi
Tus şehrinde bir türbe

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Gaius Plinius Secundus, Natural History 25.154
  2. ^ The Court of the Caliphsby Hugh N Kennedy, ISBN 0-297-83000-7

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 36°27′15″N, 59°34′01″E