Tromsø

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tromsø
Tromsø komm.svg
Tromsø kart.png
İlçe Troms
Bölge
Belediye NO-1902
İdari merkez Tromsø
Vali (2004) Herman Kristoffersen (Ap)
Resmi biçimi Neutral
Alan
 - Toplam
 - Toprak
 - Yüzde
Sıralama 18
2,566 km²
2,519 km²
0.79 %
Nüfus
 - Toplam (2004)
 - Yüzde
 - Değişim (10 yıl)
 - Yoğunluk
Sıralama 8
63,596
1.35 %
13.3 %
25/km²
Koordinatlar 69°40′N, 18°56′E
www.tromso.kommune.no

Norveç istatistikleri

Koordinatlar: 69°40′N, 18°56′E

Tromsø (Kuzey Sami dilinde "Romssa") Norveç'te Troms eyâletinin içinde yer alan kuzey sami şehri ve bu eyâletin başkenti.

Coğrafyası[değiştir | kaynağı değiştir]

Tromso Norveç'de nüfusu bakımından 8.şehridir ve üniversite, Tromsø Üniversitesi, bira fabrikası, Botanik parkı'na [1] ev sahipliği eder. planetarium[2].

Tromsø, 15 Temmuz 2003. Anakaradan kuzeybatıya görünüm. Üniversite resmin ortalarında

Şehir merkezi Tromso'nün batı tarafında bulunmaktadır — 400 km içerde yer almaktadır Arktik Kutup Dairesi ve 69°40′33″N, 18°55′10″E koordinatlarında. Varoş bölgeleri Tromsdalen (Ana karada, Doğu tarafındaki adada), Geri kalan Tromso adaları, ve doğu tarafında kalan Kvaløya nın çoğu batı tarafındaki Tromso adaları. Tromsø Köprüsü ve Tromso'nün anakarası dört şeritli bir tünelle bağlanmıştır ve şehrin batı tarafında Sandnessund Köprüsü Tromsøya adasıyla Kvaløya adasını bağlar.


Tromsø'nun, Fløyadan panaromik görüntüsü

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Tromsø kışın çok fazla kar yağdığından dolayı Norveç'in en az bilinen şehridir. Bu verilerin bir yıldan başka bir yıla değişiklik göstermesine rağmen. 199697 yılında yeni bir dünya rekorunu 240 cm kar yüksekliği ile kırdı bu rekor 29 Nisan 1997 tromso metoroloji merkezi tarafından çok güç durumda kaydedilmiştir. En soğuk ortalama sıcaklığı ocak ayında –18.4 °C, ve en sıcak ortalama ise -4 °C dir. Bu Kuzey Atlantikte sera etkisine neden olmaktadır. North Atlantic Drift, Gulf Stream. Yazın biraz olsun ılık geçer, haziran ayındaki ortalama 24 saat ortalaması 12 °C'dir; Aydınlık saatlerinde biraz daha sıcak olabilir, fakat sıcaklık (9 ile 25 °C) arası değişmektedir. 1972 yılında yazın sıcaklık 30 °C kadar çıkmıştır. ([1]).

Aydınlık ve karanlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Tromsø Şehir merkezi, doğuya (anakaraya) bakış. Sağdaki dağ Tromsdalstinden (1238 m).

Coğrafi olarak Kuzey Arktik çemberinin 350 km yakınlarında bulunur.Bu hem geceyarısı güneş ve polar (kutup) gecesini aynı anda geçirmesi demektir.

Geceyarısı Güneşi kuzey yarım küreye dik geldiği sürece bulunur. Bu süre 18 Mayıs ile 26 Temmuz arasında olur. Kuzey bloğundaki dağları az geceyarısı ışığı almasına rağmen buradan optik aracılığıyla 21 Mayıs 21 Temmuz tarihleri arasında görülebilir. Dünyanın en üst bölgesinde yer almasından dolayıdır. Alaca karanlık uzundur. Bu da Nisan ile Ağustos arasında gerçek bir gölgenin olmamasına neden olur.

Güneş ufuk dairesi içinde 26 Kasım ile 15 Temmuz arasında bulunur. Fakat dağlarla çevrelenmesinden dolayı Güneş 21 Kasım ve 21 Temmuz arasında görünmez. Güneşin geri gelişi törenle kutlanır. Alaca karanlıktan dolayı, kışın ortasında bile günışığı görmek mümkündür. Genelde mavimsi bir ışık olur bu. Geceler çabuk kısalır, ve 21 Şubatda Güneş sabah 07:45 ile 16:10 arası ufukta bulunur. Ve 1 Nisan da 05.50 ile 19:50 arasında (yazsaati) ufukta yer alır.

Tromsøda bir köprü.

Karın yağması ve günışı birlikte karların erimesine neden olur .Taki Şubattan Nisana kadar (Alçak kesimlerde), ve güneşgöslüğü kayak yaparken gereklidir. Kışın olan çapsal ışık farklılıklarından dolayı Norveçliler kayak sezonunu 2'ye böler. Mørketida(Karanlık zaman) ve Seinvinter(Geç Kış)

Tromso Aurora Borealis (northern lights) bölgesinin içinde yer alır ve aslında Dünyanın rotasyonundan dolayı bu olayın izlenebileceği en iyi yerdir. Akşam 6 da Tromso Aurora bölgesine girer ve ardından geceyarısı tekrar çıkar bu bölgeden. Işıktan dolayı Aurora Nisan ve Ağustos arası görünür duruma gelir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Tromso de buz devrinden beri yerleşik bir hayat olduğu bilinmektedir. Einar Osmo bunu fitilli eşya kalıntıları'ından kanıtlamaktadır. Bu geç neolotik ve tunç döneminin başlangcına rastlar. Demir çağı boyunca kıyı kesimlerin dış taraflarında Sami ve Norse halkı yaşamıştır. Fakat bu günkü Tromso sınırları içinde tamamen Sami halkı yaşardı.

2005 yazında varoş bölgede yaşayan bir çocuk top oynarken bir gümüş gömü buldu ve bunun Viking döneminde lanetlenmiş olduğu belirtildi.(source).

İlk kilise 1252 de yapılmıştır ve dünyanın en kuzeyindeki kilisedir. Adı Sancta Maria Juxta paganos'dur veya "Saint Mary nin paganlara yakınlığı" dır. Muhtemelen aynı sürede çimenlerden sur yaparak bölgelerini Rusve Kırım saldırılarından korumak istemişlerdir.

Tromsø bugünkü karakterine 1794 de gelmiştir; O ana kadar 80 kişi yaşamıştır. 19. yüzyıl boyunca papaz'ın koltuğu 1834 olduğundan dolayı şehir önemini arttırdı, bir öğretmen eğitim üniversitesi (1848), bir tersane (1848), Tromso Müzesi (1872)

Tromsø Katedrali

İkinci Dünya Savaşı sırasınca Norveçin Başkenti olarak tanıtılmıştır. II. Dünya Savaşında Alman savaş gemileri Tirpitz'e 12 Kasım, 1944 de gelmelerine rağmen şehir hiçbir hasar almamıştır. Ve Almanya'dan 1000 asker ölmüştür. Savaşın ardından Finnmark'dan binlerce mülteci gelmiştir. Çünkü o sıralar Alman ordusu tarafından Kızıl Ordunun geleceği varsayılıyordu bundan dolayı şehirdeki insanları Tromso'ye gönderdiler.

2. Dünya savaşının genişlemesi çok çabuk oldu. Hava alanı 1964 de Tromso Üniversitesi1972 de Norveç Kutup Enstitüsü 1998 de Oslo da açıldı. Tromso hava alanı 2004 yılında 1,447,000 yolcu kapasitesiyle çalışmıştır. Nüfus artışı çokdur. Bazı yıllar 1000 kişiden fazla olur.

Politika[değiştir | kaynağı değiştir]

Politikada şehir meclisinde en büyük oluşum ('Bysryret')'e aittir öyle ki yönetici kişileri Formannskap ve 5 politik komiteyi seçerler.

En büyük parti ise Norveç İşçi partisi'dir. Parti başkanı Reinhold Fieler olmasına rağmen. Tromso'nün belediye başkanı Herman Kristoffersen dir.Belediye başkan yardımcısı ise Pia Svensgaard'dir.

Şehiri tanıtma bakımından Parlementerler arasında tartışma vardır. İşci partisi Tromso'nün en büyük Norveç şehiri olduğunu savunurken Sosyalist sol parti buna karşıdır.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Tromso şehrinin Norveçte 1.liginde oynayan futbol takım vardır.

Tromsø IL

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]