Thomas E. Dewey

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Thomas E. Dewey.jpg

Thomas Edmund Dewey (d. 24 Mart 1902, Owosso, Michigan - ö. 16 Mart 1971, Bal Harbour, Florida, ABD), ABD'li avukat, savcı ve siyaset adamı. Racketeer'lere (HaraçHaraççılar) karşı sürdürdüğü etkili mücadele sayesinde 1943-55 arasında üç dönem art arda New York valiliğine seçilmiştir. Cumhuriyetçi Parti'nin önderlerinden biri olarak, 1944 ve 1948 başkanlık seçimlerine katılmış, ama kazanamamıştır.


1926'da New York barosuna kabul edildi. Beş yıl sonra eyaletin güney bölgesinin savcı başyardımcısı olarak yöneticilik görevine başladı. Savcı olarak 1935-37 arasında New York'ta haraç toplayan bir örgüt hakkında yaptığı soruşturmayla ülke çapında dikkati çekti; haraççılar hakkında yürütülen 73 davanın 72'sini mahkumiyetle sonuçlandırdı. 1937'de bölge savcısı seçildikten sonra da hukuk anlayışı, enerjisi ve dürüstlüğüyle seçmenleri etkilemeyi sürdürdü.

1938'deki ilk girişiminde başarısız olmasına karşın, 1942'den başlayarak üç dönem art arda New York eyaleti valiliğine seçildi. Ilımlı politikası ve etkin yöneticiliğiyle ün kazandı. Çeşitli yönetsel uygulamalarla eyaletteki sermaye birikimi sürecini hızlandırmaya çalıştı; devlet dairelerini yeniden düzenledi ve işe almada ayrımcılığı ortadan kaldırmakla görevli ilk devlet dairesini kurdu.

Dewey'nin, Cumhuriyetçi Parti'nin adayı olarak 1944 başkanlık seçimlerini, savaşta büyük bir saygınlık kazanan Başkan Franklin D. Roosevelt'e karşı kazanması zaten beklenmiyordu. 1948'deki anket sonuçları ise, seçimlerde büyük bir zafer kazanacağı yolundaydı. Bununla birlikte, iki uç azınlıkçı grup olan İlericilerin ve Eyalet Hakları Demokrat Partisi'nin katılımı seçim sonuçlarını değiştirdi. Dewey, seçmen gruplarından hiçbirini kızdırmamak amacıyla tarafsız bir kampanya yürütümesine karşın, beklenmedik biçimde, işçilerin ve çiftçilerin oylarını alan Başkan Harry S. Truman karşısında seçimi kaybetti.

Bu seçimde Chicago Daily Tribune gazetesi, seçim sonuçlar belli olmadan Dewey'nin kazanmasına garanti gözüyle bakarak "DEWEY DEFEATS TRUMAN" (DEWEY TRUMAN'I YENDİ) başlığını attı ve Dewey'in başkanlığını ilan etti. Ancak Truman'ın, gazetenin yayınlandığı gün Dewey'nin en güvendiği bölgelerden bile galibiyetle ayrılarak başkan olması ve eline bu başlığın olduğu gazeteyi göstermesi tarihe geçen fotoğraflardan biri olmuştur.[1]

Cumhuriyetçi Parti'nin 1952'deki kongresinde Doğu Cumhuriyetçileri'nin önderi olarak, General Dwight D. Eisenhower'ın başkan, Senatör Richard M. Nixon'ın da başkan yardımcısı adayı gösterilmelerinde etkili oldu. 1955'te valiliğinin üçüncü dönemi sona erdiğinde, yeniden serbest avukat olarak çalışmaya başladı; bir yandan da Cumhuriyetçi hükümetlere danışmanlık yapmayı sürdürdü. 1968'de Başkan Nixon'ın, ABD Yüksek Mahkemesi başkanlığı önerisini, yaşının ilerlediği gerekçesiyle kabul etmedi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]