Osmanlı İmparatorluğu'nda Tanzimat öncesi ıslahat hareketleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Tanzimat öncesi ıslahat hareketleri sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

17.yüzyılda yapılan ıslahat hareketleri Tanzimat Fermanı kadar kalıcı olmamıştır.

II. Osman döneminde yapılan ıslahat hareketleri[değiştir | kaynağı değiştir]

II.Osman döneminde birçok ıslahat hareketine girişilmiş ancak başarılı olunamamıştır.Bunlar;

  1. Yeniçeri Ocağı`nı kaldırarak yerine Anadolu Türkleri ve Türkmenlerden yeni bir ordu kurmak[1]
  2. Başkenti İstanbul`dan Anadolu`daki başka bir şehre taşımak[1]
  3. Kıyafet inklabı yapmak[1]
  4. Fatih Kanunnamesi'ni kaldırarak yeni bir kanun hazırlamak[1]
  5. İlmiye sınıfın siyasi ve mali hakimiyetini kırarak din ocağı haline getirmek[1]

Fakat 1620 yılında katledirilerek öldürülmesi üzerine bu ıslahatlar sözde kalmıştır.

IV. Murad döneminde yapılan ıslahat hareketleri[değiştir | kaynağı değiştir]

IV. Murad 2 Eylül 1633 yılında birtakım ıslahat hareketleri gerçekleştirdi.Bunlar;

  1. Kahvehaneler yıktırıldı[2]
  2. Tütün içmek yasaklandı[2]
  3. Gece fenersiz sokağa çıkılmadı[2]

Bizzat IV. Murad akşamları kıyafet değiştirerek kontrole çıkar, kurallara uymayanları cellat yardımıyla başlarını keserdi.[2]

III. Selim döneminde yapılan ıslahat hareketleri[değiştir | kaynağı değiştir]

III. Selim döneminde önemli ıslahatlar yapıldıysada Kabakçı Mustafa isyanı sonucu geçerliğini yitirmiştir.Bunlar;

  1. Yeniçerilerin Esame alımı yasaklandı.[3]
  2. Osmanlı-Rus savaşına katılmayan tımarlıların dirlikleri kesildi.[3]
  3. 1792 yılında ise Halıcıoğlu`da bir Humbaracı ocağı kurmuştur.[3] Bu kışlanın bir bölümünde istihkamcı, diğer bir kısmında ise humbarcı yetiştiriliyordu.[3]
  4. 1800 yılında Humbaracı Ocağına bağlı olarak Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn kuruldu.[3]
  5. 1805 yılında yine bu okul inşşat ve seyrü sevafin adlı iki ana bölüme ayrılmıştır.[3]
  6. 1793 yılında Nizam-ı Cedit ordusu kuruldu.1.600 asker İstanbul`da diğer 12.000 kişi ise diğer vilayetlere gönderildi.[4]
  7. Nizam-ı Cedit ordusunda uygulanan talim zamanla imparatorluğun çoğu yerinde uygulanmaya başlandı.[4]

III. Ahmed döneminde yapılan ıslahat hareketleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Lale Devri

I. Mahmud döneminde yapılan ıslahat hareketleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Humbaracı Ahmed Paşa trafından Humbarhane ve Herdeshane kurulmuş, fakat yeniçerilerin kazan kaldırmasıyla kaldırılmıştır.[5]

I. Abdülhamid döneminde yapılan ıslahat hareketleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Sürat topçuları ocağının kontejjanı geliştirilerek 250`den 2.000`e çıkarıldı.[6]
  2. Haliç`deki istihkam okulu Camialtı`na taşındı..[6]

II. Mahmud döneminde yapılan ıslahat hareketleri[değiştir | kaynağı değiştir]

II.Mahmud döneminin en önemli ıslahatı yeniçeri ocağını kaldırmasıdır.

  1. 1808 yılının ocak ayında Nizam-ı Cedit ordusunun devamı olan Sekban-ı Cedit ordusu kuruldu.Daha sonra Yeniçeri`lerin baskısıyla kaldırıldı.[7]
  2. Yeniçeri Ocağı kaldırılarak yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediyye (17 Haziran 1826) ordusunu kurmuştur.[8]
  3. Kıyafet inkılabı yaparak başlık, cepken ve şalvar yerine fes, ceket ve pantolon getirilmiştir.[9]
  4. İlk posta teşkilatı kuruldu.[9]
  5. İlk gazete olan "Takvmi Vakayiye" çıkarıldı.[9]
  6. Divan-ı Hümayun kaldırılarak yerine Nazırlıklar kuruldu.[9]
  7. 1827 yılında cerrahhane ve tıbhane birleştirilerek "Mektebi Tibbiyeyi Adliyeyi Şahane" kuruldu.[9]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e Türk ve İslam ansiklopedisi s. 646 (1980)
  2. ^ a b c d Türk ve İslam ansiklopedisi s. 654 (1980)
  3. ^ a b c d e f Türk ve İslam ansiklopedisi s. 719 (1980)
  4. ^ a b Türk ve İslam ansiklopedisi s. 721 (1980)
  5. ^ Türk ve İslam ansiklopedisi s. 698 (1980)
  6. ^ a b Türk ve İslam ansiklopedisi s. 712 (1980)
  7. ^ Türk ve İslam ansiklopedisi s. 729-730-731 (1980)
  8. ^ Türk ve İslam ansiklopedisi s. 736 (1980)
  9. ^ a b c d e Türk ve İslam ansiklopedisi s. 737 (1980)