Stamford Bridge Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara


Stamford Bridge Muharebesi Stamford kasabasında olmuş Yorkshire yakınlarındaki savaştır. Savaşı kesin olarak Anglosaksonlar kazanmıştır. Bu savaş Norveçli Vikinglerin Britanya'yı ele geçirme planlarına büyük darbe vurmuştur.

Savaşın nedenleri ve öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Norveçli Viking soylusu Hardrada (Zorlu Hukumdar) lakapli Harrald Sigurdsson buyuk bir maceraciydi. Once Kiev'de Rus Grand Prensi I. Yaroslav yaninda muhafizlik yapmis; 1034-1042'de Konstantinopolis'de Vareg Muhafızlarına katilip sonunda komutan olarak gorev yapmis; 1047'de Norveç'e dondukten sonra III. Harald ismiyle Norveç kralligini eline gecirmis; sonra basarisiz olarak Danimarka'ya hucum etmis ve son basarisizligindan sonra Ingiltere'ye dikkatini cevirmisti. 1040'larda Ingiltere, o ulkeyi Vikingleri ile isgal eden ve orada kral olarak hukumdarlik yapan Kral Cnut'un olumu ile oglu "Harthacnut"'a gecmisti. Bu kisi Norvec Krali I. Magnus ile anlasmis ve hangisi olurse onun Ingiltere tahtina sahip olacagini kabul etmisti. Harthacfunt once olunce bu anlasmaya gore Ingiltere Norvec Krali I. Magnus'a ve onun yerine kral olan III. Harald'a gecmisti. Buna dayanan III. Harald Ingiltere uzerine bir Viking deniz seferi duzenlemeye karar verdi. Bu karari vermesine, o zaman Ingiltere'de Saksonlarin krali olan Edward'ın erkek oglu olmadan olmesi; Ingiltere Kralligini "Harold Godwinson"'un almasi ve Harold Goodwinson'un erkek kardesi Kont "Tostig Godwinson"'un III. Harald'in tahta olan hak iddiasini desteklemesi ve ona Ingiltere Sakson soylularinin yardimini getirecegine soz vermesi buyuk rol oynamisti.

Ekim 1066'da Harald 300 Viking gemisinde yaklasik 15.000 kisilik bir ordu ile Kuzey Ingiltere'ye hucuma gecip Tyne Nehri agzinda karaya cikti. Kont Tostig'de kendisine refakat etmekteydi. 20 Ekim'de Viking ordusu York sehrinin 3 km guneyinde bulunan bir muharabe meydaninda Mercia Kontu Edwin ve kardesi Northumberland Kontu Morcar komutasindaki Sakson ordusu ile karsilasti. Yapilan Fulford Savasi'nda Harald ve Vikingleri buyuk bir zafer kazandilar. Kral III. Harald Sakson ordularini tumuyle imha ettigini ve Ingiliz Sakson Krali Harold'un teslim olacagini sanisiyla karaya cikan ordusunun yarisi ile ve sadece hafif silahlar ve hafif zirhlar kusanmis bir sekilde guneye dogru yuruyuse gecti.

Diger taraftan 5 Ocak 1066'da Ingiltere Sakson Krali "Edward the Confessor" birdenbire olmustu'[ coccugu bulunmuyordu ve olurken dul karisini korumasini onemli soylularinin basinda gelen Wessex Kontu ve Hereford Kontu Harold Godwinson'a birakmisti. Boylece Ingiltere Krallik mirasi ortada kalmis bulunuyordu. Normandi Kontu Giyom ve Norvec Krali Harald Ingiltere Kralligi uzerinde hak iddia etmekteydiler. Fakat eski kralin dul karisina bakmakla gorevlendirilen Ingiltere'de idarenin basinda idi ve 6 Ocak'ta Witenagemot adli mir meclis toplanip onu Ingiltere Krali ilan ettiler Ayni gun Westminister Abbey kateralinde krallik tac giyme toreni ile I. Harold adiyla Ingiltere Kralligi'na basladi. Yeni kral bir sira baskiya ugradi. Normandiya Duku Giyom'un Norman ordusuyla hemen Ingiltere'ye hucum etmek icin 700 gemilik bir filo hazirlamaya baslamis oldugu haberi geldi. Bu hazirliklar devam ederken Harold'un kardesi Kont Tostig'in Norvec'e gectigi ve oradan Ingiltere'ye gececegi ogrenildi. Ingiltere'ye ordusunu ilk cikaran Eylul basinda III. Harald olmustu ve Harold once onun guneye ilerlemesini onlemesi gerekti.

Savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

Harold hemen bir, hem kendi kapikulu ordusu ("houscarls") hem de asillerinin kendi askerleri ("thegn") ile olusan bir Ingiliz ordusu topladi. Londra'dan York'a 185 mil olan ve genellikle 5 gunluk mesafe oldugu kabul edilen yolu ordusunu gece gunduz yüruterek 5 gunde 25 Ekim'de York'a vardı. Sakson ordusunun bu kadar hizla ve bu kadar erken Viking ordusuna karsi gelecegi hic beklenmiyordu. Vikinglerin yenmis olduklari Sakson ordusunun Vikingler'e vermeyi kabul ettikleri ek rehinelerin ve levazimin "Derwent Irmagi" uzerinde olan Stamford Koprusu'nde teslim edilecegi haberi gelince Harold York'tan hemen ordusuyla o mevkiye doğru yurudu. Vikingler Ingiliz Sakson ordusunun geldigini gozleriyle gormeden bu ordunun yakinlarda olabileceginden haberdar degillerdi.

Viking ordusu hazirliksiz yakalanmisti. Ordunun bir kismi Derwent Irmağı batisinda ama cogunlugu batisinda bulunmaktaydi. Sakson ordusu onculeri batidan gelir gelmez batidaki Vikinglere hucuma gectiler ve yeni Sakson birlikleri gelirgelmez bu hucuma katilmaya basladilar. Vikinglerin nehrin batisinda bulunan birlikleri buyuk zarar vererek nehir uzerinde bulunan Stamford Köprüsüne dogru cekilmeye basladilar. Bir halk hikâyesine gore cok iri bir Viking savasci tek basina baltasiyla Sakson birliklerinin kopruyu gecmesini onledigini ve bir grup Sakson'un bir tahta varile binerek nehrin altina gelerek tahta koprunun araliklaraindan mizrak ve kilic darbeleriyle son olarak bu savasciyi oldurup Saksonlara nehri gecis imkâni verdikleri efsane olarak anlatilir.

Vikinglerle 25 Eylül 1066 Pazartesi günü karşılaştı. Vikingler dinç idi ancak düzensiz ve disiplinsiz idi. İlk olarak Vikingler saldırdı ancak kolayca püskürdüldü ve Anglosaksonlar taaruza geçti düzensiz geri çekilen Vikingleri kolayca yok etti ve 7.000 kayıp verdi. Ayrıca tüm Viking komutanlar ölmüştü.

Sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Harold'ın bu zaferi Vikinglerin Britanya'yı ele geçirme umudunu söndürdü. Ancak Harold'ın bu zaferi fazla uzun sürmedi ve Normanlar bu savaşı fırsat bilerek saldırıya geçtiler ve Hastings Savaşı yapıldı ve Harold yenildi.