Soyuz 13

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Soyuz 12
Görev istatistikleri
Görev adı: Soyuz 13
Çağrı kodu: Кавказ (Kavkaz - "Kafkas")
Mürettebat
sayısı:
2
Fırlatma: 18 Aralık 1973
11:55:00 UTC
Baykonur LC1,
SSCB
Dönüş: 26 Aralık 1973
08:50:35 UTC

Karaganda'nın 200 km GB'sı

Süre: 7 gün, 20 sa., 55 dk., 35 sn.
Yörünge
sayısı:
127
Periyod: 91 dk.
Enöte: 247 km
Enberi: 188 km
Eğiklik 51,6°
Ağırlık: 6.560 kg

Soyuz 13 ilk defa Soyuz 12 ile denenen yeni tasarım Soyuz uzayaracının ikinci deneme uçuşu. Soyuz 13 aracı, Orion 2 Uzay Gözlemevi'ni de taşıyordu. Orion 1 Uzay Gözlemevi, Salyut 1 uzay istasyonunda kuruluydu. Mürettebattan Piyotr Klimuk, uzaya giden ilk Beyaz Rus kökenli kozmonottu.

Orion 2 Uzay Gözlemevi[değiştir | kaynağı değiştir]

Orion 2 Gözlemevi Grigor Gurzadyan tarafından tasarlanmıştı ve mürettebattan Valentin Lebedev tarafından kullanılıyordu. 13. kadire kadar solgun binlerce yıldızın morötesi spektogramı çekildi. Tarihte ilk kez bir Gezegenimsi bulutsunun, Arabacı takımyıldızındaki IC 2149'un Dünya yörüngesinden spektogramı çekildi. Spektogram, bulutsuda aluminyum ve titanyum elementleri olduğunu gösteriyordu, daha önce o tür gök cisimlerinde bu elementlerin bulunduğu bilinmiyordu. Yine aynı gezegenimsi bulutsuda iki foton püskürmesi ve Arabacı takımyıldızında önemli bir yıldız kümesi bulundu. Dünya yüzeyinin de bölgesel spektogramları çekildi.

Orion 2 Gözlemevi'nde kızılötesi spektogramları çekmekte kullanılan aynalı teleskop; 1.000 mm odak uzaklığına, 240 mm. açıklığa sahipti, kuartz bir prizma objektifi vardı. Teleskop nedeniyle Soyuz'un yörünge modülü özel olarak değiştirilmişti. Soyuz 13, 7K-T/AF olarak adlandırılan bu modelin tek uçuşudur.

Uçuş[değiştir | kaynağı değiştir]

Soyuz 11 kazasından sonra Soyuz uzayaracı güvenliği artırılmış şekilde yeniden tasarlanmıştı. Soyuz 13, yeni modelin ikinci deneme uçuşuydu. Kozmonotlar, aracın tüm sistemlerinin gayet iyi çalıştığını tespit ettiler.

Gözlemevinde yapılan gözlemler ve uzayaracının testi, görev süresinin büyük kısmını kapsadı.

Dönüşte Soyuz 13 kapsülü Karaganda'nın 200 km Güneybatısında bir kar fırtınasının içine indi.

Mürettebat[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Valentin Lebedev (1. uçuşu)
  • Piyotr Klimuk (1. uçuşu)