Pulmoner ödem

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir.
Pulmoner ödem
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
APO.jpg

Akut pulmoner ödem
Hastalık Veri Tabanı 11017
ICD-10 kodu J[1]
ICD-9 kodu 514 518.4
MedlinePlus 000140
eMedicine med/1955
radio/581

Pulmoner ödem, pulmonary edema, akciğer ödemi. Çeşitli sebeplerden ötürü alveollerde transudat birikmesi ile karakterizedir. Akciğer ödemi bir hastalık değil polifaktöriyel kaynaklı bir semptomdur.

Etiyopatogenez[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlıca iki mekanizma üzerinden şekillenir.

Basınç değişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Basınç değişimine bağlı ödem cardiopulmoner sistemdeki dolaşıma ilişkin yetmezlikler sonucu şekillenir. Sol kalp yetmezliği'nin en önemli bulgularından biridir. Kalbin sağ ventrükülünden akciğerlere arteria pulmonalis aracılığıyla kan pompalanır. Bu kan akciğerlerdeki ventilasyon ile oksijen-karbondioksit transportu sonucu vücut için gerekli oksijen oranı ile kalbe vena pulmonalis aracılığı ile gelir. Sağ kalpten akciğerlere giden kan normal olarak sol artriuma ve sol ventriküle geçer. Fakat sol ventriküldeki stenoz, myokard yetersizliği gibi bazı sebeplerden ötürü gelen tüm kan aorta ile vücuda pompalanamaz. Bu sebeple bir kısım kan akciğerlere retansiyona uğrar. Geri dönen kan akciğerlerde mevcut arterio-venöz basıncı bozar. Durgunlaşan kandan alveollere plazma sızması (transudat) kaçınılmazdır.

Bundan başka kardiomyopati'ler de akciğer ödemi ile seyreder.

Bununla birlikte sol kalp üzerinde depresif etkiye neden olan tüm etkenler akciğer ödemine neden olur.

Kapiller permeabilite[değiştir | kaynağı değiştir]

Akciğerlerde yoğun bir kapiller dolaşım vardır. Damar geçirgenliğini bozan tüm sebepler intravasküler alandan alveollere plazma sızmasına neden olur. Bu nedenler başlıca şunlardır:

  • Allerjik reaksiyonlar (histamin), anaflaktik şok.
  • Hipovolemi ve sodyum kaybı.
  • Varfarin veya kurşun zehirlenmesi.
  • Yaygın pneumoni'ler veya enfeksiyonlar.
  • Travmalar.
  • Akciğer kapillerlerinde geçirgenliğin artışına neden olacak tüm mediatörler.

Sağaltım[değiştir | kaynağı değiştir]

Akciğer ödeminin tedavisinde temel prensip ventilasyon yetersizliğine bağlı hipoksi riskini ortadan kaldırmaktır. Sağaltımda temel prensip ödemin kaynağına uygun tedavi uygulanmasıdır. Ancak hastanın genel durumuna bakılarak hayatta kalmasının sağlanması öncelikli konudur. Diüretik ilaçlar böbreklerle idrar atılımını hızlandırdıkları için akciğer ödeminin çözülmesinde en çok kullanılan ilaçlardır. Allerjik kaynaklı akciğer ödemlerinde kullanılacak en önemli ilaçlar antihistaminikler veya kortikosteroidlerdir. Kapiller basınç değişimi sağlanarak alveoller'deki transudatın intravasküler alana çekilmesi de hedeflenebilir. Bunun için hipertonik solüsyonlar (%30 Dekstroz, Dekstran 40, 70 veya 75) damar içi ve hızlı uygulanmalıdır.

Kalp yetmezliği kaynaklı olgularda kardiyotonik ilaçlar (Digoksin, Strophantine-G) uygulanır.