Kanama

Vikipedi, özgür ansiklopedi

	Bu maddedeki yazılar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
	Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir. Ayrıntılar için Vikipedi'nin tıbbi sorumluluk reddini okuyunuz.

Kanama vaya hemoraji, kanın damar dışına çıkışını ifade eden bir tıp terimidir.

Kanama, damar çeper bütünlüğünün travma vaya laserasyon ^[1] sonucu bozulması nedeniyle kanın damar dışına çıkması olayıdır.

Kan damardan çıkıyor fakat vücut içinde bir bolşuğa boşalıyorsa buna "iç kanama", denir.

Kanama, eğer deriden vücut dışına oluyorsa "dış kanama" olarak sınıflandırılır ancak bu tabir sıkça kullanılmaz. Çünkü her ne kadar teknik olarak hemoraj kanın damar-dışı(na) -extravasküler- sızışı veya akışı anlamına gelse de, yaygın şekilde özellikle ağır dış kanamaları tanımlarken kullanır.

[değiştir] Kanamanın durdurulması

Bu madde ya da bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT:Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Haziran 2008 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.

Vücudumuzda yaklaşık 4-6 litre kan bulunmaktadır. Herhangi bir nedenle kanın damar dışına çıkmasına kanama denir. Kanama acil bir durumdur. Vücuttaki kan kaybı 1-1,5 litreyi geçerse kayıp kolay kolay geri döndürülemez. Hasta için öldürücü sonuçlar oluşabilir. Kanın vücut dışına aktığı kanamalara dış kanama denir. Dış kanamalar kanayan damara göre; atardamar, toplardamar ve kılcaldamar kanamaları olarak üçe ayrılır. Vücudun iç kısımlarında, boşluklarda olan kanamalara ise iç kanama denir. Kanamanın olay yerinde durdurulmaya çalışılması hasta için hayati önem taşır. Acil olarak kanı durdurma, konuyu bilen herkes tarafından yapılabilir. İlk yardım uygulaması yapıldıktan sonra hasta en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.

Acil durumlarda kanı durdurmak için şu yöntemler uygulanabilir:

• Parmakla basınç yapma: Yara küçükse ve kanama az ise yaranın üzeri gazlı bez veya temiz bir bezle parmakla bastırılmak suretiyle kapatılır. 5-20 dakika kadar bastırma işlemine devam edilebilir. Kanama durduktan sonra yaranın üzerinde oluşan pıhtı silinmemelidir. Aksi halde kanama tekrar başlayabilir.
• Kanayan bölgenin yüksekte tutulması: Kanayan bölge kalp seviyesinden yukarıda tutulduğunda kanama azalır, hatta durabilir.
• Damar üzerine basınç yaparak kanamanın durdurulması: Genelde atardamarlar vücudun iç kısımlarındadır. Şakak, kol, bacak, baş gibi bazı bölgelerde atardamarlar derinin hemen altından geçer. Aynı zamanda bu bölgelerde damar altında kemikler vardır. Bunlardan yararlanarak kanayan yere kan götüren atardamara deri ile kemik arasında elle basınç yapılarak damar sıkıştırılır. Böylece kan kaybı durdurulabilir veya azaltılabilir.
• Turnike (bandaj) uygulayarak kanamanın durdurulması: Kol ve bacaklardaki büyük kanamalarda, atardamarın deri ile kemik arasına sıkıştırılarak kanamanın durdurulmasına turnike denir. Turnike kollarda dirsekle omuz arasında, bacaklarda diz ile kalça arasında uygulanır. Tek kemikler üzerinde bilinçli bir şekilde uygulanan turnike, hasta için hayat kurtaran bir yöntemdir.