Histamin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir.
Histamin
Histamine.png
Histamine3d.png
Kimyasal Adı
2-(3H-imidazol-4-yl)ethanamine
Kimyasal formül C5H9N3
Molekül ağırlığı 111.145 g/mol
CAS numarası [51-45-6]
Yoğunluk
Ergime noktası 83.5 °C (182.3 °F)
Kaynama noktası 209.5 °C (409.1 °F)
SMILES C1=C(NC=N1)CCN
Kaynakça ve sorumluluk reddi

Histamin, histidinden karboksil giderilerek üretilir. Tüm memelilerin dokularında ve çavdar mahmuzunda değişik oranlarda bulunur.

Histamin denemesi ( histamin tübajı)[değiştir | kaynağı değiştir]

Mide salgısını histamin tuzuyla inceleme yöntemi. (Çok az dozda (0,5 mg) histamin, klorhidrat, sırıngayla deri altına verilir, daha sonra tübajla mideden alınan suyun hacmi, serbest ve toplam asitliği, petik (sindirim) gücü incelenir.)

Nörobiyol: Histamin mastositlerde bazofillerin hücre içi keseciklerinde bulunur. Orada bir protein ve heparinden oluşan komplekse bağlıdır. Histamin özellikle ani aşırı duyarlılık hallerinde serbest hale geçer. Bu geçiş, bir antijen organizmaya yeniden girdiğinde mastosit zarına bağlı bir antikorla tepkimeye girişince ortaya çıkar. Bazı fiziksel olgular (deri irkilmeleri, yanıklar) sırasında da histamin serbestleşir; bazı kimyasal etkenler de onu serbest hale geçirebilir.

Histaminin etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Histaminin histaminerjik alıcılara yapışması yoluyla ortaya çıkar. Histamin kılcal damarların genişlemesiyle beraber yerel geçirgenliğin artmasına (karıncalanma), bronşların ve bağırsakların büzüşmesine, mide, tükürük ve böbreküstü bezi özeği salgılarının artmasına neden olur.yani vazodilatasyon ve mıde mukus salgısını arttırır.

Beyindeki yeri ve işlevi hakkındaki bilgiler daha kıttır; uyku-uyanıklık devrelerine, atardamar basıncının kontrolüne ve vücut sıcaklığının ayarlanmasına da katılmış olabilir.

Histaminik reseptörler[değiştir | kaynağı değiştir]

Uzunca bir süre iki tip histamin reseptörü olduğu biliyordu. Ancak son yıllarda yapılan çalışmalarda aslında 3. bir tipin olduğu saptanmıştır. Başlıca H1, H2 ve H3 histaminik reseptörden bahsedilir.

  1. Tip-1 histaminik reseptör (veya H1 reseptörü): Tüm vücutta yaygın olarak bulunmasına karşın en önemli bulundukları bölgeler damar endoteli ve damar duvarlarıdır. Bu reseptörler allerji vb immun yanıt veya yangısal olaylarda mast hücrelerinden ve nötrofillerden salgılanan histamin'lerin bağlandığı başlıca reseptörlerdir.Bu reseptörlerin etkinliğine en güzel örnek allerjik reaksiyonlardır. H1 tipi antihistaminikler (veya antiallerjikler) allerjik tepkilere ve taşıt tutmalarına karşı kullanılırlar ve esasta yatıştırıcılardır (örneğin klorfeniramin, meclizin, cetrizin).
  2. Tip-2 histaminik reseptör (veya H2 reseptörü): Bu tip reseptörlerin başlıca bulunduğu yerler mide mukozasına ait parietal hücreler'dir. Histamin'in bu reseptörlere bağlanması sonucu gastrik asit ve buna bağlı pepsin enzimi salınımı artarak mide faaliyetleri artırılır. H1 tipi antihistaminikler (H2 reseptör antagonistleri örneğin: ranitidin, cimetidin) bu asit ve enzim sekresyonunun azaltılması amacıyla kullanılır.
  3. Tip-3 histaminik reseptör (veya H3 reseptörü): Bu reseptörler yapılan çalışmalar sonucu beyinde bulunmuş, ancak işlevleri tam olarak açığa çıkarılamamıştır.