Piyon

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Chess piece - White pawn.JPG Chess piece - Black pawn.JPG
Satranç Taşları
Chess kdt45.svg Şah Chess klt45.svg
Chess qdt45.svg Vezir Chess qlt45.svg
Chess rdt45.svg Kale Chess rlt45.svg
Chess bdt45.svg Fil Chess blt45.svg
Chess ndt45.svg At Chess nlt45.svg
Chess pdt45.svg Piyon Chess plt45.svg

Piyon (♙♟, bazı kaynaklarda er olarak da adlandırılır), satranç oyunundaki en zayıf ve sayıca en fazla olan taştır. Satranç bir savaş oyunu olarak düşünülürse piyonlar bu savaştaki en yalın asker olan piyadeyi temsil eder. Satranç oyununda her oyuncu oyuna sekiz piyonla başlar. Bu piyonlar oyuncunun gördüğü taraftan bakıldığında satranç tahtasının ikinci sırasını kaplar. Piyonların başlangıç konumu beyaz taşlarla oynayan oyuncu için a2, b2, c2, d2, e2, f2, g2 ve h2, siyah taşlarla oynayan oyuncu için a7, b7, c7, d7, e7, f7, g7 ve h7 kareleridir. Piyon bir orduda rütbesiz bir askere benzetilebilir.

Piyonun hareketi[değiştir | kaynağı değiştir]

Satranç oyununda piyon her zaman düz ve ileri doğru hareket eder. Piyonların bir kere ileri gittikten sonra geri dönmesi mümkün değildir. Bir piyon açılış dışında her adımda yalnızca bir kare ileri gidebilir. Açılış durumunda hiç oynamamış bir piyon ilk hamle olarak iki kare ileri oynanabilir.

Chess zhor 22.png
Chess zver 22.png a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8 Chess zver 22.png
a7 pd b7 pd c7 pd d7 pd e7 pd f7 pd g7 pd h7 pd
a6 b6 c6 d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 pl b2 pl c2 pl d2 pl e2 pl f2 pl g2 pl h2 pl
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zhor 22.png
Piyonların bir satranç oyunundaki başlangıç konumu
Chess zhor 22.png
Chess zver 22.png a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8 Chess zver 22.png
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 pd h7
a6 pd b6 c6 d6 e6 f6 g6 xo h6
a5 xo b5 c5 xw d5 e5 f5 g5 xo h5
a4 b4 c4 pl d4 e4 xw f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 xw f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 pl f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zhor 22.png
Piyon olağan durumda ileri yönde ve bir kare hareket eder

Piyonun başka taşları alması[değiştir | kaynağı değiştir]

Piyon düz ve ileri doğru hareket etse de karşı oyuncunun taşlarını çapraz olarak yer (oyundan çıkarır). Piyon doğrudan önünde olan bir taşı alıp yoluna devam edemez. Bu nedenle piyonların önleri başka taşlar tarafından kesilebilir.

Piyonun diğer satranç taşlarının sahip olmadığı bir başka özelliği de, rakibin açılışta iki hamle ilerleyerek yanına gelen piyonunu, çaprazında olmasa da çaprazındaymış gibi arkasına hareket ederek oyun dışında bırakabilmesidir. Bu özellik yalnızca rakibin açılışta iki kare ilerleyen piyonları için geçerlidir.

Chess zhor 22.png
Chess zver 22.png a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8 Chess zver 22.png
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 rd d6 bd e6 nd f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 pl e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zhor 22.png
d5'teki piyon kaleyi ve atı yiyerek oyundan çıkarabilir ancak d6'daki fili alamaz. Fil bu durumda eğer kale ve atın olmadığı düşünülürse piyonun yolunu kesmektedir.
Chess zhor 22.png
Chess zver 22.png a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8 Chess zver 22.png
a7 b7 c7 xx d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 xw d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 pd d5 pl e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zhor 22.png
Siyah piyon ilk açılışta iki kare ilerlemiş ve beyaz piyonun yanına gelmiştir. Beyaz piyon bu özel durumda c6 karesine geçerek siyah piyonu oyundan çıkarabilir.

Piyonun terfi etmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bütün tahtayı geçerek tahtanın son sırasına ulaşan piyon oyuncunun isteğine göre aynı renkteki vezir, kale, fil ya da at'a terfi edebilir. Terfi eden piyon oyundan çıkarılır ve diğer oyuncu hamlesini yapmadan önce bulunduğu kareye seçilen yeni taş yerleştirilir.

Piyonun terfi edeceği taş belirlenirken seçenekler oyundan çıkarılan taşlarla sınırlı değildir. Bir oyuncunun 10 at, 10 kale, 10 fil ya da 9 vezire sahip olması Satranç oyun kurallarına uygundur ve oyun sırasında böyle bir durumun oluşması olasıdır. Böyle bir durum uygulamada çok nadiren görülebilir.

Bazı nitelikli satranç takımları her bir renk için fazladan bir vezir sağlasa da pek çok satranç takımında fazladan taşlar bulunmaz. Bu nedenle uygulamada piyonun terfi edeceği taşlar genellikle daha önce oyundan çıkarılan taşlardır. Terfi edilmek istenen taş bulunmadığında kalelerin ters çevrilerek vezir olarak kullanılması gibi bilgisayarda satrançta mümkün olmayan olağan dışı yöntemler de kullanılır.