Myst

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Myst
Myst kapak.png
Yayımcı(lar) Brøderbund, Midway Games, Mean Hamster Software, Sunsoft
Yapımcı(lar) Cyan Worlds
Tasarımcı(lar) Robyn ve Rand Miller
Besteci(ler) Robyn Miller
Platform(lar) Mac OS, Windows, Saturn, PlayStation, Jaguar CD, AmigaOS, CD-i, 3DO, PlayStation Portable, Nintendo DS
Çıkış tarih(ler)i
Tür(ler)i Grafik macera, puzzle
Biçim(ler) Single-player
Sınıf(lar)ı ESRB: E
PEGI: 3+
RSAC: ALL
USK: Alle
Ortam CD-ROM
Giriş Klavye, fare

Myst Robyn ve Rand Miller kardeşlerin tasarlayıp yönettikleri grafik macera türünde video oyunudur. Oyun Spokane, Washington kökenli Cyan Worlds stüdyosu tarafından tasarlandı ve Brøderbund Software tarafından yayınlanıp dağıtıldı. Miller kardeşler, Geliştirici Cyan'ın o tarihe kadarki en büyük projesi olan oyun üzerinde çalışmaya 1991'de başladılar ve oyun Macintosh bilgisayarlar için 24 Eylül 1993'te piyasaya sürüldü. Oyunun Microsoft Windows, Sega Saturn, PlayStation, Jaguar CD, AmigaOS, CD-i, 3DO, PlayStation Portable ve Nintendo DS için yeniden yapım sürümleri yayıncılar Midway Games, Sunsoft ve Mean Hamster Software tarafından piyasaya sürüldü.

Myst'te oyuncu büyülü bir kitap kullanarak Myst adasında yolculuk yapan Stranger rolündedir. Orada oyuncu "Ages" olarak bilinen farklı dünyalara yolculuk yapmak için de zanaatkar ve kaşif Atrus'un yazdığı kitapları kullanır. Bu dünyaların her birinde karakterin geçmişini açığa çıkarmaya yardım eden bir ipucu bulunur. Oyunun, oyuncunun hareket rotasına bağlı olarak birçok sonu vardır.

Piyasaya çıkmasının ardından Myst eleştirmenlerin oyunun oyuncuları kendi kurgusal dünyasına sokmaktaki başarısını övmeleriyle sürpriz bir başarı elde etti. Oyun 2002'de The Sims çıkıncaya kadar tüm zamanların en çok satan bilgisayar oyunu oldu.[5] Myst'in başarısı dört tane seriye bağlı devam oyunu ve birçok spin-off oyun ve romanı da beraberinde getirdi.

Gelişme[değiştir | kaynağı değiştir]

Myst'in yaratıcı takımı, birlikte Cyan, Inc'i kuran, Rand ve Robyn Miller kardeşler, ses tasarımcısı Chris Brandkamp, grafik sanatçısı Chuck Carter, Richard Watson, Bonnie McDowall ve Ryan Miller'dan oluşuyordu. Şirket daha önce sadece çocuk oyunları yapmıştı. Myst, kardeşler tarafından yetişkinleri çekebilecek iddialı ancak estetik olarak basit bir oyun olarak düşünüldü.[kaynak belirtilmeli] Myst Cyan'ın o zamana kadarki en büyük işbirliği olmasının yanı sıra geliştirilmesi için en fazla zaman harcanan projesiydi.[6] Rand Miller'a göre kardeşler sadece çocuklar için yaratılan ilkel garip dünyalardan esinlenen[7] görüntünün tasarımı ve Çağ puzzleları için aylar harcadılar.[8] Oyunun yaratıcılarına göre oyunun adı, adanın gizemli atmosferi ve genel ıssızlığı için Jules Verne'in The Mysterious Island adlı kitabı esin kaynağı oldu.

Karşılama[değiştir | kaynağı değiştir]

Myst çok popüler olan ve ticari başarı sağlayan bir oyundur. Oyun geniş bir çevrede The 7th Guest ile birlikte CD-ROM sürücülerinin satışını hızlandıran bir killer application olarak değerlendirilir.[9] Oyunun başarısı daha sonra çıkıp Myst'in başarısını tekrarlayan bir takım oyunların "Myst klonları" şeklinde anılmasına neden oldu.[kaynak belirtilmeli] Myst, 2002'de The Sims satış rekorunu aşıncaya dek 1990'lar boyunca en çok satan PC oyunu oldu.[5] Oyunun PC sürümü Game Rankings'te altı inceleme[10] üzerinden yapılan değerlendirmede %90 ortalama puan elde etti. Yinede PC sürümünden sonra çıkan konsol oyunları ve yeniden yapımlar daha düşük puanlar aldı.

Myst eleştirmenler arasında da genel olarak beğenildi. Wired Magazine ve The New York Times Myst'in video oyunlarının bir sanat formuna dönüşebileceğinin kanıtı olduğunu öne sürdü.[11] Entertainment Weekly bazı oyuncuların, Myst'teki "sanal etiği" inanç tecrübesi olarak kabul ettiklerini yazdı.[12] Aarhus Üniversitesi'nden profesör Søren Pold Myst'in hikâyelerin insanlar yerine nesnelerle anlatılabileciğinin mükemmel bir örneği olduğuna işaret etti.[13]

Mirası[değiştir | kaynağı değiştir]

Myst'in başarısı çok sayıda yeniden yapım ve konsol oyunlarına ek olarak birkaç devam oyununu da beraberinde getirdi. 29 Ekim 1997'de çıkan Riven Yabancı'nın ilk oyundaki Myst kitabına nasıl girdiğini anlatır. Myst III: Exile Kuzey Amerika'da, 7 Mayıs 2001'de Macintosh ve Windows sistemleri için aynı anda çıktı ve sonrasında PlayStation 2 ve Xbox konsol versiyonları üretildi. Exile Cyan tarafından geliştirlmedi; Presto Studios oyunu geliştirdi ve Ubisoft da yayınladı.[14] Riven'deki olayların on yıl sonrasında geçen Excile'de Atrus'un oğullarının mahkûm edilme sebepleri açığa çıkarılır. Serinin dördüncü oyunu Myst IV: Revelation, 10 Eylül 2004'te çıktı ve tamamen Ubisoft tarafından geliştirildi ve yayınlandı. Oyunun müzikleri Peter Gabriel'in yardmılarıyla Jack Wall tarafından bestelendi.[15] Myst destanının son oyunu Myst V: End of Ages Cyan Worlds tarafından geliştirildi ve 19 Eylül 2005'te piyasaya sürüldü.[16]

Temel Myst sagasına ek olarak Cyan, 14 Kasım 2003'te çıkan Uru: Ages Beyond Myst oyununu geliştirdi.[17] Uru oyunculara avatarlarını özelleştirme ve gerçek zamanlı grafik işleme fırsatı verir. Uru'nun çok oyunculu bileşeni başlangıçta iptal edildi, ancak sonra Gametap 15 Şubat 2007'de Myst Online: Uru Live adıyla bu özelliği tekrar canlandırdı. 4 Şubat 2008'de Gametap Yaratıcı Yöneticisi Ricardo Sanchez oyunun iptal edildiğini duyurdu ve server'ların duyurudan 60 gün sonra kapatılacağını belirtti.[18] Miller kardeşler David Wingrove'un işbirliği ile Myst evrenini temel alan ve Hyperion'un yayımladığı birkaç roman yazdı. Oyunun geçmiş hikâyesini tamamlayan Myst: The Book of Atrus, Myst: The Book of Ti'ana ve Myst: The Book of D'ni adlarındaki kitaplar The Myst Reader adıyla bir kolaksiyonda toplandı.

2003 itibarıyla Myst serisi dünya çapında toplam olarak 12 milyon kopya sattı.[19] Myst bu sayının 6 milyondan fazlasını teşkil eder.[20] Oyunun popülerliği, onun popüler kültürde pek çok kez anılmasını sağladı. The Simpsons dizisinin bir bölümünde (Treehouse of Horror VI) Myst'e gönderme yapılır.[21] Matt Damon The Bourne Conspiracy'nin Myst'e benzer şekilde puzzle benzeri bir oyun olmasını istemişti ancak oyunda kullanılan karakter tetikçiye dönüştürülünce Damon sesinin kullanılmasına izin vermedi.[22] Myst eğitsel ve bilimsel amaçla da kullanılmıştır; Becta Myst'i eğitim aracı şeklinde kullanarak öğrencilerine okuma yazma öğreten ilkokul öğretmeni Tim Rylands'ı takdir etti. Rylands 2005'te Becta'nın "sınıfta en iyi teknoloji kullanımı" ödülünü kazandı.[23]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Myst for Macintosh". MobyGames. http://www.mobygames.com/game/macintosh/myst. Erişim tarihi: 2008-04-24. 
  2. ^ "Myst (PSP)". IGN. http://psp.ign.com/objects/786/786203.html. Erişim tarihi: 2008-04-12. 
  3. ^ Purchese, Rob (2007-06-07). "Myst heads to DS". Eurogamer. http://www.eurogamer.net/article.php?article_id=77459. Erişim tarihi: 2007-06-07. 
  4. ^ Staff (2008-03-31). "Empire Interactive's Myst DS Goes Gold". IGN. http://ds.ign.com/articles/863/863215p1.html. Erişim tarihi: 2008-04-22. 
  5. ^ a b Walker, Trey (2002-03-22). "The Sims overtakes Myst". GameSpot. http://www.gamespot.com/pc/strategy/simslivinlarge/news_2857556.html. Erişim tarihi: 2008-03-17. 
  6. ^ Cyan, Inc. (1993). Myst User Manual. "About the Authors" (Windows version bas.). Brøderbund. ss. 15. 
  7. ^ Stern, Gloria (1994-08-23). "Through the Myst". WorldVillage.com. http://www2.worldvillage.com/wv/gamezone/html/reviews/myst.htm. Erişim tarihi: 2008-05-02. 
  8. ^ Miller, Rand and Robyn; Cyan (1993) (.MOV). The Making of Myst. Cyan, Inc./Brøderbund. 
  9. ^ Staff (2000-08-01). "RC Retroview: Myst". IGN. http://pc.ign.com/articles/082/082913p1.html. Erişim tarihi: 2008-04-21. 
  10. ^ "Myst - PC". Game Rankings. http://www.gamerankings.com/htmlpages2/89467.asp?q=Myst. Erişim tarihi: 2008-05-02. 
  11. ^ Rothstein, Edward (1994-12-04). "A New Art Form May Arise From the 'Myst'". The New York Times. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F07E7DD1030F937A35751C1A962958260&sec=&spon=&pagewanted=1. Erişim tarihi: 2008-03-12. 
  12. ^ Daly, Steve (1994-10-07). "The Land of 'Myst' Opportunity". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,303937,00.html. Erişim tarihi: 2008-05-02. 
  13. ^ Pold, Søren. "Writing With the Code - a Digital Poetics". University of Aarhus. http://imv.au.dk/~pold/publikat/writcode.htm. Erişim tarihi: 2008-04-15. 
  14. ^ Staff (2001-04-05). "News Briefs: Halo rumors fly, Tribes 2 event on Saturday, and no TF2 at E3?". IGN. http://pc.ign.com/articles/093/093192p1.html. Erişim tarihi: 2008-05-03. 
  15. ^ Castro, Juan (2004-04-05). "Myst IV Announced". IGN. http://pc.ign.com/articles/504/504216p1.html. Erişim tarihi: 2008-05-04. 
  16. ^ Surrette, Tim (2005-01-12). "Myst V landing on PCs this fall". GameSpot. http://www.gamespot.com/pc/adventure/mystvendofages/news.html?sid=6116222&mode=all. Erişim tarihi: 2008-05-01. 
  17. ^ Calvert, Justin (2003-11-14). "Uru: Ages Beyond Myst ships". GameSpot. http://www.gamespot.com/pc/adventure/uruonlineagesbeyondmyst/news.html?sid=6083553. Erişim tarihi: 2008-04-19. 
  18. ^ Onyett, Charlie (2008-02-04). "Myst Online: Uru Live is Discontinued". IGN. http://pc.ign.com/articles/849/849518p1.html. Erişim tarihi: 2008-04-09. 
  19. ^ "Silverstar's Empire Interactive Introduces Myst Nintendo DS for North America". Empire Interactive. 2007-11-27. 
  20. ^ Guilofil, Michael (2001-05-22). "Beyond the Myst". The Spokesman-Review. http://www.spokesmanreview.com/pf.asp?date=052201&id=s966647. 
  21. ^ Basner, David (2000-05-04). "The Simpsons" as Fart, D'oh!, Art". The Simpsons Archive. http://snpp.com/other/papers/db.paper.html. Erişim tarihi: 2008-04-01. 
  22. ^ Klepeck, Patrick (2008-04-29). "Update: Matt Damon Didn’t Speak Directly To ‘Bourne’ Developers, Wanted A Game Like ‘Myst’". MTV. http://multiplayerblog.mtv.com/2008/04/29/matt-damon-never-spoke-with-bourne-developers-wanted-a-game-like-myst/. Erişim tarihi: 2008-05-02. 
  23. ^ Twist, Jo (2005-08-25). "Pupils learn through Myst game". BBC. http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/4160466.stm. Erişim tarihi: 2008-05-03.