Muşta
| Bu madde veya bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Sayfayı Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Temmuz 2008 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir. |
Genellikle metalden imal edilen, avuca alınmak ve parmakların, üzerinde bulunan deliklere takılması suretiyle kullanılan, yumruğun darb etkisini arttırma amaçlı saldırı ve savunma silahı.
[değiştir] Tarihçe
Dilimizde kullanılan muşta sözcüğü, batı dillerindeki nitelemelerin tersine; Hintçedeki mushti sözcüğünden gelmekte ve bu silahın Asya’daki gerçek tarihsel kökenine işaret etmektedir. Sözcük dilimize büyük bir olasılıkla Farsça üzerinden geçmiştir.
Muşta, ilk olarak Hindistan’da geliştirilmiş olan, sert tahta ve boynuzdan imal edilen bir silahtı. Tekko adı verilen parmaklara değil, ele takılan Okinava kökenli benzeri bir metal silaha, Japon yakın dövüş sanatlarında da rastlanmaktadır. Muşta prensipine benzer şekilde Caestus adı verilen demir eklemeleri olan eldivenlerin, Antik Yunan ve Roma’da boksörler tarafından da kullanıldığı dönemden kalan mozaiklerden ve sporcu heykellerinden anlaşılmaktadır.
Muşta, Amerikan İç Savaşı, 1. ve 2. Dünya Savaşları sırasında yoğun bir şekilde kullanılmıştır. Pirinçten imal edilmiş ve bir kamayla birleştirilmiş şekli („Grabendolch“ ya da „trench knife“), Alman ordusu tarafından Birinci Dünya Savaşı’nın uzun süren siper çarpışmalarında kullanılmak üzere tasarlanmış ve üretilmiştir. Amerikan ve İngiliz orduları da askeri amaçlı olarak çeşitli muşta ve muştalı kamalar imal etmişlerdir. Birinci Dünya Savaşı sırasında ilk olarak pirinçten imal edilen muşta, mermi kovanlarının imalatında pirincin kullanılmaya başlamasıyla birlikte ağırlıklı olarak alüminyumdan üretilir hale gelmiştir. Günümüzde ise sert plastik de dahil olmak üzere, bronzdan damast çeliğine dek çeşitli malzemelerden üretimi yapılmaktadır.
20. yüzyılın başlarından itibaren muşta sivil kullanıma da girmiştir. Muşta zamanla, Hollywood, mafya, macera ve polisiye filmlerinin ayrılmaz bir aksesuarlarından biri halini almıştır.
Muşta, milad öncesine uzanan tarihi nedeniyle her zaman için kolleksiyoncuların ilgisini çeken bir silah olmuştur. 18. yüzyıldan kalma örnekleri antika piyasasında yüzlerce dolara varan fiyatlarla alıcı bulmaktadır.
[değiştir] Yasal Düzenlemeler
Günümüzde muşta taşınması, kullanımı, alım ve satımı dünyanın hemen her ülkesinde yasak bir silah olmakla birlikte, Çin, Pakistan ve Hindistan gibi uzak doğu ülkeleri tarafından yoğun bir şekilde üretilmekte ve ihracı yapılmaktadır. Alım ve satımının serbest olduğu Amerika’nın bazı eyaletleri, Fransa ve Portekiz’de dahi taşınması yasalarca suç teşkil etmektedir.
Türkiye'de muşta, 6136 sayılı kanun uyarınca ateşsiz silahlar kategorisine girmektedir ve dolayısıyla alımı, satımı ve bulundurulması yasaktır. Bununla birlikte, Asya yapımı numunelerine bit pazarlarında yahut sokak tezgahlarında rastlanmaktadır.
