Manon Lescaut (Puccini)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Manon Lescaut
1 Şubat 1893'un yıldönümü bir kartpostal

Özgün ismi: Manon Lescaut
Müzik: Giacomo Puccini
Galası: 1 Şubat 1893
İlk gösterim yeri: Teatro Regio, Torino
Oyuncular: *Manon Lescaut: soprano
  • Lescaut: kardeşi, bir çavuş, bariton
  • Chevalier des Grieux : tenor
  • Geronte de Ravoir: Genel Muhasip, bas
  • Edmondo: bir öğrenci, tenor
  • Hancı: bas
  • Şarkıcı: mezzo-soprano
  • Dans öğretmeni: tenor
  • Sokak ışığı yakıcısı : tenor
  • Kraliyet okçuları çavuşu : bas
  • Denizci kaptan: bas
  • Kuafor: Sessiz
  • Şarkıcılar, yasli beaux ve papazlar, kızlar, şehirliler, öğrenciler, sokak kadınları, okçular, denizciler

Manon Lescaut Fransız yazarı Abbe Prevost tarafından konusu 1731'de yazılmıs Manon Lescaut romanından alınmıs, Giacomo Puccini tarafından bestelenmiş 4 perdelik bir operadır. Libretto İtalyanca hazırlanmıştır; bunun için Puccini 5 degişik libretto yazarı kullanmıştır: Ruggero Leoncavallo, Marco Praga, Giuseppe Giacosa, Domenico Oliva ve Luigi İllica. Bu operanin genel yapımcısı olan "Ricordi" ve Puccini'nin kendisi de bu librettoya katkılar yapmışlardır. Kimin hangi kısmı yazdığı bilinmemektedir; herhalde bu nedenle olacak orijinal notalar basıldığı zaman baş sayfada libretto yazarı ismi konulmamıştır.

Puccini bestelediği Manon Lescaut'nun bazı unsurlarını daha önce bestelediği eserlerden almıştır. Örneğin, II. Perde'deki madrigal tipi şarkıi Sulla vetta tu del monte kendinin 1800de yazdığı Agnus Dei ayini parçasından alınmıştır.

Manon Lescaut'nun prömiyeri 1 Şubat 1893de Torino'da Teatro Regioda yapılmıştır. Manon Lescaut Puccini'nin bestelemiş olduğu üçüncü opera idi ve ilk büyük başarı kazanan eseri olmuştur.

Hazırlanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Puccini Prevost'un romanını bir operaya uyarlama projesine başladığı zaman editörü olan "Ricordi" buna karşı çıkmıştı. 1884de Massenet bir opera uyralaması olarak Manon operasını hazırlamış ve bu popüler olarak sahnelenmişti. O zaman Puccini ve Ricordi bilmemkle beraber, Fransız bestecisi Daniel Auber'de 1856da aynı konuda Manon Lescaut adlı bir operanın bestelemesini bitirmişti. Bütün ikazlara rağmen Pucinni projesine devam etmey karar verdi. "Manon benim inandığım bir roman kahramanıdır. Bu nedenle, seyircilerin kalblerini kazanmama imkâni bulunmamaktadır. Neden Manon hakkında iki değişik opera bulunmasın? Manon gibi bir kadının birden fazla sevgilisi olabilir. Sonra da "Massenet bir Fransız gibi kadınlar hakkında duyguları pudra ve minuet hakkındadır. Ben bir İtalyan olarak duygularaim çaresiz bir tutku gibidir." [1]

Roller[değiştir | kaynağı değiştir]

Prömiyer için II. Perde'de Manon'un kostümü. Tasarımcı: Adolf Hohenstein.
Rol Ses tipi Prömiyerde roller, 1 Şubat 1893
(Orkestra şefi: Alessandro Pomè)
Manon Lescaut soprano Cesira Ferrani
Lescaut, kardeşi, bir çavuş bariton Achille Moro
Chevalier des Grieux tenor Giuseppe Cremonini
Geronte de Ravoir, Genel Muhasip bas Alessandro Polonini
Edmondo, bir öğrenci tenor Roberto Ramini
Hancı bas Augusto Castagnola
Şarkıcı mezzo-soprano Elvira Ceresoli
Dans öğretmeni tenor Roberto Ramini
Sokak ışığı yakıcısı tenor Roberto Ramini
Kraliyet okcuları çavuşu bas Ferdin Cattadori
Denizci kaptan bas
Kuafor Sessiz Augusto Ghinghini
Şarkıcılar, old beaux and abbés, kızlar, şehirliler, öğrenciler, sokak kadınları, okcular, denizciler

Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Zaman: 18. yüzyılın ikinci yarısı.
Mekanlar: Amiens, Paris, Le Havre, New Orleans.


I. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Paris Kapısında halka açık bir meydan

Akşam üstürdür bir kız ve erkeke öğrenci kalabalığı içki ve kumar oyun barları bulunan şehir meydanında gezinmektedir. Edmondo gençliğin zevkleri hakkında bir şarkı tutturur. (Edmondo, koro: Ave, sera gentile). Des Griaux girer, melankolik hissetmektedir ve diğer öğrencilere katılmaz (Des Grieux, Edmondo, koro: L’amor! L’amor!). Onlar da De Grieux'u alaya alırlar. (Des Grieux, Edmondo, koro: Tra voi, belle, brune e bionde) ; (Edmondo, koro: Ma, bravo!)

Arras'dan kapalı yaylı yolcu arabası gelir. Manon, Lescaut ve yaşlı bir genel komptrolür Geronte de Ravoir arabadan inerler. Manon'u ilk defa gören Des Grieux bu ilk görüşte ona aşık olur (Koro, Edmondo, Lescaut, Des Grieux, Geronte: Discendono, vediam); (Des Grieux, Manon, Lescaut: Corteşe damigella). Des Grieux gelenlerin konuşmalarına komşu olur. Manon babasının isteklerine uyarak bir manastıra gitmektedir. Des Grieux ona yaklaşır ve onunla yalnız buluşup görüşmek istediğini açıklar ve onun yalvarışlarına dayanamıyan Manon sonudan onun telkifini kabul eder. Bunu gören pogrenciler onları gösterek gülmeye başlarlar. Manon ayrılırken Des Grieux ona karşı duygularını açıklayan bir şarkı söylemeye başlar. (Des Grieux: Donna non vıdı mai).

Lescaut Geronte ile birlikte döner. Geronte'de Manon'a hayran kalmıştır ve onun bir manastırda telef olacağını söyler. Lescaut bir grup öğrenci ile bir kard oyunu oyanamya başlar. Geronte ise birkaç öğrenci bulup, onlarla Manon'u manastırdan kaçırıp Paris'e götürmek için bir plan uygulamaya başlar. (Edmondo, koro, Geronte, Lescaut: La tua ventura cı rassicura); (Edmondo, Des Grieux: Cavaliere, te la fanno!). Edmondo bu planı duyar ve Des Grieux'a bunu ifşa eder. Onu Manon'u Paris'e götürmek için Geronte'nin kiraladığı kapalı arabaya refakat ederek Manon'a gıtmasını tavsiye eder. (Des Grieux, Manon: Vedete? İö son fedele alla parola mia) Des Grieux Manon'a aşkını ifade eder ve onu birlikte Paris'e gitmeyi ikna eder ve birlikte yola bu arabayla çıkarlar. Garonte ve Lescaut olay yerine araba ayrılıp uzaklaşırken gelirler. Lescaut arabayı Paris'e takip etmeye karar verir.(Geronte, Edmondo, Lescaut, koro: Di sedür la sorellina e il momento!)

II. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Paris'te Geronte'nin evinde bir oda


(Puccini romanda bulunan Manon ve Des Grieux'in Paris'de bir müddet birlikte yaşamalarını; fakat Des Grieux'un parası bitince Manon'un ondan ayrılmasını operasına koymamıştır.)

Bu perde Manon'un Geronte'nin metrsi olarak onunla birlikte yaşamaları sırasında başlar. Manon ve saçını yapan kuaförü birlikteyken Manon'un kardeşi olan Leşcaut girer. (Manon, Lescaut: Dışpettosetto questo riccio!); (Lescaut: Sei splendida e lucente!) Manon ona Geronte'yi şikayet edip onun çok yaşlı ve fena huylu olduğunu ve çok canını sıktığını açıklar. Manon üzüntü içindedir ve düşünceleri tekrar Des Grieux'ya döner.(Manon: In quelle trine morbide); (Lescaut, Manon: Poiché tu vuoi şaper).

Geronte bunu karşılamak ve Manon'u eğlendirmek için bir madrigal şarkıcısı bulmuştur.(Madrigal: Sulla vetta tu del monte); (Manon, Lescaut: Paga costor). Geronte bir dans hocası da tutmuştur; bir minuet dans öğrenirler ve Manon bır gavot dansına da refaketçi şarkısı söyler. (Dans hocası, Geronte, Manon, koro: Vi prego, signorina [minuet]); (Manon, Geronte, koro: L’ora, o Tirsi, è vaga e bella). Müzik ve dans bittikten sonra Geronte ve müzisiyenler evden ayrılırlar.

Lescaut'in kızkardeşinin Geronte ile birlikte yaşamaktan mesut olmamasına canı sıkılmıştır ve Des Grieux'u görmeye gidr. DEs Grieux Geronte'nin evini görmeye gelir. (Manon, Des Grieux: Oh, şarò la più bella! - "Bu aşkın bir sihir tilsimidir.") Birbirine aşklarını tekrar açıklarlar. Tam bu sırada beklenmedik olarak Geronte geri gelir. Onları biraz alaylı olarak selamlar ve Manon'a karşı yaptığı birçok lütufları ona hatırlatır. Ama Manon onu hiç sevemiyeceğini bildirir. (Geronte, Des Grieux, Manon: Affè, madamigella).

Geronte reverans yaparak onları odada yalnız bırakır. Aşık çift serbest kaldıkları içinde sevinç içindedirler.(Manon, Des Grieux: Ah! Ah! Liberi!). Lescaut onlarain hemen bu evden ayrılmalarını söyler. Fakat Manon güzel elbiselerini ve mücevheratini geride bırakmaktan çekinmektedir. Lesacut tekrar geri gelir ve hiç beklemeden ayrılmalarını işaret eder. Manon kapabilecği mücevherlerin alır ve evin kapısına yönelirler. Fakat kapı geronte emri ile kıtlitlenmiştir. Askerler Manon'u tutuklamak için gelirler. Oradan kaçıp kurtulmak isteyen Manon elinde bulunan mücevherleri Geronte'nin önünde elinden düşürür. Hırsızlık yaptıoği nedeniyle hapisaneye zorla götürülür. Des Grieuz'un ona refakat etmesi ve görmesine izin verilmez. (Des Grieux, Manon, Lescaut, polis çavuşu, Geronte: Lescaut! – Tu qui?).

(İntermezzo: Le Havre limanına seyahat.)

De Grieux Manon'u hapishaneden kurtarmak için elinden geldiğini yapar ama bunu başaramaz. Bunun üzerine Le Havre'ya gitmek üzere Paris'ten ayrılır.

III. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Le Havre rıhtımı yakınlarında bir meydan


Şafak sökmektedir. Manon ve sokak kadınları olan diğer kadınlarla birlikte hapisane hücresindedir. (Des Grieux, Lescaut, Manon: Ansia eterna, crudel). Lescaut bir gardiyana rüşvet vererek Des Grieux'un Manon ile görüşmesini sağlar. Hücrenin demir parmaklı kapısı arasında konuşabilirler ve Manon'un Amerika'da Luisiana'ya sürgüne gönderileceğini öğrenirler. Bir sokak ışığı bakıcısı oradan geçer ve sokak ışıklarını söndürürken bir şarkı söyler. (Sokak ışığı bakıcısı, Des Grieux, Manon: E Kate ripose al re); (Des Grieux, Manon: Manon, dışperato è il mio prego)

Manonu hapishaneden kurtarmaya çalışrlar ama bütün bu girişimler sonuçsuz kalır. Bir gardiyanın korumalığı altında Manon'u sürgüne götürecek gemiye bindirilecek bir grup tutuklu kadın gelir ve Manon da bezgin ve üzüntülü şekilde bu gruba katılır. Rıhtımda bu grubun tam olduğunu görmek için bir sayım yapılır ve bu neredeyse hepsi sokak kadını olan bu grubun sayımı sırasında rıhtıma gelen şehir halkı tarafından büyük hakaretlere uğrarlar. (Koro, Lescaut, Des Grieux, Manon: All'armı! All'armı!) Fakat Lescaut Manon'un durumu hakkında halkın sempati göstermesini sağlar. (Gardiyan çavuş, koro, Lescaut, Manon, Des Grieux: Rosetta! – Eh, che aria!)

Des Grieux Manon'u tamamiyle kaybetmek durumda olması umutsuzluğu ile Manon'un yanına gelir. Manon'u kucaklaşmaya çalışır ama gardiyanların çavuş tarafından itilip gruptan uzaklaştırlır. Anvak Des Grieux'un büyük üzüntülü haline acıyarak sürgün gemisine binmesine ve böylece Manon'a refakat etmesine izin verir.

İV. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

(Yine bu parantezler içinde verilen kısım Prevost'un romanında bulunmakla beraber Puccini'nin operasında bulunmaktadır: Des Grieux ve Manon sonunda New Orleans'da yerleşirler. Daha sonra, Manon'a ilgi gösteren Fransız Kölnisi valisinin yeğeni ile bir düello yapar. Bu düello sonunda yere yığılan rakibini Des Grieux öldürdüğünü sanmaktadır (ama sonradan gerçekte ölmediği öğrenilir). Bu nedenle, Manon'la birlikte, o şehirden kaçmak zorunda kalır.)

New Orleans yöresi dışlarında geniş bir ova.

Perde Manon ve Des Grieux'un bir İngiliz kolonisinde korunup saklanmak için giderken bir çölde yürürlerken açılır. Çölde yiurumekte iken suları bittiği için zaten sağlığı çok iyi olmayan Manon gittikçe yorulmaktadır. Sonunda bir yere yığılıp ve daha fazla yürüyemiyeceğini anlar. (Des Grieux, Manon: Tutta şu me ti posa) ; (Des Grieux: Vedi, son iö che piango) ; (Manon, Des Grieux: Sei tü che piangi). Des Grieux Manon'un durumdan çok korkmaktadır ve şu bulup geri gelmek için tek başına ayrılıp gitmeye karar verir. Yalnız başına kalan Manon hayatı hakkında düşünmeye başlar, kendine çok eza vermiş olan güzelliği ve fena talihi üzerinde derin düşüncelere dalar. SDes Grieux geri dönmüştür ama şu bulamamıştır. Manon son nefesini verirken ona çok üzüntülü şekilde elvada eder ve Des Grieux'nün kolları arasında olur. Bundan büyük yeise kapılan Des Grieux onun hayatsız bedeni üstüne yığılır kalır.(Manon: Sola, perduta, abbandonata) [2]

Bazı ünlü müziksel parçalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tra voi belle, brune e bionde: Des Grieux. I. Perde.
  • Cortese damigella, il priego mio accettate: Manon, Des Grieux. I. Perde.
  • Donna non vidi mai: Des Grieux. I. Perde.
  • In quelle trine morbide: Manon. II. Perde.
  • Tu, tu, amore? Tu ?!: Manon, Des Grieux. II. Perde.
  • Ah, Manon mi tradisce il tuo folle pensiero: Des Grieux . II. Perde
  • La prigionia - Il viaggio all'Havre: Senfonik Intermezzo
  • Pazzo son!: Des Grieux. III. Perde
  • Sola... perduta... abbandonata: Manon. IV. Perde

Seçilmiş ses ve video kayıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yil Roller
(Manon Lescaut, Des Grieux, Lescaut)
Orkastra şefi,
Opera evi ve Orkestra
Marka
1954 Licia Albanese,
Jussi Bjoerling,
Robert Merrill
Jonel Perlea,
Rome Opera orchestra and chorus
Audio CD:RCA Victor
Kat: 60573-2-RG
1959 Maria Callas,
Giuseppe di Stefano,
Giulio Fioravanti | Tullio Serafin]],
Teatro alla Scala Orchestra and Chorus
Audio CD: EMI
Kat: CDS5 56301 2 (Mono)
1980 Renata Scotto,
Plácido Domingo,
Pablo Elvira
James Levine,
The Metropolitan Opera Orchestra and Chorus
DVD: Deutsche Grammophon
kat: 00440 073 4241
1984 Kiri Te Kanawa,
Plácido Domingo,
Thomas Allen
Giuseppe Sinopoli,
Royal Opera House Orchestra and Chorus
(Movie)
DVD: Kultur Video
Kat: 5046671742
1984 Mirella Freni,
Plácido Domingo,
Renato Bruson
Giuseppe Sinopoli,
Philharmonia Orchestra
Royal Opera House Chorus
CD: Deutsche Grammophon
Kat: 413 893-2 2
1993 Mirella Freni,
Luciano Pavarotti,
Dwayne Croft
James Levine,
Metropolitan Opera Orchestra and Chorus
CD: Decca
Kat: 440 200-2
1998 Maria Guleghina,
José Cura,
Lucio Gallo
Riccardo Muti,
Teatro alla Scala Orchestra and Chorus
CD: Deutsche Grammophon
Cat: 463 186-2

Not: "Kat:" Satış firmasının koyduğu katalog numarası.

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Osborne,Charles (2004), The Opera Lover's Companion, Yale University Press, İSBN 0-300-12373-6 say.323
  2. ^ Konu özeti Malıtz, Leo (1921), The Opera Goer's Complete Guide eserinden uyarlanmıştır.

İçsel kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dışsal kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • [1]: Ingilizce Wikipedia Manon Lescaut (Puccini) maddesi (İngilizce)(Görülme tarihi:5.3.2009)
  • [2]: Manon Lescaut Librettosu (Italyanca) (Görülme tarihi:5.3.2009)