Il tabarro

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Pelerin (Il tabarro)
1918 prömiyeri için afiş

Özgün ismi: Il tabarro
Müzik: Giacomo Puccini
Galası: 27 Aralık 1918
İlk gösterim yeri: Metropolitan Opera, New York
Oyuncular: *Michele, mavna sahibi;bariton
  • Giorgetta: Michele'nin karısı; soprano
  • Luigi, liman işçisi; tenör
  • 'Tinca' ('kadife'): liman işçisi; tenör
  • 'Talpa' ('köstebek'): liman işçisi; bas
  • La Frugola ('altını-üstüne getirici'), Talpa'nın karısı; mezzo-soprano
  • liman işçileri, balad şarkıları sözleri satıcısı, satıcı kızlar, portatif kollu org çalgıcısı, iki sevdalı

Il tabarro (Pelerin) Giacomo Puccini tarafından bestelenmiş bir perdelik operadir. Puccini'nin Il trittico adını verdiği üç değişik her bir tek perdelik üç operadan birincisidir.[1] Eserin İtalyanca librettosu "Giuseppe Adami" tarafından "Didier Gold"'un "La houppelande" adlı oyunundan uyarlanarak yazılmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında hazırlandığı için prömiyeri harpten uzak olan New York Metropolitan Opera evinde 14 Aralık 1918'de sahnelenmiştir.

Roller[değiştir | kaynağı değiştir]

Rol Ses Tipi Prömiyerde roller, 14 Aralık 1919
(Orkestra şefi: Roberto Moranzoni)
Michele, mavna sahibi bariton Luigi Montesanto
Giorgetta, Michele'nin karısı soprano Claudia Muzio
Luigi, liman işçisi tenör Giulio Crimi
'Tinca' ('kadife'), liman işçisi tenor Angelo Bada
'Talpa' ('köstebek'), liman işçisi bas Adamo Didur
La Frugola ('altını-üstüne getirici'), Talpa'nın karısı mezzo-soprano Alice Gentle
liman işçileri, balad şarkıları sözleri satıcısı, satıcı kızlar, portatif kollu org çalgıcısı, iki sevdalı
1918 promiyer temsili icin Michele'nin giydigi kostum eskizi
1918 promiyer temsili icin Giorgetta'nin giydigi kostum eskizi
1918 promiyer temsili icin Luigi'nin giydigi kostum eskizi

Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Mekân: Paris'de Seine Nehri üzerinde bir mavna.
Zaman: 1910.


Paris'te güneş batımı saati yaklaşmaktadır ve "liman işçileri" Michele'nin mavnasını boşaltmaktadırlar. Michele'nin karısı Giorgietta eşine mavnada çalışan liman işçilerine birer bardak sarap sunmasının uygun olup olmayacağını sorar. Michele bunu uygun bulur. Ama karısının kendisine bir öpücük vermeyi kabul etmediği için liman işçileri ile şarap içmekten sakınır. Liman işçileri rıhtımda bulunan el organının çaldıkları bir havaya uyarak dans etmeye başlarlar. Birisi onlarls dans eden Giorgetta'nın ayağına basar. Bir liman işçisi olan Luigi Giorgiettq ile dansa koyulur. Dans eden bu iki kişinin arasında yakın bir ilişki olduğu kimsenin gözünden kaçmaz. Mıchele'nin geri döndüğünü duyan liman işçileri dansı bırakıp işlerine dönerler.

İş bulmak çok zorlaşmaya başlamıştır. Giorgetta ve Michele hangi liman işçilerinin işten atılması konusunu konuşurlar. Giorgetta bu kişinin Luigi'den başka birisi olmasını istemwktedir. Bunun tam aksine Michele'nin işten atmak istediklerinin başında Luigi gelmektedir. Bu anlaşmazlık sonucu konuşma bir laf dalaşina dönüşür. Bir liman işçisi ve kocası olan Talpa'yı aramak için La Frugola sahneye girer. Herkese Paris'te sahipleri tarafından sokağa atılmış nesneler arasında ne kadar kıymetli şeyler bulunduğunu gösterir ve sadece içki içip şikayetten başka bir şey yapmayanları kınar. Luigi hayatta kendi payına düşenden şikayete başlar. La Frugola kocasıyla birlikte bir köysel alanda bir ev satın alıp emekliliklerini orada geçirmek düşlerinden bahsetmeye koyulur. Giorgetta ve Luigi her ikisininde doğmuş oldukları aynı kasabadaki hatıraları hakkında bir ikili söylerler.

Liman işçileri sahneden ayrılırlar. Luigi ile Michele'ye konusarak Rouen'da mavnaden ayrılmak için Michele'den izin ister. Ama Michele onu bunun hiç iyi bir fikir olmadığını ona inandırır. Luigi, Giorgetta ile yalnız kalırlar ve Giorgetta ona neden işten ayrılmak istediğini sorar. Bunun üzerine ikisi de birbirlerine olan karşılıklı aşklarını açıklarlar. Akşam daha geçte birlikte olmak için anlaşırlar. Bunun imkanı olduğunu işaret için Giorgetta'nın mavnada bir kibriti yakıp söndürmesine karar verirler. Artık Luigi Michele'yi öldürüp, Giorgetta ile kaçmaya kesin kararlı gibidir.

Michele eski günlerin hatıralarını Giorgetta'ya anlatmaya başlar. Özellikle çocukları ölmeden önce nasıl ikisinin kendi pelerini altına sığındıklarını anar. Michele kendinin Giorgetta'dan iki misli daha yaşlı olmasından çok üzgündür. Giorgetta onu sözlerle üzgünlükten uzaklaştırmaya çalışır ama bunun için tek bir öpücük vermeye sakınır. Mıchele karısının hala kendisine vefalı olup olmadığını düşünmeye başlar ve onun bu kadar çok değişmesine kimin neden olduğunu anlamaya çalışır. Bunun için kendini tanıdıkları erkeklerle karşılaştırır ve bunların hepsinin karşısını ayartmıyacaklarını düşünmeye başlar. Tam sırada Michele piposunu içmek için bir kibrit yakar. Uzaktan mavnayı gözleyen Luigi bu yakılan kibriti görünce Giorgetta'nın kendine gemiye gelmesi için işaret verdiğini şanar. Fakat mavnasına çıktığında orada Michele ile karşılaşır. İki adam kavgaya başlarlar. Kavgada Michele üstün gelip Luigi'yi karısıyla kendini aldatamaya çalıştığını itiraf ettirir. Sonra da Michele Luigi'yi öldürür ve cesedini mavnanın bir köşesine çekerek pelerinin altında saklar. Giorgetta mavnaya geri döner ve Michele'yi aldatmak istediği için duyduğu pişmanlığı anlatamaya koyulur. Fakat Michele mavnanın köşesindeki pelerini açar ve orada kadına aşığının ölüsünü gösterir.


Ünlü müziksel parçalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • "Hai ben ragione! meglio non pensare" — Luigi
  • "Nulla! Silenzio!" — Michele
  • "Scorri, fiume eterno" — Michele. Puccini sonradan Michele için bu dusunmeyi iceren bu arya yerine siddet dolu intikam alici bir arya olan "Nulla! Silenzio!" adli arya ile degistirmistir.

Seçilmiş ses ve video kayıtları[2][değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Roller
(Michele, Giorgetta, Luigi)
Orkestra şefi,
Opera evi ve Orkestra
Marka
1955 Tito Gobbi,
Margaret Mas,
Giacinto Prandelli
Vincenzo Bellezza,
Rome Opera evi korosu ve orketrasi
CD: Regis
Cat: RRC 1263
1962 Robert Merrill,
Renata Tebaldi,
Mario del Monaco
Lamberto Gardelli,
Maggio Musicale Fiorentino korosu ve orketrasi
CD: Decca
Cat: 411 665-2
1971 Sherrill Milnes,
Leontyne Price,
Plácido Domingo
Erich Leinsdorf,
New Philharmonia Orchestra
CD: RCA Victor
1977 Ingvar Wixel,
Renata Scotto,
Plácido Domingo
Lorin Maazel,
New Philharmonia Orchestra
CD: Sony Classical
Cat: 88697527292
1994 Juan Pons]],
Mirella Freni,
Giuseppe Giacomini
Bruno Bartoletti,
Maggio Musicale Fiorentino korosu ve orketrasi
CD: Decca
Cat: 426 261-2
1994 Juan Pons,
Teresa Stratas,
Plácido Domingo
James Levine,
Metropolitan Opera orkestra ve korosu
DVD: Deutsche Grammophon
Cat: 00440 073 4024

Not: "Kat:" satıcı firmanın kullandığı katalog numarası.

Dipnotları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Il trittico" üçlüsüne ait diğer iki tek perdelik operanın adları Suor Angelica (Rahibe Angelica) ve Gianni Schicchi'dir
  2. ^ Kaynak: operadis-opera-discography.org.uk sitesinde Il tabarro diskografisi

Dışsal kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]