Kara Yülük Osman Bey

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Kara Yülük Osman Bey (d. 1350-55? - ö. 30 Ağustos 1435, Erzurum), Akkoyunlular Hanedanı'nın kurucusu Türkmen beyi (1402-35). Akkoyunlu aşiret reisi Kutlu Bey'in oğlu, Uzun Hasan'ın büyükbabasıdır.


Doğum tarihi ve yeri hakkında kesin bilgiler yoktur. Osman Bey'in babası Akkoyunlu Aşireti reisi Kutlu Bey, annesi ise Trabzon Rum İmparatoru'nun kızı Despina Hatundur.[1] Akkoyunlu aşiret reisliği için kardeşleriyle giriştiği mücadeleyi kaybedince 1386'da, Sivas'ı elinde tutan Kadı Burhaneddin'in yanına gitti. 1396'da Kadı Burhaneddin'e karşı ayaklanan Kayseri valisi Şeyh Müeyyed'in ayaklanmadan vazgeçmesini sağladı. Kadı Burhaneddin'in sözünde durmayarak Şeyh Müeyyed'i öldürtmesi üzerine, ondan ayrılarak Divrik'e gitti. 1398'de Sivas'ı kuşattı; Karabel Savaşı'nda (1398) Kadı Burhaneddin'i tutsak alarak öldürttü. Daha sonra I. Bayezid'in (Yıldırım), oğlu Süleyman Çelebi (emir) komutasında gönderdiği Osmanlı kuvvetlerine yenilerek Erzincan'a çekildi. Bir süre Memlûk sultanı Berkuk'un yanında kaldı, 1399'da da Timur'a bağlandı. Bu arada bütün Akkoyunlu boylarını buyruğu altına aldı. Timur'un Anadolu seferlerinde öncülük etti ve karşılığında Malatya'yı aldı. Ankara Savaşı'nda (1402) Timur ordusunda yer aldı. Savaştan sonra Timur tarafından kendisine emirlik fermanıyla Diyarbakır yöresi verildi.

Emrindeki güçlerle Diyarbakır'a giden Kara Yülük Osman ağabeylerinin buyruğunda bulunan Türkmen beylerini de çevresinde toplayarak beyliğini ilan etti. Ardından Doğu Anadolu, Irak-ı Arab ve Irak-ı Acem ile Horasan dışındaki İran topraklarına egemen oldu. Timur'un ölümünden (1405) sonra oğlu Şahruh'a bağlılığını bildirdi. Öte yandan Osmanlılarla da iyi geçinmeye özen göstererek Osmanlı topraklarına akın düzenlenmemesi karşılığında para ve armağanlar aldı. Sık sık Karakoyunlularla savaştı. Bu savaşlardan birinde Karakoyunlu hükümdarı Kara İskender'e tutsak düştü ve öldürüldü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]