José Antonio Primo de Rivera

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
JoseAntonioFEJONS.jpg

José Antonio Primo de Rivera, Estella Markisi (d. 24 Nisan 1903, Madrid - ö. 20 Kasım 1936, Alicante, İspanya), İspanyol avukat ve siyasetçi, diktatör General Miguel Primo de Rivera'nın oğlu ve faşist eğilimli bir siyasal parti olan Falanj'ın kurucusu.


Üniversite eğitimini tamamladıktan sonra 1925'te avukat olarak çalışmaya başladı. Ekim 1933'te, sol partilerin yönetime gelmesi durumunda yönetimi devirmeye yönelik Falange Española (İspanyol Falanjı) hareketini başlattı. Partinin amacı marksizm ve kapitalizm dışında gerçekleşecek ulusal sendikacı bir devrimdi. Yayımlamaya başladığı F. E. (1934) ve Arriba (1935) adlı dergileri kullanarak görüşlerini yaymaya çalıştı. Dergilerin kapatılması üzerine çıktığı yurt gezilerinde ve 1933'te seçildiği Cortes'te sözlü propaganda çalışmalarını sürdürdü. 1935'te sol partilerin komünistlerle birlikte oluşturduğu Halk Cephesi'ne karşı saldırıya geçerek yandaşlarını şiddet eylemlerine kışkırttı. 1936'da tutuklandıysa da aynı yıl yeniden Cortes'e seçildi. Seçimleri kazanan Halk Cephesi tarafından milletvekilliği iptal edildi ve partisi kapatıldı. İç Savaş başlayınca hapse atıldı ve kısa bir yargılamanın ardından kurşuna dizilerek idam edildi.

Primo de Rivera'yı şehit olarak kabul eden General Francisco Franco Falanj'ı öteki partilerle birleştirerek Milliyetçi Hareket'i oluşturdu. Milliyetçilerin fikir babası olan Primo de Rivera'nın yazıları ve konuşmaları 1944'te Obras completas (Toplu Yapıtlar) adıyla yayımlandı.