Jean Genet

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Jean Genet
Jean Genet
Jean Genet
Doğum Jean Genet
19 Aralık 1910(1910-12-19)
Paris, Fransa
Ölüm 15 Nisan 1986 (75 yaşında)
Paris, Fransa
Milliyet Fransa Fransız
Meslek Oyun, Deneme ve Roman yazarı. Şair. Politika aktivisti

İmza
Jean Genet imzası

Jean Genet ("Jan Jöne" diye okunur) (d. 19 Aralık, 1910 Paris, ö. 15 Nisan 1986 Paris) Fransız düşünür; oyun, deneme ve roman yazarı; şair, politika aktivisti. Daha çok tiyatro oyunlarıyla tanınır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Camille Gabrielle Genet tarafından 1910 yılında kimsesizler yurduna bırakılan yeni doğmuş bebeğe Jean adı verilmişti. Jean, yedi yaşına geldiğinde zanaatçı bir ailenin yanına yerleştirildi. 10 yaşında hırsızlığa başladı, on üç yaşında bir zanaat okuluna kaydoldu. Ancak orada da çok kalmayacaktı; 1926'da, 3 ay süren ilk hapishane deneyimini yaşadığında 15 yaşındaydı. Serbest kaldığında uslanmamıştı; bu kez reşit olana kadar kalmak üzere ıslahevini boyladı. 1930'ların sertliği ile ünlü bu ıslahevi Genet’yi gerçek bir suçlu haline getirdi.

Islahevinden kurtulabilmek için yazıldığı askerlikten ve ardından Fransa'dan firar eden Genet, pek çok ülkeyi ve hapishaneyi ziyaret edeceği bir yıllık seyahatinin sonucunda 1937’de Fransa’ya geri döndü ve yeniden suç dünyasına daldı. Beş yıl boyunca ya hırsızlık yaptı ya fahişelik. 1942’de bir kez daha cezaevine düştüğünde olgunlaşmıştı artık. İlk şiirini yazdı, ilk kitabı Notre-Dame des Fleurs (Çiçeklerin Meryem Anası) yayımlandı. Ardından Miracle de la rose (Gülün Mucizesi) geldi. 1948 ylında yayımlanan Journal du voleur (Hırsızın Günlüğü) bir anlamda Genet'nin otobiografisi niteliğindedir. Le balcon (Balkon), oyunları ve hatta tüm eserleri içinde en çarpıcı olanı kabul edilir. Balkon adlı oyununda yeryüzü egemenlerini alaycı ve acımasız bir dille eleştirir. Bu oyun Türkçe olarak 1998 yılında Tiyatro Stüdyosu tarafından sahnelendi. Ölümünden kısa süre önce, atölyesinde ziyaret ettiği Alberto Giacometti ile yaptığı röportaj ve Giacometti'nin sanatı üzerine kendi yorumunun bulunduğu L'Atelier d'Alberto Giacometti Giacometti'nin Atölyesi adlı röportaj/sanat içerikli kitabı, Genet'nin son yapıtıdır.

Edebiyat kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kitapları sayesinde tanıştığı André Gide, Jean Cocteau ve Jean-Paul Sartre'ın cumhurbaşkanına verdikleri dilekçe sonucu özgürlüğüne kavuşmuştur. Bu af sonrası, tekrar yeraltı dünyasına dönmemiş, kendisini tamamıyla edebiyata vermiştir. Ancak toplumsal olaylara, ezilen insanlara karşı hiç duyarsız kalmamış; Mayıs 1968'de öğrencilerin, Vietnam Savaşı sırasında Amerikan solunun, ırkçılığa karşı Kara Panterler'in ve İsrail’e karşı da Filistinliler'in yanındaydı. Bu konular hakkında yazdıkları ve röportajları Türkçe olarak Açık Düşman başlığıyla yayımlanmıştır.

Yapıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

Roman ve Otobiyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Siir[değiştir | kaynağı değiştir]

Oyun[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sıkıyönetim: Haute surveillance, 1947.
  • Hizmetçiler: Les bonnes, 1947.
  • Balkon: Le balcon, 1956.
  • Zenciler: Les nègres, 1958.
  • Paravanlar: Les paravents, 1961.

Sanat[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Giacometti'nin Atölyesi: L'Atelier d'Alberto Giacometti, 1986.

Düz yazı[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sevdalı Tutsak: Un captif amoureux, 1986.
  • Açık Düşman Jean Genet'den Seçme Yazılar ve Söyleşiler, 1984.
  • Tek Başına Şatila'da Dört Saat, Quatre heures à Chatila)), 1982.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

1986'da Paris'te bir otel odasında ölü olarak bulunmuştur.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Jean Genet ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.