Ivar Aasen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ivar Aasen

Ivar (Andreas) Aasen (d. 5 Ağustos 1813, Sunnmore, Norveç - ö. 23 Eylül 1896, Kristiania), dilbilimci, şair ve dilbilimcisidir. Yaptığı yolculuklar sırasında çeşitli lehçeleri inceledi ve bunlardan esinlenerek Norveç'in resmi iki dilinden biri olan ve günümüzde Nynorsk ya da Yeni Norveçce denilen Landsmal'i oluşturdu.

1842'de, çalışmalarının daha ilk yıllarında aldığı bir bursla tüm ilgisini dilbilim araştırmalarına Aasen, Eski Norveçceyi öğrendikten sonra, çağdaş Norveç lehçelerini inceledi. Bu lehçelerin, Danimarka dili etkisindeki Norveç yazı dilinden çok Eski Norveçcenin uzantıları olduğuna karar verdi. Araştırma sonuçlarını Norveç Lehçelerinin Grameri ve Norveç Lehçeleri Sözlüğü adlı kitaplarında yayımladı. Bu metinler, Landsmal'in yaygın bir biçimde işlenmesine yol açtı. Norveç edebiyat dilinin resmi Dano-Norveçce yerine daha saf bir Norveçce olması gereğini savunan Aasen, oluşturduğu bileşik lehçeyle şiir ve oyunlar yazdı; dilbilgisi kitabını ve sözlüğünü sürekli genişletip geliştirdi. 1864'te yayımladığı dilbilgisi kitabı ve 1873'te yayımladığı sözlük ile Landsmal'e kesin biçimini verdi. Aasen'in oluşturduğu ve daha çok Norveç'in batı lehçelerine benzeyen bu dil, bazı değişikliklerle benimsendi ve sonunda Dano-Norveçce ile birlikte Norveç'in resmi dili oldu.