Girdap gökadası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 13s 29d 52,7sn; +47º 11' 43″

Girdap Gökadası
Messier51 sRGB.jpg
Girdap Gökadası (M51A/B veya NGC 5194/5)
Kaynak: NASA/ESA.
Gözlem verisi
Dönem J2000
Takımyıldız Av Köpekleri[1]
Bahar açısı (α) 13s 29d 52.7sn[2]
Yükselim (δ) +47° 11′ 43″[2]
Gök ada sınıfı SA(s)bc pec;HIISy2.5[2]
Açısal boyut  (V) 11′.2 × 6′.9[2]
Görünür parlaklık  (V) 9.0[2]
Yüzey parlaklığı Magdk.png 12,7
Fiziksel özellikler
kırmızıya kayma +1544 ± 10 ∙ 10-6[2]
Dikey hız +463 ± 3 km/s
Uzaklık 23 ± 4 MIy (7.1 ± 1.2 Mpc)[3]
Katalog başlıkları
M 51 • NGC 5194 • GC 3572
Arp 85 • h 1622 • IRAS 13277+4727
MCG +8-25-12 • PGC 47404 • UGC 8493
ZWG 246.8 • KCPG 379A • Bode 25
Ayrıca bakınız:
Galaksi
Galaksiler listesi

Girdap Gökadası (ayrıca Messier 51a, M51a, veya NGC 5194 olarak da bilinir) yaklaşık 23 milyon ışık yılı uzaklıkta Av Köpekleri takımyıldızı bölgesinde bulunan etkileşen[4] büyük plan[5] sarmal gökada.

Gökyüzünün en ünlü sarmal gökadalarından biridir. Bu gökada ve ona eşlik eden (NGC 5195) amatör gözlemciler tarafından kolayca gözlemlenebilir, hatta iki gökada da iyi bir dürbünle gözlenebilir.[6] Girdap Gökadası; özellikle sarmal kollar ve etkileşen gökadaların, yapılarının daha iyi anlaşılabilmesi için çalışan profesyonel gökbilimciler için, oldukça popülerdir.

Keşif[değiştir | kaynağı değiştir]

Girdap gökadası, Lord Rosse tarafından 1845 yılında keşfedilmiştir. Etkileşen gökada NGC 5195, 1781 yılında Pierre Méchain tarafından keşfedilmiştir. 1845 yılında Girdap Gökadası'nı ilk defa sarmal gökada olarak tanımlayan, İrlanda'da Birr şatosunda inşa ettiği 72 inç'lik teleskobuyla Lord Rosse olmuştur. Gökada çifti için M51 tanımlaması yapılabilir ancak bireysel olarak tanımlanmak istenirse (NGC 5194) için M51A, (NGC 5195) için M51B kullanılır.

2005 yılında görünür parlaklığı 14 olan (SN 2005cs) süpernovası gözlemlenmiştir.[7][8]

Yoldaş gökada[değiştir | kaynağı değiştir]

On yıl öncesine kadar NGC 5195'in gerçekten eşlik eden bir gökada mı yoksa uzaktan geçen bir gökada mı olduğu kesinlik kazanmamıştı. Radyo gökbilimi ile elde edilen M51 Radyo fotoğrafları, kesin bir etkileşim gerçeğini göstermiştir.

Gökada grubu bilgisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Girdap gökadası, M51 Grubu'nun en parlak gökadasıdır. Bu ufak grup, M63 (Ayçiçeği gökadası), NGC 5023, ve NGC 5229'u da içerir.[9][10][11][12] M51 Grubu'nun, M101 Grubu ve NGC 5866 Grubu ile birlikte büyük bir küme oluşturduğu da düşünülmektedir.[13]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • NGC 5195 — NGC 5194'e eşlik eden gökada
  • NGC 5457 — diğer büyük sarmal gökada

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ R. W. Sinnott, editor (1988). The Complete New General Catalogue and Index Catalogue of Nebulae and Star Clusters by J. L. E. Dreyer. Sky Publishing Corporation and Cambridge University Press. ISBN 0-933-34651-4. 
  2. ^ a b c d e f "NASA/IPAC Extragalactic Database". NGC 5194 için sonuçlar. http://nedwww.ipac.caltech.edu/. Erişim tarihi: 2006-12-06. 
  3. ^ Takáts, K.; Vinkó, J. (2006). "Distance estimate and progenitor characteristics of SN 2005cs in M51". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Online Early 372: 1735. doi:10.1111/j.1365-2966.2006.10974.x. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?doi=10.1111%2Fj.1365-2966.2006.10974.x. 
  4. ^ H. Arp (1966). "Atlas of Peculiar Galaxies". Astrophysical Journal Supplement 14: 1–20. doi:10.1086/190147. http://adsabs.harvard.edu/abs/1966ApJS...14....1A. 
  5. ^ D. M. Elmegreen, B. G. Elmegreen (1987). "Arm classifications for spiral galaxies". Astrophysical Journal 314: 3–9. doi:10.1086/165034. http://adsabs.harvard.edu/abs/1987ApJ...314....3E. 
  6. ^ Nemiroff, Robert; Jerry Bonnell (2000-07-24). "Astronomy Picture of the Day". nasa.gov. http://apod.nasa.gov/apod/ap000724.html. Erişim tarihi: 2007-04-22. 
  7. ^ MacRobert, Alan M. (24 Ağustos 2005). "Supernova in M51". Sky Tonight. Sky and Telescope. http://skyandtelescope.com/news/article_1544_1.asp. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2006. 
  8. ^ Bishop, David. "Supernova 2005cs in M51". supernovae.net. http://www.supernovae.net/sn2005/sn2005cs.html. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2006. 
  9. ^ R. B. Tully (1988). Nearby Galaxies Catalog. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-35299-1. 
  10. ^ P. Fouque, E. Gourgoulhon, P. Chamaraux, G. Paturel (1992). "Groups of galaxies within 80 Mpc. II - The catalogue of groups and group members". Astronomy and Astrophysics Supplement 93: 211–233. http://adsabs.harvard.edu/abs/1992A&AS...93..211F. 
  11. ^ A. Garcia (1993). "General study of group membership. II - Determination of nearby groups". Astronomy and Astrophysics Supplement 100: 47–90. http://adsabs.harvard.edu/abs/1993A&AS..100...47G. 
  12. ^ G. Giuricin, C. Marinoni, L. Ceriani, A. Pisani (2000). "Nearby Optical Galaxies: Selection of the Sample and Identification of Groups". Astrophysical Journal 543: 178–194. doi:10.1086/317070. http://adsabs.harvard.edu/abs/2000ApJ...543..178G. 
  13. ^ L. Ferrarese, H. C. Ford, J. Huchra, R. C. Kennicutt Jr., J. R. Mould, S. Sakai, W. L. Freedman, P. B. Stetson, B. F. Madore, B. K. Gibson, J. A. Graham, S. M. Hughes, G. D. Illingworth, D. D. Kelson, L. Macri, K. Sebo, N. A. Silbermann (2000). "A Database of Cepheid Distance Moduli and Tip of the Red Giant Branch, Globular Cluster Luminosity Function, Planetary Nebula Luminosity Function, and Surface Brightness Fluctuation Data Useful for Distance Determinations". Astrophysical Journal Supplement 128: 431–459. doi:10.1086/313391. http://adsabs.harvard.edu/abs/2000ApJS..128..431F. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]