Foie gras
Foie gras (foie = karaciğer, gras = yağlı, şişman), Fransızların kaz ve ördek ciğerinin yağlandırılması yoluyla elde ettiği, üretim sürecinde kazların ciğerine kadar zorla hortumlar sokulduğu için dünyanın çeşitli ülkelerinde yasaklanan yiyecek.[kaynak belirtilmeli]
Genelde kazlar "gavage" (zorla besleme, zorla yemi yedirme) yöntemiyle ciğerleri yağlandırılırken, ördekler için de benzer işlem yapılmaktadır. "Foie gras" ya da "Pate" olarak isimlendirilmektedir. Ciğerler biftek şeklinde de değerlendirilirken yağlı kısmı ise tereyağ gibi sürülür bir şekile krema kıvamına getirilir. Daha çok "Pate" olarak isimlendirilen değerli ve Fransız mutfağındaki pahalı kısmı budur.
Konu başlıkları |
Tarihçe [değiştir]
Milattan önce 22. yüzyılda antik Mısır'da göçmen kuşlara bu yöntemin uygulandığı, planlı ve zorla beslenerek ciğerlerin yağlandırıldığı bilinmektedir. Şimdi ise özellikle Fransa'da çok büyük üreticiler bulunmakta, Dünyada ABD, Macaristan, Bulgaristan, Kanada ve Çin'de de üretilmektedir.
| Ülke | Üretim Mik. (ton, 2005) | % |
|---|---|---|
| Fransa | 18.450[1] | %78,5 |
| Macaristan | 1.920[2] | %8,2 |
| Bulgaristan | 1.500[3] | %6,4 |
| ABD | 340 (2003)[4] | %1,4 |
| Kanada (Quebec) | 200 (2005)[5] | %0,9 |
| Çin | 150[6] | %0,6 |
| Diğer | 940 | %4,0 |
| Toplam | 23.500[7] | %100 |
Besleme şekli [değiştir]
Ciğeri için beslenen hayvanlar ilk dört ayda normal şekilde serbest yaşamaktadırlar. Daha sonra özel kümeslere alınarak kilitli mekanizmalar içerisinde tutulur ve hareket etmemesi sağlanır. Bu esnada "Gavage" denen besleme yöntemi uygulanır ve Huni benzeri aletlerle beslenme saatlerinde aşırı miktarda, mısır ağırlıklı besinler verilerek, zorla beslenme yapılır. [8]
Kesimden önceki son 20-30 gün, bu işlem ördek ciğerleri 300 gr, kaz ciğerleri ise 400 gr olana kadar devam etmektedir.Fransız yasalarına göre foie gras (yağlı ciğer) olabilmesi için ciğerlerin bu gramajın üzerinde olması gerekmektedir.
Kaz ve ördeklerin ciğerlerinden, bu lezzetli yiyeceği elde etmek için eziyet çektirilerek beslenmesi dünyanın bir çok yerinde hayvan hakları savunucularını harekete geçirmiştir. [9] [10] [11] [12] [13] Buna bağlı olarak İspanya gibi bazı ülkeler, daha etik yöntemlerle ciğer yağlandırdıklarını iddia ederek pazar elde etmeye çalışmaktadırlar. [14]
Dış bağlantılar [değiştir]
 |
Wikimedia Commons'ta Foie gras ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulabilirsiniz. |
- Foie Gras Nedir?
- Bilimsel çalışmalar
- French versus Spanish Foie Gras
- Report of the EU Scientific Committee on Animal Health and Animal Welfare on Welfare Aspects of the Production of Foie Gras in Ducks and Geese
PDF (277 KiB)
- Report of the EU Scientific Committee on Animal Health and Animal Welfare on Welfare Aspects of the Production of Foie Gras in Ducks and Geese
- First person
- Hazırlanması:
- Alternatif görüşler:
Kaynakça [değiştir]
- ^ http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/11/content_4409586.htm
- ^ http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/11/content_4409586.htm
- ^ http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/11/content_4409586.htm
- ^ starchefs.com
- ^ http://www.mapaq.gouv.qc.ca/NR/rdonlyres/A8B635A2-01C6-40B1-8CE3-B628A2C17F2F/5950/Bioclips13n18.pdf
- ^ http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/11/content_4409586.htm
- ^ http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/11/content_4409586.htm
- ^ Dordogne: Kaz ciğeri ve trüf
- ^ 4 pençe Hayvan Hakları Örgütü Sonunda Zoru Başardı!, HAYTAP, erişim 19 Aralık 2012
- ^ Endüstride ağır sömürü: Sanayi tipi hayvan üretimi, HAYTAP, erişim 19 Aralık 2012
- ^ Kazlara akıl almaz işkence!, HABERTÜRK, 21 Temmuz 2011
- ^ Londra’da ‘kaz zulmüne’ protesto gösterisi, NTV 13 Şubat 2009
- ^ Chicago'da kaz ciğeri yasaklandı, Milliyet, 28 Nisan 2006
- ^ İspanyol Palavrası mı?
