Ezoterizm

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Ezoterik sayfasından yönlendirildi)
Git ve: kullan, ara

Ezoterizm ya da bâtıniye, bir konudaki derin bilgilerin ve sırların ehil olmayanlardan gizlenerek, bir üstad tarafından sadece ehil olanlara inisiyasyon yoluyla öğretilmesidir. Ezoterizm bir din veya bir inanç sistemi değildir. Çoğunlukla ezoterik yani ezoterizm ile ilgili veya ezoterizme dair şeklinde kullanılır.

Konu başlıkları

[değiştir] Etimolojik kökeni

Grekçe "iç, içsel" anlamındaki "esoterikos" sözcüğünden ya da "görüyorum, içsel olan, gizli olan" anlamlarına gelen "eisotheo" sözcüğünden türetilmiştir. Karşıtanlamlısı "egzoterizm"dir. Ne mâlum?

[değiştir] Gizlilik ve tedriç ilkelerinin nedeni

Ezoterizme göre, ezoterik bilgiler, yani hakikatler ve sırlar, herkese açıklanmamalı, ancak belli eğitimlerden geçip o bilgileri almaya hak kazanmış, layık olmuş kişilere belirli bir zaman içerisinde derece derece açıklanmalıdır. Kimseye, değerini ve anlamını anlayamayacağı böyle bilgilerin verilmemesi gerektiği gibi, kimseye kaldıramayacağı, taşıyamayacağı bilgi de verilmemelidir. Çünkü taşıyamayacağı bilgi, kişiye bir yarar vermeyeceği gibi, zararlı da olabilir. Bu bilgiler belirli semboller ve alegoriler vasıtasıyla aktarılır.Yüksek bilgiler insanlara anlayış düzeylerine göre ve anlayış düzeylerinin ilerlemesine göre derece derece açılan bir sembolizme bürünmüş şekilde verilir. Bu durum kutsal metinlerde de geçerlidir.

[değiştir] Mistisizm ve İslami ezoterizm

Ezoterizm, sık sık, yanlışlıkla mistisizm ile karıştırılarak dinsel alana sokulmaktadır. Fakat ezoterizm, René Guénon'un belirttiği gibi, ne bir dindir, ne de bir dinin iç kısmıdır. Kaynağını herhangi bir dinden de almaz. Guenon'a göre, buna karşı gösterilebilecek tek istisna, yalnızca, temel dayanak noktalarını İslamiyet'ten almış olmakla birlikte, mistisizmle karıştırılmaması gereken İslami ezoterizmdir. İslami ezoterizmde "ezoterik" ve "ezoterist" terimleri yerine "bâtınî" terimi kullanılır.


[değiştir] Ezoterik bilgiye modern bir bakış açısı

Tarihsel planda genel olarak, 'ezoterik bilgi' belirli grupların, farmasonlar gibi, dışarıdakilerden (halktan) sakladığı bilgiyi tanımlamakta kullanılmıştır. Son zamanlarda, okült ve mistik öğretilerin halka daha fazla yansıması ile beraber, daha farklı bir ezoterik anlayış önem kazanmıştır; ancak ferasetli ve farkında bir azınlık tarafından anlaşılabilen kompleks ve güç bir tür bilgi. Bu anlayışta, ezoterik bilgi çoğunlukla dışarıya dair bilgilerden farklı ve uzak olan derin, kişinin içinde sakladığı bir tür hikmettir.


[değiştir] Kaynakça

  • Gizli Öğreticilik, Ergün Arıkdal

Gizli Sırlar Öğretisi, Sınır Ötesi Yayınları, Ergun Candan

  • İnisiyasyona Toplu Bakışlar, René Guénon
  • Dharma Ansiklopedi, Dharma Yayınları
  • Oxford Dictionary of English, 2003

[değiştir] Ezoterizm terimleri

[değiştir] Literatür

  • Benjamin Walker, Encyclopedia of Esoteric Man: The Hidden Side of the Human Entity, Routledge and Kegan Paul, London, 1977, ISBN 0-7100-8479-X
  • Benjamin Walker, Man and the Beasts Within: The Encyclopedia of the Occult, the Esoteric, and the Supernatural, Stein & Day, New York, 1978, ISBN 0-8128-1900-4
  • Wouter J. Hanegraaff (ed.) in collaboration with Antoine Faivre, Roelof van den Broek & Jean-Pierre Brach, Dictionary of Gnosis and Western Esotericism, 2 vols., Brill, Leiden 2005.
  • Aries: Journal for the Study of Western Esotericism, Brill, Leiden, since 2001.
  • Aries Book Series: Texts and Studies in Western Esotericism, Brill, Leiden, since 2006.
  • Antoine Faivre, Access to Western Esotericism, SUNY Press, Albany 1994.
  • Antoine Faivre, Theosophy, Imagination, Tradition: Studies in Western Esotericism, SUNY Press, Albany 2000.
  • Kocku von Stuckrad, Western Esotericism: A Brief History of Secret Knowledge, Equinox, London / Oakville 2005.
  • Wouter J. Hanegraaff, 'The Study of Western Esotericism: New Approaches to Christian and Secular Culture', in: Peter Antes, Armin W. Geertz & Randi R. Warne, New Approaches to the Study of Religion, vol. I: Regional, Critical, and Historical Approaches, Walter de Gruyter, Berlin / New York 2004.

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Dış Bağlantılar