Eyjafjallajökull

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Eyjafjallajökull
Eyjafjallajokull Gigjokull in ash.jpg
Konum: İzlanda
Koordinatlar: 63°38′SS″N, 19°36′SS″W{{#coordinates:}}: invalid latitude
Alan: 100 km2 (40 sq mi)
Durum: Durağan

Eyjafjallajökull, (/ˈeiːjafjatlajœːkʏtl̥/,Ses bağlantısına git dinle ) ("ada dağ buzulu" diye tercüme edilebilir.) İzlanda'nın küçük buzullarından biridir. Daha büyük bir buzul olan Mýrdalsjökull'in batısında ve Skógar'ın kuzeyinde yer almaktadır. Buzulun tepe kısmı, günümüzde göreceli olarak sıklıkla faaliyette olarak yer yüzüne riyolit çıkartan ve 1666 m yüksekliğindeki bir yanardağın üstündedir.[1]

Buzul yaklaşık 100 km2'lik bir alana yayılmıştır. Dağın güney ucu bir zamanlar adanın Atlantik kıyı şeridinin bir parçasıydı. Ancak deniz o dönemden bu yana 5 km geri çekilmiştir. Eski kıyı şeridi ise, en iyi bilineni Skógafoss olan birçok güzel şelalenin bulunduğu dimdik uçurumları oluşturmuştur. Güçlü rüzgârlarda küçük şelalelerin suları dağa kadar savrulur.

3-4 km çapta bir krateri olan volkan, 920, 1612 ve yeniden 1821 ile 1823 yılları arasında püskürdü. Bu iki yıllık faaliyet ölümcül lav taşmalarına yol açtı.[2] Volkan son olarak 2010'da 21 Mart ve 14 Nisan tarihlerinde iki defa püskürdü. Mart'taki olay, yörenin yerlisi olan yaklaşık 500 kişinin bölgeyi kısa süreli tahliye etmesine yol açtı.[3][4] Ancak Nisan ayındaki faaliyet on ila yirmi kat daha güçlüydü ve Kuzey Avrupa'da hava trafiğinde önemli ölçüde aksamayı beraberinde getirdi.

Enerji Üretim Projesi[değiştir | kaynağı değiştir]

2021'de İngiltere'ye ve 2025'de Hollanda, Belçika ve Fransa'ya elektrik üretmek için düşünülen projenin maliyeti 12 milyar €'dur. Bu bağlamda magma enerjisini kullanacak jeotermal termik santral yapılması ve enerjinin iletilmesi için denizin altına 1500 kilometrelik kablo döşenmesi planlanmaktadır. İlk olarak 5 milyon İngilterelinin bu projeden yararlanması planlanmakta.

Magmanın Kullanışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıcaklığı 1300 dereceye kadar çıkan eriyik kayaların oluşturduğu magmada;

  • Jeotermik sondajın yapıldığı bölgenin üzeri kayalarla kaplanacak.
  • Altında magma toplama depoları bulunacak ve su geçirmez bir madde ile üzeri örtülecek.
  • Magmanın ısısı bir kaynaktan geçilerek soğuk yağmur suyunun bulunduğu üçüncü bir depoda şoklandırılacak.
  • Bu işlemlerden sonra akım kablolarına şarj olarak enerjiye dönüşecek.[5]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]