Emberler, Şumnu

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bu madde ya da bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT:Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Mayıs 2008 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.

Bu maddenin tarafsızlığı konusunda kuşkular bulunmaktadır. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Şablonu maddeden çıkarmadan önce şablonun yardım sayfasını lütfen inceleyiniz.

Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Emberler (Bulgarca: Kliment), çok eski adı "Köse Musalar Karyesi" veya "Enbiyalar", bugün Bulgaristan topraklarında olan Deliorman'da, Şumnu iline bağlı şirin bir Türk köyüdür. Geçmişte olduğu gibi günümüzdede Deliorman bölgesinin önemli bir köyüdür^[1].

[değiştir] Coğrafi konumu

Kuzey doğu Bulgaristan’da Deliorman bölgesinde bulunan Emberler köyü, Şumnu–Silistre yolunun 48. kilometresindedir. Koordinatları yaklaşık olarak 43° 66’ kuzey enlemi ve boylamı 27° 00’ doğudur. Rakımı 325 metredir. Geniş arazisi hafif engebeli olup toprakları verimlidir. Civardaki komşu köyler sırası ile Yusufhanlar (Pristoe), Davulcular (Gusla), Nasufçular (Duhovets), Göçperler (Krupişte), Akçalar (Belentsi), Kovancılar (Pçelina), Aydoğdu (İzgrev) ve Aslar (Naum).

Köy güneyden kuzeye uzanan ve yavaş yavaş inişe geçen bir sırt üzerindedir. Köyü ikiye bölen Şumnu – Silistra yolundan iki tarafa doğru hafif meyillerde kulaklara ulaşılır. Karayele karşı açık olan konumu ileride yel değirmenleri için uygun bir fırsat olarak değerlendirilecektir.

Köyün yaklaşık 2–3 kilometre kuzeydoğusunda “Militsa” ekinliği bulunur. Burada Ceneviz zamanında yerleşim yeri olan bir kasabanın varlığına işaret eden kalıntılar bulunmuştur. Tarım kooperatifinin ilk yıllarında traktörlerin derin sürümü esnasında topraktan çanak – çömlek parçaları ve taş yalaklar bulunmuştur. Ayrıca yakılıp külleri küp içinde gömülmüş ve üzerleri yassı yontulmuş üzerinde yazılar ve işaretler bulunan taşlarla kapatılmış mezarlar da bulunmuştur. Bulunan eski pınarların da su ihtiyacını karşılamaya yönelik oldukları anlaşılmaktadır. Fakat bulunanlar muhafaza edilmemiş ve herhangi bir arkeolojik araştırma yapılmamıştır. Asırlar öncesinde bir yerleşim yerinin adı şimdilerde sadece bir tarla adı olarak anılmaktadır “Militsa”.

Köyün yaklaşık 3 kilometre batısında ise başka bir yerleşim yerinin izleri vardır, “Yurtluk”. Bu yerleşim yerinde de eski toprak kap kacak parçaları, eski paralar ve silah parçaları bulunmuştur. Bu yerleşim yerinde de herhangi bir arkeolojik çalışma yapılmamıştır.

Büyük ekinlikte ise yükseklikleri yerden 2 metreyi bulan dikili taşlar bulunmaktadır. İki taş arasındaki mesafe yaklaşık 10 metredir. Üzerinde tarih ve yazı bulunmayan bu taşların ne zaman, kimin tarafından ve ne için dikildiği bilinmemektedir. Reformcu ve ıslahatçı bir Osmanlı padişahı olan II. Mahmut 1837 yılında İstanbul’dan gemi ile Varna’ya, oradan kara yolu ile Şumnu ve Silistra ’ya ve oradan da Tuna yolu ile Ziştovi ‘ye gitmiştir. Padişah her konakladığı yerde uzunlukları 2,5 metre olan ve üzerlerinde yazılar bulunan hatıra sütunları diktirmiştir. Bu iki dikili taşın da Sultan II. Mahmut ‘un geçtiği yerlere dikilmiş ve belki de bu eski Silistra – Edirne yolunun daha düzgün bir hale getirilip, posta yolu ile kullanılmak isteğinden yapıldığı tahmin ediliyor. Roma zamanında da buradan Silistra ‘yı Preslaf ‘a ve oradan da büyük balkanın güneyine bağlayan bir yolun geçtiği biliniyor. Bu yolun stratejik bir önemi olduğunu tarihi olaylar kanıtlıyor. Osmanlı Rus savaşlarında 1812, 1828 ve 1854 yıllarında buralarda çarpışmalar olmuştur. Ruslar buralardaki çatışmalarda 800 asker ve 400 at kayıp verdiklerini belirtiyorlar.

Çeşme kulağında 1820 yıllarında yapıldığı bilinen akar çeşme maalesef muhafaza edilmemiştir. Kesme taştan yapılmış olan, tek kurnalı, taş yalaklı ve üzerinde Arapça yazılı kitabesi bulunan bu tarihi eser hazine arayıcılarının tahribatına maruz kalmış ve bakımsızlıktan suyu kesilmiştir.

[değiştir] Arşiv Belgelerinde Emberler

Eldeki tüm imkânları kullanarak, sabırla yürütülen zorlu çalışmaların sonunda tarihin ve arşivlerin tozlu sayfalarından önemli bilgilere ulaşılmıştır. Tarihi belgelerde “Enbiyalar” köy adı olarak ilk defa 1556 yılında yapılan tahrir sonuçlarında yer almaktadır. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde 382 numaralı Tahrir defterinin 521. sayfasında şöyle bir yazı vardır; “Karyeyi Köse Musa’ ya Enbiyalar dahi derler”. Yani Köse Musa köyüne Enbiyalar da derler.

Yine Kanuni Sultan Süleyman zamanında, fakat biraz daha erken yani 1530 yılında yapılan tahrirde Köse Musa köyünün Şumnu kazasına bağlı olduğu görülüyor. Bundan sonraki belgelerde köy adı artık Enbiyalar olarak belirtilmektedir. 1573/74 yıllarında yapılan bir sayıma göre Kuzeydoğu Bulgaristan ‘ın Şumnu, Razgrat, Prevadi ve Cuma kazalarındaki celeplerin listesi hazırlanmıştır.1840/41 yıllarını kapsayan dönemde vergi mükelleflerini ve miktarını doğru tespit etmek için kapsamlı bir çalışma yapılıyor. Bu sayımda her hanenin başı ve ayrıntılı olarak mali ve emlak durumu yazılmıştır. Bu temettuat defterleri her köy için ayrı ayrı hazırlanmıştır. Buna göre Enbiyalar artık tek bir köy değildir. Ayrı ayrı üç tane köy oluşmuştur.

1. Enbiya İskender – 43 hane, 2. Enbiya Solak – 36 hane, 3. Enbiya Sakal – 32 hane.

Bunlar bugünkü Koru mahallesi, Solak Mahallesi ve Haslardır. 1934 yılına kadar resmi evraklarda üç ayrı köy olarak bu isimler kullanılmıştır. 1934 yılında Türk köylerinin isimleri değiştiriliyor. Enbiya İskender – Sveti Kliment, Enbiya Solak – Sveti Gorazd ve Enbiya Sakal – Sveti Naum oluyor. 1954 yılında da Kliment ve Gorazd birleştiriliyor ve yalnızca Kliment oluyor.

nufüs 234.000'dir

[değiştir] Ayrıca bakınız