Dalıcımartıgiller

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Dalıcımartı
Küçük dalıcımartı (Alle alle)
Küçük dalıcımartı (Alle alle)
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Chordata (Kordalılar)
Sınıf: Aves (Kuşlar)
Takım: Charadriiformes (Yağmur kuşları)
Familya: Alcidae
(Dalıcımartıgiller)
Leach, 1820
Cinsler

Uria
Alle
Alca
Pinguinus
Synthliboramphus
Cepphus
Brachyramphus
Ptychoramphus
Aethia
Cerorhinca
Fratercula

Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Dalıcımartıgiller ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Dalıcımartıgiller ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Dalıcımartılardan bayağı deniz papağanları
Sorguçlu dalıcımartı

Dalıcımartıgiller (Alcidae), hayvanlar aleminde, kuşlar sınıfının, yağmur kuşları (Charadriiformes) takımının bir familyasıdır.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıkı, siyah-beyaz tüyleri, karada dik pozisyonlu duruşu ve kutuplar çevresindeki dağılımı ile dalıcımartılar, büyük ölçüde penguenlere benzerler. Ancak penguenlerle yakın akrabalıkları yoktur. Benzerlik sadece aynı yöne yönelen evrimden kaynaklanır.

Dalıcımartılar, penguenlerden farklı olarak, nesli tükenmiş büyük dalıcımartı (Alca impennis) (eski adıyla: Pinguinus impennis) türü haricinde uçabilmeleridir. Çok iyi yüzücü ve dalıcıdırlar ancak karada sıklıkla hantaldırlar. Kısa oluşu sebebiyle kanatlarını uçuş sırasında çok hızlı çırpmak zorundadır. Dalıcımartılar özellikle denizde yaşarlar. 100 metreyi bulan dalışları sırasında kanatlarını kürek olarak kullanırlar.

Tüm tüyleri aynı anda yenilenir. Bu yüzden kuşlar geçici olarak uçuş kabiliyetinden yoksundur.

Kuluçka[değiştir | kaynağı değiştir]

Sadece kuluçka zamanı uzun süre karada kalırlar. Kuluçka periyodu boyunca dalıcımartıların çoğu devasa koloniler halinde dik kayalık sahillerde ve blok yığınlarda yaşarlar. Kuluçka 1-2 yumurtadan oluşur.

Evrim ve beslenme[değiştir | kaynağı değiştir]

Dalıcımartıların ilk fosilleri 15 milyon yıl öncesine, Miosen devrine dayanır. Bazı zoologlar familyada Eosen devirden, daha eski fosilleri hesaba katarlar. En fazla ve en eski bulgular Kuzey Pasifik kökenlidir. Atlantik'e taşınma ilk başta güney enlemlerde gerçekleşir. Arktik Okyanus'dan yolun ilk geçit vermesi, Sibirya ile Alaska arasındaki kara köprüsünün kalkması ile olur.

Diğer deniz kuşlarından farklı olarak familyaya ait cinslerin daha az türü vardır. Bu şüphesiz, bu familyanın daha küçük dağılım göstermesiyle bağlantılıdır. Dalıcımartılar bugün, daha önce de olduğu gibi Kuzey Yarımküre'nin serin denizlerinde yaşarlar. Sıcak denizlerde, kril denen planktonik canlılarla beraber dalıcımartıların ana besinini oluşturan balıklar, başarılı bir ava engel olan hızlara ulaşırlar. Bu familyanın en güneyde görülen türleri sadece, Kaliforniya ve Meksika'da soğuk su katmanlarının yukarı tırmanması sebebiyle hayatta kalırlar.

Cinsler ve türler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]