Balkıca, Tavas

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Balkıca, Denizli ilinin Tavas ilçesine bağlı bir köydür. Kuruluşu kesin olarak bilinmemektedir.

Türklerin Anadolu'ya yerleşmelerinden önce de Romalılar döneminde yerleşimin olduğu bilinmektedir.

Yorga Köyü ile Balkıca Köyü arasındaki "Devlengeç" mevkii ile Balkıca Köyü sınırlarındaki "Zerdeli" mevkilerindeki buluntular bunu ispatlamaktadır. Bu döneme ait süs eşyalarını zaman zaman çiftçiler bulmaktadırlar. Define avcıları maalesef bu alanı talan etmekte ve sağlıklı araştırma yapılmasına engel olmaktadırlar.(Tavas'a bağlı Yorga köyü sınırları içerisinde bulunan bu şehir kalıntısı Roma devrine aittir. Yıkık durumdadır. 1945 yıllarında bir Alman bilim adamı kabristan ve cami avlusundaki antik şehir kalıntılarını incelemiş ve bu yerin büyük bir yerleşim merkezi olduğunu saptamıştır.)Son araştırmalarla antik kentin adının Kidrama (Kidramos) olduğu ; Karya döneminde kurulan kentin altın çağını Roma devrinde yaşadığı bulunan ve okunan yazıtlardan tespit edilmiştir.

Koordinatlar: 37°19′27″N, 29°5′56″E

Balkıca
—  Köy  —
Denizli in Turkey.svg
Koordinatlar: 37°19′27″K 29°5′56″D / 37.32417°K 29.09889°D / 37.32417; 29.09889
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Ege Bölgesi
İl Denizli
İlçe Tavas
Rakım 1.147 m (3.763 ft)
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 935
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 258
İl plaka kodu 20
Posta kodu 20536
İnternet sitesi: www.balkica.somee.com

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Türklerin Anadolu'ya yerleşmeye başlamasıyla birlikte Muğla ve Tekeli plâtolarına yerleşen "Yörükler" yaz aylarında hayvanlarını otlatmak için yaylaya çıkarlar, kışın da geri dönerlermiş. Zamanla bu yürük boyları Nikfer (Büyük Konak), Yorga ve Balkıca Köylerinde devamlı oturmaya başlamışlardır. Ancak bu bölgede müslüman yerleşiminin 1500lü yıllardan önce olduğu kesindir. Zira Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman 1522 Rodos Fethine giderken Alman boğazı- Barza Ovasından geçerek Muğla'ya ulaşmıştır. Ordunun yiyecek ihtiyacını Menteşe Sancağı yörükleri karşılamışlardır.

"Romalılar döneminde bölgeye Barza denilmekteydi." ifadesi kesinlikle yanlıştır. Barza bir yörük boyunun alt kollarından biridir. Roma şehir kalıntısı olduğuna dair yanlış bir bilgi yaygındır.

Barza kelimesi "Vücudunun yarısı beyaz yarısı kara olan keçi anlamına Çanakkale ve Gelibolu civarında kullanılmaktadır (Türk Dil kurumu, Derleme Sözlüğü, II, Ankara 1993, s. 536)" anlamında kelimedir. "Yörük kültürü"nden gelen bir kelimedir. Bu kelime köyümüzün Osmanlı Devleti zamanında bağlı olduğu "Menteşe Sancağı Yörük cemaatleri isimlerinde geçmektedir.

"Yörük grupları, Oturak Barza', Mukata’a-i İskender Bey, Kayı, Kızılca Keçilü, Horzum, Mukata’a-i Yahşi Bey, Kızılca Balkıca', Divane Ali ve Güne Barza, Karacakoyunlu, Sazak, Sekekçi (?), Elsüz, Balya Bolu ve Kozviran gibi cemaatlerdir."

"Büyük cemaatlerin çoğu tir’lere ayrılmıştır. Yani tir bir cemaatin alt birimini teşkil etmektedir. Mesela, “Tir-i Bali Barzası an Cemaat-i Oturak Barza” gibi ifadelerle büyük ve önemli bir cemaatin alt kolu olduğu belirtilmiştir. Tir’lerin aldığı isimlerin büyük çoğunluğu insan ismidir.

"Yine bu bölgedeki en önemli cemaatlerden birisi Divane Ali ve Güne Barza’dır. Bunlar Tavas, Muğla, Bozöyük, Çine ve özellikle Peçin kazalarında yaşamaktaydılar. 1522’de 2933 hane, 1095 kara, 199 mücerred, 50 muaf’tan meydana gelmekte olup hâsılları 146000 akçadır. "

"Menteşe Yörükleri ile ilgili kayıtlarda “Toprakları yoktur”, “toprakları vardır”, “hariç toprakta konarlar”, “hariç toprakta otururlar”, “ektikleri yerin öşrün verip”, “Oturak Barza”, “Göçer Barza” gibi ifadelerin olması, ayrıca Yörüklerin ödedikleri vergiler arasında “resm-i çift, nim çift ve bennak” gibi vergilerin geçmesi, yine hâsıl içerisinde “tahıl, pamuk” vb. ürünlerin yer alması bize bunların bazılarının çiftliklere sahip olduklarını ve hayvancılığın yanında tarımla da iştigal ettiklerini göstermektedir."

"Köyün adının da yine "yörük cemaatlerinden olan "Kızılca Balkıca" cemaatinden geldiği ve köyü kuranların da muhtemelen bu yörük cemaatinden oldukları aşikardır. "Kızılca Balkıca Cemaati yine toplu olarak bahsedilen ve burada önemli olan Yörüklerdendir. Bunlar Meğri kazasına(Bugün Muğla iline bağlı FETHİYE ilçe merkezi`nin adı) kaydedilmişlerdir."

"Bunlar Menteşe Sancağı’nın hemen hemen bütün kazalarına dağılmışlardır. 1522 tahririnde kaydedilmiş olmalarına rağmen 1532 tahririnde görülmemektedirler. Bunun da sebebi 1532’de sadece padişah hassına girenler kaydedilmiştir. 1522 tarihinde 100 haneyi geçen Yörükler; Oturak Barza, Mukata’a-i İskender Bey, Kayı, Kızılca Keçilü, Horzum, Mukata’a-i Yahşi Bey, Kızılca Balkıca, Divane Ali ve Güne Barza, Karacakoyunlu, Sazak, Elsüz, Karye-i Karpuz’daki cemaatler, Balyabolu, Tir-i Kozviran, Yaylacuk, Alayundlu, Reaya-yı Müteferrik, Busar, Taşkatı, Günyaka ve Perakende gibi Yörüklerdir. 1532’de ise Oturak Barza, Mukata’a-i İskender Bey, Kayı, Kızılca Keçilü, Horzum, Mukata’a-i Yahşi Bey, Kızılca Balkıca, Divane Ali ve Güne Barza ve Karacakoyunlu gibi Yörüklerdir."

Kaynak: "Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi-Fırat University Journal of Social Science-Cilt: 18, Sayı: 2 Sayfa: 403-440, ELAZIĞ-2008" http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt18/sayi2/403-440.pdf

"Tahtalı Mezarlık" mevkisinde bulunan mezarların kazılış ve yönüne göre müslüman mezarlığı olduğu ve ovada Gümüşdere-Çağırgan-Balkıca sınırında sarnıcın bulunduğu "Pazar Burnu" bölgesinin adının da bu bölgede kurulan bir pazardan almış olabileceği düşünülürse ovadada bir yerleşim olduğu görülmektedir.

Köy mezarlığının güneye bakan üst kısmının solunda çalıların arasında kalan mezarlar çok eskidir. Hatta mezarların mezarlığın üstündeki yoldan başladığı kanalizasyon çalışmalarında çıkan kemiklerden anlaşılmıştır. Bu mezar taşlarında herhangi bir yazı bulunamamıştır. İlk yazılı mezar taşları Hatipler olarak bilinen Özlenlerin atalarına ait mezarlardır.

Köye ilk gelenlerin Kocabaş ailesi olduğu ve 1600 yıllarında burayı kurdukları rivayet edilmektedir. Kocabaş ailesinin Kırım’dan geldikleri söylenmektedir. Göç yolları düşünülürse bunun pek mümkün olmadığı muhtemelen bir yörük cemaati olduğu düşünülebilir.

Başka rivayete göre de köydeki ilk yerleşenlerin Ötken'lerin atası olan Hacı Veli'nin olduğu söylenmektedir. Köyün en kalabalık sülalesi olan Adam oğullarının atası Adam İsmail, Hacı Veli'nin kızı ile evlenmiştir. Özlenlerin 1800'lü yıllarda köye geldikleri ve hatip oldukları mezar taşlarından anlaşılmaktadır.

Ancak ilk gelenlerin "Kızılca Balkıca Cemaati yörüklerinden oldukları daha mantıklıdır. "1830-31 yılı Menteşe Sancağı Nüfus Sayımı tez çalışması sonuçlandığında köyün o yıllardaki nufusu ve hanedeki kişiler isim isim ortaya çıkacaktır." Aslında Osmanlılar kayıtları düzenli tutmuşlardır, ancak arşivlerin Osmanlıca olması ve incelenmemesi belgesizliği doğurmaktadır.

Köyde yerleşimin dışında bulunan Hıdırlık mevkinin adının Türklerin geleneksel bahar eğlencesi olan Hıdrellez kutlamalarından aldığı ve bu eğlencelerin bu mevkide yapıldığı düşünülmektedir. Ancak 6 Mayıs'ta yapılması gereken bu eğlenceler günümüzde yapılmamaktadır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyümüz Denizli'nin Tavas İlçe'sine bağlıdır. Tavas'a 38, Denizli'ye 80 km'dir. Köyün yerleşim yeri; Denizli'nin güneydoğusunda Tavas-Acıpayam sınırını oluşturan 2421 m yüksekliğindeki Bozdağ'ın batı eteğinde kurulmuş olup, Barza ovasına bakmaktadır. Ova düz bir araziye sahiptir. Güneyinde Gölgeli Dağlarının devamı olan Bozdağ uzanır. Kuzeyinde, Barza Ovası olarak anılan yüksek ova bulunmaktadır. Dünya üzerinde 29° 5' 56 E (Doğu) boylamı ile 37° 19' 27 N kuzey enlemi üzerinde yer alır. Komşuları; 3 km kuzey doğusunda Yorga Köyü, 7 km güneybatısında Derinkuyu Köyü, 12 km batısında Çağırgan Kasabası, 10 km kuzeyinde Gümüşdere köyüdür.Denizden yükseltisi; 1147 metredir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2007 Adrese Dayalı Nüfus Sayımına göre Köyümüzün nüfusu 440 erkek ve 465 kadın olmak üzere toplam 905 olarak tespit edilmiştir.Bu nüfus sadece adresini Balkıca olarak verenlerin sayısıdır. Yurdışı ve Türkiye'nin diğer il ve ilçelerinde oturanlar hariçtir. Köyün, dış nüfus ile birlikte 2000 civarında nüfusu olduğu tahmin edilmektedir. Nüfusun büyük çoğunluğu köy dışında yerleşmişlerdir. Denizli-Bağbaşı Mahallesi ve Denizli'de, Aydın İncirliovada, Söke Bağarası'nda, yurtdışında ise Fransa, Almanya, Avusturya ve Kanada'da yaşamaktadır. Toprağın sınırlı ölçüde kullanılması geçim kaynaklarının azlığı, sulama suyu olmaması köyde nüfus planlamasını sağlamıştır. Balkıca Köyü dışa özellikle yurt dışına büyük göç vermektedir. Köy evlerinin çoğu boştur.

Yıllara göre köy nüfus verileri
2000 935
1990 754
1985 885

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Akdeniz ikliminin karasal iklime geçiş tipi görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar karla karışık yağmur ve kar şeklinde görülür. Yükseltinin fazla oluşu ve dağlarla çevrili oluşu Akdeniz ikliminin ulaşmasını engellemektedir. Göller yöresi iklimi görülmektedir. Yaz aylarında pek yağış görülmez. Ancak yaz yağmurları etkilidir ve sel felaketlerine yol açar.

Bitki örtüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Ova kısmı bozkır, dağ çam ormanları ile kaplıdır. Dağların yükseklerinde andız(sedir) ve ardıç ağaçlarına rastlanır. Dağın eteklerinde iğne yapraklı sarı, kızıl ve karaçam ormanları bulunur.Genellikle maki bitki örtüsü görülür.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Balkıca Köyü halkı geçimini tarım ve hayvancılıktan sağlamaktadır. Özellikle tütüncülük en başta gelen geçim kaynağıdır. Bunun yanında buğday, arpa, nohut, mısır, yulaf, ekimi de yapılmaktadır. Ancak bu üretim ailenin kendi ihtiyacı kadarlıktır.

1970 yıllarından itibaren Almanya ve Fransa'ya önemli işçi gidişleri gerçekleşmiştir. 1980 sonrası aile birleşmeleri ile bu gidişler hızlanmıştır. Kanada'ya göçmen olarak gidişle birlikte pek çok aile Kanada'ya işçi olarak yerleşmiştir. Bu ailelerin ülkemize ve köye önemli ekonomik girdisi bulunmaktadır.

Köyümüzde 1980 yılı öncesinde Kireç ocakları ekonomik getirisi olan işlerden birisiydi. Rahmetli Gök Mehmet(Takım), Rahmetli Kıpır Ali(Kocabaş), Rahmetli Bakkal Himmet(Candemir) bu işlerle uğraşmışlardır. O yıllarda pek kişiye iş imkanı sağlanmıştır. Bu kireç ocakları köyümüzün değişik yerlerinde yıkık vaziyette bulunmaktadır.

1980'li yıllarda köyümüzde biriket imalatçığı da önemli ekonomik getirisi olan işlerdendi. İlk biriket dökümünü 1973 yılında köyümüzde kurulan kooperatifle birlikte Osman Kocabaş başlamış, sonradan elektriğin gelmesiyle birlikte Kesik Kulak Muhammet(Adam)ve kardeşi Tahir Adam(Rahmetli), Şafak Ali(Önüt), Abidin Önüt, Hilmi Adamcı, Kınacı Mustafa(Kocabaş)(Rahmetli), Mevlüt Candemir, Celal Önüt, İlyas Şeyli gibi isimler de bu işle uğraşmışlar ve ekonomik olarak köye girdi sağlamışlardır. O yıllarda ayrıca köyümüzde bulunan kum ocağı işletmeciliği ve kum taşımacılığı önemli bir getiriye sahiptir.

1985-1990 yılları arasında bez dokumacılığı yaygınlaşmış, ancak krizler bu işin devamını engellemiştir. Bu dönemde köyde 20 civarında dokuma tezgahı bulunmakta ve köye önemli ekonomik destek sağlamıştır.

Önceki yıllara kadar sonbaharda mevsimlik olarak çevre iller ile Aydın ve Denizli ilçelerine pamuk toplamaya gidilirdi. Pamukçuluğun azalmasıyla bu gelir kapısı kapanmıştır.

Ancak birkaç yıldır bazı aileler Antalya-Kumluca sera bölgesinde çalışmaya başlamışlardır.

Son yıllarda besi hayvancılığı yaygınlaşmaya başlamıştır.

Hayvancılık[değiştir | kaynağı değiştir]

Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır. 800'ün üzerinde büyükbaş hayvan, 200 civarında keçi, 300 civarında koyun cinsi küçükbaş hayvan bulunmaktadır. Küçükbaş hayvancılık yok olmak üzeredir. Bu işi yapan 2-3 çoban kalmıştır. Bunun nedeni keçi yetiştiriliğine kısıtlama getirilmesi, otlatma alanlarının darlığı neden olmuştur. Büyükbaş hayvancık devlet desteği de kullanılarak gelişmektedir. Bu amaçla Tarımsal Kalkınma Kooperatifi kurulmuştur. Sütler Ay-süt firması tarafından toplanmaktadır.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyümüzün ana sınıfı ile beraber 5 sınıflı ilkokulu vardır.

Öğrenciler 5. sınıftan itibaren Yorga Köyü İlköğretim Okulu'na taşınmaktadır. Öğrenci sayısı gittikçe azalmaktadır. Okuma ve yazma oranı % 85–90 civarındadır. Yüksek tahsil hızla artmaktadır. Kız çocuklarının okutulması için yoğun bir çaba sarf edilmektedir. Yaygın eğitim olarak Halk Eğitim Müdürlüğü’nün kursları açılmaktadır. Köy eğitim ve öğretimin değerini kavramıştır eğitime önem verilmektedir. Şu andaki okul müdürü Murat Özdemir'dir.

Haberleşme[değiştir | kaynağı değiştir]

İletişim ve haberleşme araçları hızla artmaktadır. Ev telefonu olmayan aile yok denecek kadar azdır. Köy Muhtarlığı önünde umuma açık 1 ankesörlü telefon bulunmaktadır. ADSL hızlı internet bağlantısı vardır. Evlerde de bilgisayar kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır.

Sağlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Sağlık evinde 1 Ebe görev yapmaktadır. Avrupa ve Kanada da çalışan işçi kardeşlerimizin maddi destekleri ile alınan ambulans da kullanılamamaktadır.

Sosyal Tesisler[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy muhtarlığına ait 1 misafirhane, 1 itfaiye ve ambulans binası, 1 köy kahvesi, dükkânlar vardır. Ayrıca kira getirisi olan araziler vardır. Köyde 1 mini market, 2 bakkal, 4 kahvehane vardır.

Alt Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde kanalizasyon vardır. İçme suyu şebekesi vardır. Sağlık evi bulunmaktadır. 1 ebe görevlidir. Haftanın belli günlerinde Sağlık hizmetleri ve Aile Hekimliği hizmeti Nikfer Grup Sağlık Ocağı tarafından yürütülmektedir. PTT binası ve acentası yoktur. 1 adet Ankesörlü telefon vardır. Telefon ve ADSL alt yapısı vardır.

İbadet Yerleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Cami ve Kur'an Kursu binası bulunmaktadır.Kur'an kursu binası yeniden planlı bir şekilde inşa edilmiştir. Köyümüzün imamı Sabit Özlen'dir.

Cumhuriyet Dönemi Muhtarları[değiştir | kaynağı değiştir]

Adı - - - - - - - - - - - - - - - Açıklama "Lütfen Kötü Söz Yazmayınız"

1. Mehmet Candemir - - - Demirci Hacı Muhammet olarak bilinir. Gerçek adı Mehmettir.(Rahmetli)

2. Veli Ötken - - - Eriş Veli olarak bilinir.(Rahmetli)

3. Musa Adam - - - Hacı Gök Musa olarak bilinir.(Rahmetli)

4. Hüseyin Payat - - - Sarı Hüseyin olarak bilinir.(Rahmetli)

5. Hasan Zencirci - - - Sarı Hüseyin'e vekaleten yürütmüştür.Çavuş Hasan olarak bilinir.(Rahmetli)

6. Ali Ötken - - - Ali Çavuş(Rıfat Hoca'nın babası)(Rahmetli)

6. Ramazan Adamcı - - - Hacı Ramazan (İmam).(Rahmetli)

7. Süleyman Zencirci - - - Babuşçu Süleyman olarak bilinir.(Rahmetli)

8. Mehmet Kocabaş - - - Koca Ahmet oğlu olarak bilinir.(Rahmetli)

9. Süleyman Adamcı - - - (Vekil)Sarı Halil oğlu (Rahmetli)

10. Ahmet Özlen - - - Ahmet Ali Oğlu (İbrahim Hocanın abisi-Rasul Özlen'in Babası).(Rahmetli)

11. Musa Adam - - - Küçük Musa olarak bilinir.Tenekeci İsmail'in Babasıdır.(Rahmetli)

12. Mustafa Şeyli - - - Çolak Mustafa olarak bilinir. (Sağ)

13. Mehmet Takım - - - Gök Mehmet olarak bilinir. Rahmetli Muhtar Hüseyin'in babasıdır..(Rahmetli)

14. Nazim Ötken - - - Eriş Veli oğlu (Sağ) 1.Dönem

15. Hasan Payat - - - Kazık Hasan olarak bilinir. (Sağ)

15. Hüseyin Ünen - - - Okkalı Hüseyin olarak bilir.(Rahmetli)

16. Nazim Ötken - - - Eriş Veli oğlu (Sağ) 2.defa

17. Ahmet Adam - - - Hacı Gök Musa oğlu(Rahmetli)

18. Hüseyin Takım - - - Gök Mehmet oğlu (Rahmetli)

19. Hasan Kocabaş - - - Emin oğlu (Sağ)

20. Mevlut Adamcı - - - Sarı Halil oğlu Gök Mehmet oğlu (Sağ)

21. Himmet Şeyli - - - (Hacı İlyas oğlu Himmet oğlu) (Sağ)

22. Himmet Zencirci - - - (Pabuşçu Mehmet oğlu) (Sağ görevde)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

https://www.facebook.com/balkicakoyu