Avogadro sayısı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Avogadro sayısı veya Avogadro sabiti, bir elementin bir molündeki atom sayısı ya da bir bileşiğin bir molündeki molekül sayısıdır. 1 mol yani 12 gr Karbon12 elementindeki atom sayısı deneysel olarak hesaplanarak 6.02214199x1023 [1] bulunmuştur. Sayı, bu alandaki katkılarından dolayı İtalyan bilim adamı Amedeo Avogadro'nun (17761856) adı ile anılır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1811 yılında Avogadro, aynı sıcaklık ve basınç koşulları altında eşit hacimdeki gazların, türleri ne olursa olsun aynı sayıda molekül içereceğini keşfetti. Bu, atomların büyüklüğünü ve ağırlığını isabetli bir şekilde ölçmeyi sağlıyordu.

Herhangi bir maddedeki molekül sayısı ilk kez, Avusturyalı lise öğretmeni Johann Josef Loschmidt (18211895) tarafindan hesaplanmıştır. Loschmidt 1865 yılında, o zamanlar çok yeni olan kinetik moleküler teori yardımıyla, 1 cm³ gaz içerisinde normal sıcaklık ve basınç şartlarında yaklaşık 2.6x1019 molekül olduğunu hesaplamıştır. Bu değer Loschmidt sabiti olarak bilinir.

Daha sonra, herhangi bir maddedeki molekül sayısının hesaplanışı ile ilgili çeşitli yöntemler ortaya atılmıştır. Örneğin; Einstein, mikroskobik parçacıkların mükemmel koşullar altında (sabit sıcaklık ve basınç değerlerinde) dahi sürekli hareket halinde oluşunun sebebi olan, parçacıklar üzerinde sıvının kendi moleküllerinin uyguladığı şoklar konusunda matematiksel bir teoriyi ortaya atmıştır. Bu konudaki ilk deneysel kanıt Alman fizikçi Seddig tarafından yapılmıştır. Bundan sonra bu problemi ele alan iki bilim adamından Perrin (diğeri Svedberg'dır.) araştırmaları sonucunda Einstein'ın teorisinin deneyle mükemmel bir şekilde uyuştuğunu göstermiştir.
Jean Baptiste Jean Perrin (1926 Nobel adayı), Avogadro sayısı terimini 1909 yılında bir makalesinde kullanmış ve bu terimi ilk kez kullanan insan olmuştur.[1]

Avagadronun bulduğu bir formül var. Avagadro 6.02214199x1023 ü teker teker saymamıştır... Katı maddelerin avagadro sayısını bulmak için mesela madde hekzoganal yapıda ise örnek olarak çinko elementi 0.866 X a2(a kare) X C= M(birim hacimdeki tanecik sayısı)X çinko atomunun Ma'sı /Na( avagadro sayısı) X çinko nun yoğunluğu formülünden Na yı bulunabilir. a=2.665 X 10^(-8)(-8) c = 4.947 X 10^(-8)(-8) bunlar da sabit sayılardır. Eğer madde kübik yapıda ise bu seferde Fe elementi için; a^3 = M(birim hacimdeki tanecik sayısı) X demir atomunun Ma'sı /Na( avagadro sayısı) X demirin yoğunluğu formülünden Na bulunabilir.

Kaynaklar ve Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]