Fisyon

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Çekirdek fiziği
CNO Cycle-TR.svg
Anahtar Konular
Radyoaktif bozunma
Fisyon
Füzyon
Klasik bozunmalar
Alfa · Beta · Gama ışını · Parçacık bozunumu
Gelişmiş bozunmalar
Çift Beta bozunmalar · Çift elektron yakalama · İç çevirim · İzomerik çevrilim
Emisyon reaksiyonları
Nötron emisyonu · Pozitron emisyonu · Proton emisyonu
Yakalama
Eksicik yakalanması · Nötron yakalama
R · S · P · Rp
Fisyon
Kendiliğinden fisyon · Yarılma · Kosmik ışın spallation · Fotodezentegrasyon
Çekirdek Sentezİ
Stellar Çekirdek Sentezi
Big Bang çekirdek sentezi
Süpernova çekirdek Sentezi

Fisyon, kütle numarası çok büyük bir atom çekirdeğinin parçalanarak kütle numarası küçük iki çekirdeğe dönüşmesi olayıdır. Fisyon reaksiyonlarında radyoaktif elementler kullanılır ve tepkimeler için bir ilk enerjiye (aktiflenme enerjisi) ihtiyaç vardır. Reaksiyon sonucunda kararsız çekirdekler ve nötron oluşur. Oluşan nötronların her biri yeni bir uranyum atomu ile tepkimeye girer. Bu esnada açığa çıkan nötronlar ortamdan uzaklaştırılmazsa tepkime zincirleme olarak devam eder.

Fisyon reaksiyonları kontrollü olarak gerçekleştirilmelidir. Eğer reaksiyonlar kontrol altına alınmazsa açığa çıkan enerji büyük bir patlama oluşturur. Buna nükleer bomba ya da atom bombası denir. Bu olayda büyük miktarda enerji açığa çıkar. Bölünme tepkimeleri atom bombalarının yapımında ve nükleer santrallerde enerji üretiminde kullanılır.

Örneğin, Uranyum-235 nötron bombardımanına tutulur. Bombardımanda uranyum mevcut nötronlarından birini bile kaybetse kararsız bir hâl alır ve bu tepkime zincirleme reaksiyona girerek madde kendini parçalar. Ardından baryum 142 ve kripton 91'e dönüşür. Bununla birlikte üç nötron salar ve yüksek miktarda gama ışıması yapar. Bu yaklaşık 25.000 ton kömürün enerjisine eşittir. Fisyon tepkimelerinde açığa çıkan enerji nükleer reaktörlerde kontrollü olarak kullanılarak enerji elde edilebilir. Ayrıca açığa çıkan alfa ve gama ışınları bilimsel deneylerde kullanılır.