Asetonitril
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Asetonitril (ACN) formül ü CH3CN olan bir kimyasal bileşiktir . Bu renksiz sıvı en basit organik nitril ve en yoğun kullanılan bir çözücüdür.
Konu başlıkları |
[değiştir] Üretimi
Asetonitril, akrilonitrilin üretimi sırasında çıkan bir yan üründür.[1] Asetonitrilin üretim eğrileri akrilonitrilkileri takip eder. Asetonitril aynı zamanda may also be produced by reacting karbon monoksit, amonyak, ve hidrojen gazları ile tepkimesiyle de üretilebilmektedir.[2] ABD’de asetonitrilin dört ana üreticisi : INEOS, DuPont, J.T. Baker Chemical, ve Sterling Chemicalsdır. 1992’de ABD’de 14,700 ton asetonitril üretilmişti.
[değiştir] Uygulamalar
[değiştir] Çözücü
Asetonitril bütadienin saflaştırılmasında bir çözücü olarak kullanılmaktadır. Görece olarak zehileyici olmadığından tırnak cila temizleyicilerinin formüllerinde; aseton ve etil asetat gibi bazen kullanılmaktadır. Daha özgün uygulamalarda, sıklıkla bilinmeyen bir kimyasal tepkimenin (ing: reaction/reaksiyon) denenmesinde sık kullanılan bir seçenektir. Uygun sıvı genişliği ile polardır (3.84 D). Düşük asidik özelliği sayesinde sorun çıkarmadan geniş bir bileşik yelpazesini çözer. Bu nedenden dolayı HPLC’de hareketli bir faz olarak yoğun bir kullanımı söz konusudur. Benzer şekilde döngüsel voltametre de görece yüksek dielektrik sabiti nedeniyle çok kullanılan bir çözücüdür. Asetonun özellikleri de benzerdir ancak bazlara ve nükleofillere karşı yüksek oranda tepkilidir.
[değiştir] Organik bireşim
Asetonitril, zirai ilaçlardan parfüm yapımına kadar organik bireşimde iki karbon yapıcı bloktur.[3] Siyanojen klorür ile tepkimesi (ing:reaction) malononitrili meydana getirir.
[değiştir] İnorganik kimyada ligand olarak
İnorganic kimyada, asetonitril değiştirilebilir ligand olarak geniş bir kullanıma sahiptir. Buna güzel bir örnek; asetonitrilde (polimerik) paladyum klorür süspansiyonunu ısıtarak hazırlanan PdCl2(MeCN)2'un kullanımıdır
- [PdCl2]n + 2n MeCN → n PdCl2(MeCN)2
[değiştir] Güvenlik
Asetonitril'in düşük bir zehirliliği vardır, fareler için LD50 3.8 g/kg'dır. Diğer nitrillerin davranışının tersine , asetonitrilin metabolizması siyanür yaymaz.[1]
[değiştir] Dipnotlar
- ^ a b Peter Pollak, Gérard Romeder, Ferdinand Hagedorn, Heinz-Peter Gelbke "Nitriles" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, 2002: Weinheim. DOI: 10.1002/14356007.a17_363
- ^ Şablon:Ref patent
- ^ Şablon:OrgSynth
[değiştir] Dış bağlantılar
- WebBook page for C2H3N
- International Chemical Safety Card 0088
- National Pollutant Inventory - Acetonitrile fact sheet
- NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

