Akbaş, Serik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara


Akbaş
—  Köy  —
Antalya
Antalya
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi
İl Antalya
İlçe Serik
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 1.057
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 242
İl plaka kodu 07
Posta kodu 07500
İnternet sitesi: [2]

Akbaş, Antalya ilinin Serik ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölgenin en eski köylerinden biridir Akbaş. M.Ö. Romalılar Döneminde varlığı bilinen bir köydür. Bu dönemden kalmış ancak tahrip olmuş kaleler bulunmaktadır. Kızılbük Mahallesi yakınlarında bu dönemden kalma yıkıntılar vardır. Köyün yaylasına giden ve 600 metre civarında yüksekliği bulunan Kısık bölgesinde yine Roma/Bizans Döneminden kalma geniş bir kale yerleşim yeri harebeleri dikkat çeker. Fakat bu alan bakımsızlıktan üzerinde asırlık çam ağaçlarıyla süslenmiştir. Köyün başka bir tarihi göstergesi de Kısık deresi üzerindeki 40-50 metre yüksekliğindeki su kemeridir. Bu kemer Aspendos antik kentine su taşıyan ve ünlü efsaneye konu olan kemerlerin uzantısıdır. Bunların dışında da irili ufaklı çok sayıda harabeler bulunmaktadır. Selçuklu ve Osmanlı Dönemlerinde de bu civarın merkezlerinden biri olmaya devam etmiştir. bu dönemin en bilinen eseri ise günümüzde cami olarak kullanılan bir medrese inşasıdır. Osmanlı döneminden kalan 150-200 yıllık konaklar da köye renk katar.

"Yarım Asrın Arkasından" adlı eserinde Macit Selekler (antalya savcı ve şair)köy için şunları yazar:

Nahiyenin şimalinde Akbaş deresinin sonunda daha ziyade dağ köyü sayılabilecek bir mevkidedir. Bir vakitler bu köyde birkaç kardeşten mürekkep bir oymak olduğu, beyaz bezden dikilmiş terlik dedikleri bir serpoş kullandıkları, Cuma günleri Bucak köye namaza gelirken, Akbaşlılar geliyor diye söylendiği için Akbaş adının kaldığı rivayet edilir. 41 hanede 107 kadın, 126 erkek 233 nüfusu vardır. Daha çok keçi ve sığır hayvanlarının mahsülleri ile geçinirler.

Ama yazarın anlattığı isim akbaş rivayeti pek inandırıcı gelmez çünkü köyde çok eskiden beri ibadet yerinin varlığı bilinmektedir. Ayrıca Akbaş isminin aktaş'tan bozma olduğu da anlatılır.Komşu köy olan Karataş isimininde karataş'tan bozma olğu söylenir. ancak yeterli bilg lerin olmaması araştırmaları zorlaştırmaktadır ( Hüseyin KAHYA )

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Akbaş köyü çok eski bir tarihe sahip olmasına rağmen sosyal ve kültürel hayat bakımından da bu kadar zengin olduğu söylenemez. Bunun belki en önemli sebebi de köyün son dönemde Serik ilçe merkezine çok göç vermesidir. Köy çok geniş bir alana yayıldığı ve ondan fazla mahalleden oluştuğu halde bu kadar alan ve mahalle arasında sıkı bir bağ olması da kültürel yönden çok önemli bir durumdur. Köyde bayram ve düğünler geleneksel olsa da eski köy geleneği havasında değildir. Köyün kendi özgü gelenek ve yemekleri pek bulunmamaktadır. (Hüseyin KAHYA)

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya iline 60 km, Serik ilçesine 22 km uzaklıktadır. Serik'in yüzölçümü bakımından en geniş köylerinden biridir. Güneyinde Karataş köyü, Sarıabalı köyü, Denistepesi köyü, kuzeyinde Etler köyü, Yeşilvadi köyü, batısında Kökçepınar köyü, doğusunda ise Manavgat'a bağlı Karabük köyü bulunmaktadır. Köy, çok köklü bir geçmişi olmasına rağmen sosyal ve kültürel yapı bakımından belli sebeplerle biraz zayıftır ancak coğrafi bakımdan ise eşine az rastlanır güzelliktedir. Köyün coğrafi yapısında en dikkat çekici durum her tarafı dağlarla çevrili, ortasından şirin bir dereyi akıtan bir ova görünümüdür. Köyde hemen her türlü coğrafi şekil örneğine rastlanmaktadır. Örneğin Serik'in en yüksek ikinci dağı olan Ovacık (Keriz)(2004 metre) köyün hemen kuzey kenarındadır. Bunun dışında köyün dört tarafı dağlarla çevrilidir. Ovacık dağının güney yamaçları köyün yaylasıdır. 1500 metre civarında değişik yayla yerleşkeleri bulunmaktadır. Bu yaylalardan Naneli son yıllarda köyden Serik'e gidip orada emekli olup dönenlerin yazlığı haline gelmiştir. Köyün kuzeyinde Yukarı Kelmen yakınlarında küçüklü büyüklü iki adet şelale ve hemen onların oluşturduğu dev kazanları bulunmaktadır. Ayrıca güney bölgedeki Aşağı Kısık bölgesindeki dev kazanının derinliği ise 50 metreyi bulur. Köyde devkazanlarına gök büvet denir. Bölgenin yapısı kireçli olduğundan karstik şekillere de rastlanır. Köydeki küçük derelerde Pamukkale travertenlerine benzer oluşumlara da rastlanır. Ancak renkleri soluktur. Karstik şekillerden en önemlisi Türkiye’nin tartışmasız en güzel mağarası olan ve dünyada da benzerine az rastlanan Zeytintaşı Mağarasıdır. (Hüseyin Kahya)

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Akdeniz iklimi etki alanı içerisindedir. Ancak sahil köylere oranla kış biraz daha soğuk geçer ve deniz meltemini almadığı için hava daha nemlidir. (Hüseyin Kahya)

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2012 690
2000 1057
1997 1109

Köyün nüfusu son nüfus sayımına göre 690'dir. Fakat Serik'te yaşayan Akbaşlı sayısı köy nüfusundan 5-6 kat daha fazladır. Köy halkının çoğu daha rahat yaşam, iş için ya da çocukların eğitimi için ilçede yaşamayı daha çok tercih etmiştir. Serik'te yaşayan Akbaşlı sayının 5000 civarında olduğu bilinir. Şöyle ki Serik'in en büyük mahallesi olan Kökez Mahallesi'nin öbür adı Akbaş Mahallesi'dir.

Köy nüfüsü çoksayıda mahallede dağınık halde yerleşmiştir.

Mahalleler şunlardır:

1. Merkez 2. Yukarı Kelmen 3. Aşağı Kelmen 4. Ketenler 5. Karaçaltı 6. Karataşlar 7. Kökçeler 8. Küçükler 9. Kırlar 10. Kızılbük 11. Saraycık 12. Onboynuz

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Köyde, 300 ortaklı, S.S.Akbaş Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi bulunmaktadır. Kooperatifin yıllık iş hacmi 700.000 TL'dir. Köyün süt ürünlerini değerlendirmekte olan kooperatif, günlük ortalama 3000 litre süt toplayıp alıcı firmalara teslim etmektedir. Kooperatif ayrıca orman bakımı ve kesimi ile de ilgilenmektedir. Köyde küçük baş hayvancılık ve sebze tarımı da yaygındır.

Ayrıca yabani kekik,mersin, keçiboynuzu ve zaman zaman değişik mantarlar da köy halkı için alternatif bir geçim kaynağıdır. (Hüseyin KAHYA)

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]