Agatha Christie

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Agatha Christie
İngiliz yazar, popüler edebiyatın en önemli isimlerinden biri ve dedektif Hercule Poirot tipinin yaratıcısı.
15 Eylül 1890
Ölüm	12 Ocak 1976

Agatha Mary Clarissa Christie (15 Eylül 1890 – 12 Ocak 1976), İngiliz yazar, popüler edebiyatın en önemli isimlerinden biri ve dedektif Hercule Poirot tipinin yaratıcısıdır. Mary Westmacott takma adıyla aşk romanları da yazmıştır. Ancak asıl ününü, yazdığı 80 dedektif romanına ve West End tiyatrolarında başarıyla sahnelenen oyunlarına borçludur.

[değiştir] Yaşamı

Babası Frederick Alvah Millet, Agatha henüz küçük yaştayken öldü. Annesi tarafından evde eğitilen küçük kız, yalnız bir çocukluk geçirdi. Küçük yaşta öyküler yazmaya başladı. 16 yaşında, şan öğrenimi görmek üzere Paris’e yollandıysa da kısa sürede bundan vazgeçti. Ciddi anlamda ilk edebi denemeleri, duygusal konuları ele alan öyküler oldu. 1914’te Arvhibald Christie adlı bir doktorla evlendi ve yeniden Fransa’ya gitti. Oradayken vakit geçirmek üzere okuduğu dedektif öykülerinin daha iyilerini yazabileceğini düşünerek ilk polis romanı olan The Mysterous Affair at Styles’ı (Styles’daki Esrarengiz Olay) yazdı. Kitap çeşitli yayınevinlerince geri çevrildikten sonra 1920’de Bodley Head Yayınevi tarafından kabul edildi. Styles, Agatha Christie’nin ilk Hercule Poirot ’u romanıdır.

Hercule Poirot, zekası, espri yeteneği, keskin gözlemciliği ve Avrupalı inceliği ile seçkinleşen Belçikalı bir dedektiftir. Cinayetleri “küçük gri hücreler” dediği beynini kullanarak çözmesi ve bu arada da İngiliz yüksek sınıfının özel yaşamının saklı yönlerini ortaya dökmesi ile tanınır. Agatha Christie’nin arka arkaya yazmaya başladığı polis romanları Poirot tipine uluslararası ün kazandırdı. Yazar ayrıca Miss Marple adının verdiği bir tip daha yarattı. Sevimli bir yaşlı kız olan amatör dedektif Miss Marple da çok tutuldu. 1928’de ilk kocasından boşanıp Max Mallowan’le evlendikten sonra birçok ülke gezip görme fırsatı bulan Christie’nin romanları 1930’larda çoğunlukla uluslararası mekânlarda geçmeye başladı.

Hayranlarınca her kitabı beğenilmekle birlikte, Agatha Christie’nin edebi kaygılarla yazdığı bazı romanlar eleştirmenlerin de dikkatini çekti. On Küçük Zenci ise polis romanının klasikleri arasındadır. Agatha Christie, İngiliz töre romanı geleneğinde yazdığı polis romanları ile dünya edebiyatında kendine özgü bir yerin sahibi olmuştur.

[değiştir] Romanları

Basım Yılı	Ad	Detektif
1920	Ölüm Sessiz Geldi The Mysterious Affair at Styles	Hercule Poirot Arthur Hastings Başmüfettiş Japp
1922	Gizli Düşman The Secret Adversary	Tommy ve Tuppence
1923	Dersimiz Cinayet Murder on the Links | The Murder on the Links	Hercule Poirot Arthur Hastings
1924	The Man in the Brown Suit	Anne Beddingfeld Colonel Race
1925	Köşkteki Esrar The Secret of Chimneys	Superintendent Battle
1926	Roger Ackroyd Cinayeti The Murder of Roger Ackroyd	Hercule Poirot
1927	Büyük Dörtler The Big Four	Hercule Poirot Arthur Hastings Başmüfettiş Japp
1928	Mavi Tren'in Esrarı The Mystery of the Blue Train	Hercule Poirot
1929	The Seven Dials Mystery	Bill Eversleigh Superintendent Battle
1930	Ölüm Çığlığı The Murder at the Vicarage	Miss Marple
1931	Sittaford Malikanesi'nin Gizemi The Sittaford Mystery also Murder at Hazelmoor	Inspector Narracott
1932	Cesetler Ağlamaz Peril at End House	Hercule Poirot Arthur Hastings Chief Inspector Japp
1933	Lord Edgware'yi Kim Öldürdü Lord Edgware Dies also Thirteen at Dinner	Hercule Poirot Arthur Hastings Başmüfettiş Japp
1934	Doğu Ekspresi'nde Cinayet Murder on the Orient Express also Murder in the Calais Coach	Hercule Poirot
1934	Ceset Dedi Ki Why Didn't They Ask Evans? also The Boomerang Clue	Bobby Jones Frankie Derwent
1935	Üç Perdelik Cinayet Three Act Tragedy also Murder in Three Acts	Hercule Poirot
1935	Ölüm Diken Üstünde Death in the Clouds also Death in the Air	Hercule Poirot Başmüfettiş Japp
1936	Cinayet Alfabesi The A.B.C. Murders also The Alphabet Murders	Hercule Poirot Arthur Hastings Başmüfettiş Japp
1936	Mezopotamya'da Cinayet Murder in Mesopotamia	Hercule Poirot
1936	Briç Masasında Cinayet Cards on the Table	Hercule Poirot Colonel Race Superintendent Battle Ariadne Oliver
1937	Ölüden Mektup Var Dumb Witness also Poirot Loses a Client	Hercule Poirot Arthur Hastings
1937	Nil'de Ölüm Death on the Nile	Hercule Poirot Colonel Race
1938	Ölümle Randevu Appointment with Death	Hercule Poirot
1938	Noelde Cinayet Hercule Poirot's Christmas also Murder for Christmas also A Holiday for Murder	Hercule Poirot
1939	Zehiri Kim Verdi Murder is Easy also Easy to Kill
1939	On Küçük Zenci And Then There Were None also Ten Little Indians also Ten Little Niggers
1940	Koltuktaki Ölü Sad Cypress	Hercule Poirot
1940	İskemlede Beş Ceset One, Two, Buckle My Shoe also An Overdose of Death also The Patriotic Murders	Hercule Poirot Başmüfettiş Japp
1941	Ölüm Oyunu Evil Under the Sun	Hercule Poirot
1941	N veya M?	Tommy ve Tuppence
1942	Cesetler Merdiveni The Body in the Library	Miss Marple
1942	Beş Küçük Domuz Five Little Pigs also Murder in Retrospect	Hercule Poirot
1942	Daktilodaki Parmak The Moving Finger also The Case of the Moving Finger	Miss Marple
1944	Sıfıra Doğru Towards Zero	Superintendent Battle Müfettiş James Leach
1944	Yılan İçini Döktü Death Comes as the End
1945	Şampanyadaki Zehir Sparkling Cyanide also Remembered Death	Colonel Race
1946	Ceset Katilini Arıyor The Hollow also Murder After Hours	Hercule Poirot
1948	Şeytan Dönemeci Taken at the Flood also There is a Tide...	Hercule Poirot
1949	Çarpık Evdeki Cesetler Crooked House	Charles Hayward
1950	Cinayet İlanı A Murder is Announced	Miss Marple
1951	Bağdat'a Geldiler They Came to Baghdad	Victoria Jones
1952	Mrs McGinty's Dead also Blood Will Tell	Hercule Poirot Ariadne Oliver
1952	Zarif Bir Cinayet Gecesi They Do It with Mirrors also Murder with Mirrors	Miss Marple
1953	Cenazeden Sonra After the Funeral also Funerals are Fatal also Murder at the Gallop	Hercule Poirot
1953	Porsuk Ağacı Cinayeti A Pocket Full of Rye	Miss Marple
1954	Bilinmeyen Hedef Destination Unknown also So Many Steps to Death
1955	Üç Yanlış Üç Ceset Hickory Dickory Dock also Hickory Dickory Death	Hercule Poirot
1956	Sonuncu Kurban Dead Man's Folly	Hercule Poirot Ariadne Oliver
1957	16.50 Treni 4.50 from Paddington also What Mrs. McGillicuddy Saw! also Murder She Said	Miss Marple
1958	İçimizden Biri Ordeal by Innocence
1959	Kapı Tekrar Vuruldu Cat Among the Pigeons	Hercule Poirot
1961	Ölüm Büyüsü The Pale Horse	Inspector Lejeune Ariadne Oliver
1962	Kırık Ayna The Mirror Crack'd from Side to Side also The Mirror Crack'd	Miss Marple
1963	Ölüm Saatleri The Clocks	Hercule Poirot
1964	Ölüm Adası A Caribbean Mystery	Miss Marple
1965	Cinayetler Oteli At Bertram's Hotel	Miss Marple
1966	Üçüncü Kız Third Girl	Hercule Poirot Ariadne Oliver
1967	Geceyarısı Cinayeti Endless Night
1968	Pembe Evdeki Ölü By the Pricking of My Thumbs	Tommy ve Tuppence
1969	Elmayı Yılan Isırdı Hallowe'en Party	Hercule Poirot Ariadne Oliver
1970	Frankfurt Yolcusu Passenger to Frankfurt
1971	Ölüm Meleği Nemesis	Miss Marple
1972	Filler de Hatırlar Elephants Can Remember	Hercule Poirot Ariadne Oliver
1973	Kader Kapısı Postern of Fate Son Tommy ve Tuppence Romanı	Tommy ve Tuppence
1975	Ve Perde İndi Curtain Son Hercule Poirot Romanı	Hercule Poirot Arthur Hastings
1976	Uyuyan Ölüm Sleeping Murder Son Marple Romanı	Miss Marple

Kitap adı: 16.50 Treni Acı Kahve Bağdat'a Geldiler Beklenmeyen Misafir Beklenmeyen Şahit Beş Küçük Domuz Bilinmeyen Hedef Briç Masasında Cinayet Büyük Dörtler Cenazeden Sonra Ceset Dedi ki Ceset Katilini Arıyor Cesetler Ağlamaz Cesetler Merdiveni Cinayet Alfabesi Cinayet İlanı Cinayet Reçetesi Cinayetler Kapısı Cinayetler Kulübü Cinayetler Oteli Çarpık Evdeki Cesetler Dakdilodaki Parmaklar Dersimiz Cinayet Doğu Ekspresinde Cinayet Dört Neşeli Arkadaş Elmayı Yılan Isırdı Fare Kapanı Filler de Hatırlar Fotoğraftaki Lekeler Frankfurt Yolcusu Gece Gelen Ölüm Gece Yarısı Cinayeti Golf Sahasında Cinayet Hercule Poirot İz Üzerinde hercule'ün on iki görevi Işıklar Sönünce İskemlede Beş Ceset Kanatların Çağrısı Kapı Tekrar Vuruldu Kırık Ayna Kırmızı İşaret Koltuktaki Ölü Köşkteki Esrar Lord Edgware'i Kim Öldürdü? Mavi Trenin Esrarı Miss Marple'in Son Maceraları N VEYA M? Nil'de Ölüm Noel'de Cinayet On Küçük Zenci Ölüden Mektup Var Ölüm Adası Ölüm Büyüsü Ölüm Çığlığı Ölüm Diken Üstünde Ölüm Meleği Ölüm Oyunu Ölüm Saatleri Ölüm Sessiz Geldi Ölümle Randevu Ölümün Aynası Ölümün Sesi Ölümün Tam Zamanı Pembe Evdeki Ölü Porsuk Ağacı Cinayeti Roger Ackroyd Cinayeti Ruhların Cinayeti Sıfıra Doğru Son Haber Sonuncu Kurban Şahidin Gözleri Şampanyadaki Zehir Şeytan Dönemeci Tavus Kuşu Cinayeti Trende Cinayet Uyuyan Ölüm Üç Perdelik Cinayet Üç Yanlış Üç Ceset Üçüncü Kız Ve Perde İndi.. Yılan İçini Döktü Zarif Bir Cinayet Gecesi Zehiri Kim Verdi

Orjinal adı: 4.50 From Paddington Black Coffee They Came to Baghtdad Unexpected Guest Witness for Prosecution Five Little Pigs Destination Unkown Cards on the Table Big Four After the Funeral he says... Hollow Peril at the End House Body in the Library ABC Murders Murder is Announced Moving Fiuqa Postern of Fate The Thirteen Problems At Bertram's Hotel Crooked House The Moving Finger Murder on the Links Murder on the Orient Express Seven Dials Mystery Hallowen Party Three Blind Mice Elephants Can Remember Mrs. Mc Ginty's Dead Murder in Mezopotamia Endless Night The Murder on the Links Hercule Poirot's Early Cases The Labours of Hercule While the Lights Lasts One, Two Buckle My Shoe Hound Of Death Cat Among the Pigeons Mirror Cracked from Side to Side Red Light and Other Stories Sad Cypress Secret Of Chimneys Lord Edgaware Dies Mystery of the Blue Train Miss Marple’s Final Cases N or M? Death on Nile Murder for Christmas Ten Little Niggers Poirot Loses a Client-Dumb Witness Caribbean Mystery Pale Horse Murder at the Vicarage Death in the Clouds Nemesis Evil Under the Sun Clocks Affair at Styles Appointment with Dead Death Man's Mirror Voice of The Dead Mysterious Mr. Quin By the Pricking of my Thumbs Pocket Full of Rye Murder Of Roger Ackroyd Sittaford Mistery Towads Zero Scoop and Behind the Screen Dead Man's Folly Ordeal By Innocence Sparkling Cyanide Taken at the Flood Third Girl What Mrs. Guilway Saw Sleeping Murder Three Act Tragedy Hickroy Dickory Dock Curtain Death Comes as the End They do it with Mirrors Murder is Easy

[değiştir] Dış bağlantılar

• Agatha Christie Türkiye fan forum sitesi
• Türkiye'de yayımlanmış Agatha Christie romanlarının Türkçe adları