1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
1672 - 1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı
Osmanlı-Lehistan Savaşları
Walka o sztandar turecki.jpg
1672 - 1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı
Tarih 1672-1676
Bölge Boğdan, Galiçya ve Ukrayna
Sonuç Osmanlılar kazandı. Bucaş Antlaşması yapıldı.
Taraflar
Flag of the Ottoman Empire (1453-1517).svg Osmanlı Devleti
Flag of the Crimean Tatar people.svg Kırım Hanlığı
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Doroşenko Kazakları
Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Lehistan-Litvanya Birliği
Flag of Wallachia.svg Eflak Prensliği
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Çanenko Kazakları
Komutanlar
Flag of the Ottoman Empire (1453-1517).svg Sultan IV. Mehmet
Flag of the Ottoman Empire (1453-1517).svg Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
Flag of the Crimean Tatar people.svg Kırım hanı I. Selim Giray
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Petro Doroşenko
Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg III. Jan Sobieski
Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Michał Kazimierz Pac
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Mikhail Çanenko
Flag of Wallachia.svg I. Grigore Ghica

1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı, 17. yüzyıldaki Osmanlı-Lehistan savaşlarının sonuncusudur.

Nedenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Jan Sobieski

17. yüzyılın ortalarında Ukrayna diye bir devlet mevcut değildi. Dinyeper nehri Ukraynalıları ikiye bölmüştü. Dinyeper nehrinin sağ kıyısı (batı kıyısı) Lehistan'ın elindeydi. Sol kıyısı ise Rusların (Rus Çarlığı) elindeydi. Sağ kıyı Ukraynalılarının Atamanı olan Petro Doroşenko Osmanlı padişahı IV. Mehmet'le bir anlaşma yaparak Osmanlı himayesini kabul etti. Böylece bütün Ukrayna'ya hakim olmayı umuyordu. Kırım hanı I. Selim Giray Doroşenko'yla birlikte Lehistan'a saldırdı. Ancak Lehistan kralı III. Jan Sobieski'ye yenildiler ve Osmanlı Devleti'nden yardım istediler.

Savaşın gelişmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köprülü Fazıl Ahmed Paşa

Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa komutasındaki 80.000 Osmanlı askeri 1672 yılında Ukrayna'ya girdi. Kamaniçe'yi ele geçirdi ve Lviv kentini kuşattı. Büyük bir yenilgiye uğrayan Lehler, 18 Ekim 1672 tarihinde Bucaş Antlaşmasına razı oldular. Dinyeper nehrinin sağ kıyısını Osmanlılara bırakmaya ve 22.000 düka altın ödemeyi kabul ettiler.

Bu antlaşmaya rağmen Lehler yenilgiyi bir türlü kabul edemiyorlardı. Lehistan kralı Michał Korybut Wiśniowiecki öldü ve ünlü Lehistan komutanı III. Jan Sobieski kral seçildi. 1674 yılında Osmanlıların Ruslarla savaş halinde olmasını fırsat bilerek Lehler tekrar Osmanlılara saldırdılar. Ancak gene de tam bir başarı elde edemediler. 17 Ekim 1676'de İzvança Antlaşması (Żurawno Antlaşması) yapıldı. Bu antlaşma büyük oranda Bucaş Antlaşması'yla aynıydı. Ancak Lehistan'ın para ödemesi zorunluluğu kaldırılmıştı ve Ukrayna'nın batı kıyısında üçte birlik bir bölge Lehistan'a bırakılıyordu.

Savaşın sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu savaş sonunda Osmanlı Devleti batıda en geniş sınırlarına ulaştı. 1683 yılında yapılan II. Viyana Kuşatması ve Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nda ağır yenilgilere uğradı. Yalnız Lehistan cephesinde Osmanlı orduları başarılı oldu. 1699 yılında imzaladığı Karlofça Antlaşması'ya büyük miktarda toprak kaybetti ve bir daha hiçbir zaman eski gücüne ulaşamadı. Avusturya'nın yardımıyla Podolya ve Ukrayna'yı geri almasına rağmen Polonya da güçten düştü, hatta 1710'larda İsveç ve Rusya'nın işgaline uğradı. Sonunda 1772, 1793 ve 1795'teki bölünmelerle Rusya, Prusya ve Avusturya arasında paylaşılarak 1806-1815 (fiilen 1813) arasında Fransız güdümünde kurulan Varşova Düklüğü ve 1815-1846 arası süren Krakov Cumhuriyeti dönemleri haricinde 1918'e kadar bağımsızlığını yitirdi.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]