Ürün adı olmuş markalar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Ürün adı olmuş markalar (veya jenerik markalar), bir ticari markanın adının bir süre sonra ürünün adının yerine geçmesi durumudur.

Çok bilindik bir ürün markasının zamanla o ürünün adının yerine geçmesi ve halk arasında ağız alışkanlığıyla o ürün adı yerine sürekli olarak bilindik markanın adının telâffuz edilmesi hem Türkiye'de hem de dünyada sıklıkla rastlanan bir durumdur. Örneğin bütün tıraş bıçaklarının, markaları farklı farklı olsalar da "jilet" olarak adlandırılmaları gibi. Oysa jilet aslında ik kez 1901'de ABD'de ortaya çıkmış tescilli bir tıraş bıcağı markasıdır (yazılışı: "Gilette")[1].

Bu ve bunun gibi markalar rekabetin daha az yoğun olduğu dönemlerde pazara girdikleri ve bazıları da pazarda alanlarındaki ilk markalardan oldukları için ilk etapta önemli pazar payları elde ettiler. Pazara ilk giren bu ürünlerin tescilli marka isimleri bir süre sonra bulundukları kategorideki ürünün adının yerine geçtiler, yani bu markalar 'pazarlama diliyle' artık birer “jenerik marka” haline geldiler[1].

Söz konusu markalardan bazıları artık piyasadan silinmiş de olsalar, adını verdikleri ürünle özdeşleşen marka adları halâ kullanılmaya devam etmektedir. Örneğin Türkiye'de "Blue Jean" yerine kullanılan "Kot" ismi aslında İzmir'de bu tür pantolonları üretmiş olan "Muhteşem Kot" adlı firmanın Kot Pantolonları’ndan gelmektedir. Bu firma ve yine onun gibi bilinirlik oranları yüksek olan "Shelltox", "Vim" vb gibi bir dönemin önemli markaları bugün piyasada olmasalar da adlarını verdikleri ürün grupları halâ onların adı ile anılmaktadır[2].

Dünya markaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye markaları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Gırgır - Mekanik süpürge
  • Oralet - Meyve özlü sıcak içecek
  • Selpak - Kağıt mendil
  • Chiclets (Ciklet) - Tüm sakızlar için kullanılıyor
  • UFO - Infrared ısıtıcı
  • Kalebodur - Seramik kaplama malzemesi
  • Aygaz - LPG tüpü ve bu yakıtla çalışan ocak ve tüpü
  • UHU - Yapıştırıcı
  • Nescafe - Çözünebilir hazır kahve
  • Orkid - Hijyenik kadın bağı, ped
  • Vileda - Toz alıcı temizlik malzemesi
  • Pimapen - Plastik doğrama, PVC pencere
  • Sana - Margarin
  • VIM - Temizleme tozu
  • Mintax - Deterjan
  • Bankamatik - ATM
  • Karper - Eritme peyniri[3]
  • Permatik - Traş bıçağı
  • Kot - Blue Jean
  • Shelltox - İnsektisit (Sinek/böcek öldürücü)
  • Omo - Çamaşır deterjanı
  • Atari - Video oyunu
  • Cip (Jeep) - Arazi aracı
  • Zodyak (Zodiac) - Kauçuk deniz botu
  • Borcam - Isıya dayanıklı cam mutfak kabı
  • Seloteyp - Şeffaf bant yapıştırıcı
  • Kolonya (Eau de Cologne) - Alkollü tuvalet parfümü
  • Post-It - Yapışkan not kağıdı
  • Vespa - Motosiklet
  • Formica (formika) - Ahşap veya plastik laminat kaplama.
  • Frigidaire (frijider) - 1960'lara kadar bütün buzdolapları bu adla anılıyordu.
  • Jet Ski - Motorlu su kızağı, aslında Kawasaki firmasına tescilli marka adı.
  • Tupperware (tapır) - Plastik saklama kabı.
  • Hula hoop - Plastik oyun çemberi. Wham-O firmasına kayıtlı oyuncak Türkiye'de de aynı adla anıldı.
  • Photoshop - Adobe firmasının yazılımı. Daha çok fiil olarak kullanılıyor (fotoşoplamak)
  • Selpak - Mendilin yerini aldı.
  • Jelibon- Sığır jelatini içeren şekerleme. Haribo vb gibi başka markalar olmasına rağmen hepsi "jelibon" olarak anılıyor. Jenerik adı ABD'de "jelly beans".

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Jenerik Markanın Sonu mu Geliyor" (Türkçe). capital.com.tr. http://www.capital.com.tr/jenerik-markanin-sonu-mu-geliyor-haberler/16006.aspx. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2012. 
  2. ^ a b c d "Selpak Onun Markası" (Türkçe). fasulyeden.com. http://www.fasulyeden.com/2316/selpak-onun-markasi/. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2012. 
  3. ^ "Milliyet Gazetesi/Business" (Türkçe). milliyet.com.tr. http://www.milliyet.com.tr/2004/09/13/business/abus.html. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2012.