Yerel Ağın Paylaşıma Açılması
Yerel Ağın Paylaşıma Açılması (YAPA) (İngilizcesi: Local loop unbundling (LLU or LLUB) ) serbest telekomünikasyon işletmecilerinin telefon santralıyla müşteri lokasyonu arasındaki mevcut bağlantıyı kullanabilmesini sağlayan mevzuattır. Santral ile evler veya işyerlerinin arasındaki fiziksel kablo bağlantılarına "yerel ağ" denir. Tarihsel nedenlerle, her eve ulaşan mevcut kablolar yerleşik işletmecinin sahipliğinde olur (Fransa'da France Telecom, İngiltere British Telecom, vs.). Rekabet edilebilecek bir ortamın sağlanması için, yerleşik işletmecinin diğer işletmecilere bu yerel ağın kullanımına açmasına da Yerel Ağın Paylaşıma Açılması denmektedir.
Genel bakış
[değiştir | kaynağı değiştir]Yerleşik işletmeciler genellikle YAPA uygulamalara karşı çıkarlar. Pazara giren işletmeciler ise YAPA'nın rekabet sağlamak için elzem olduğunu savunurlar. Yerel ağ paylaşıma açıldığında, alternatif operatörler kontrolü yerleşik işletmecide olan fiziksel kablo bağlantılarını yerleşik işletmeciye bağlı cihazlarda sonladırmak ve veri trafiğini ağın başka seviyesinde teslim almak zorunda değillerdir. Kabloları kendi cihazlarında sonlandırıp trafiği de kablonun sonlandığı cihaz seviyesinde teslim alarak kendi ağları üzerinden taşımaları mümkün hale gelir. Bu da alternatif operatörlerin hem maliyet, hem de hizmet kalitesi üzerinde kontrolünü artırır.
Çoğu gelişmiş ülkelerde YAPA uygulamaları vardır, ABD, tüm AB ülkeleri ve Avustralya gibi.
Dünya'da YAPA
[değiştir | kaynağı değiştir]Avrupa Birliği
[değiştir | kaynağı değiştir]YAPA mevzuatın olması ve uygulanması, Avrupa Birliğinin üyeliğinin telekomünikasyon sektöründe rekabet mevzuatların çerçevesindeki kriterlerinden biridir.
Fransa
[değiştir | kaynağı değiştir]Fransa'da Eylül 2009'da 7.500.000 abone YAPA kapsamında hizmet almaktaydı.[1]
İngiltere
[değiştir | kaynağı değiştir]İngiltere'de Haziran 2006'da, 500.000 abone YAPA kapsamında hizmet almaktaydı ve bu sayı her hafta 20.000 artmaktaydı.[2] Ocak 2016'da bu sayı 9.800.000'e ulaşmıştı.[3]
Türkiye
[değiştir | kaynağı değiştir]Türkiye'de, Aralık 2011'de YAPA tam erişim abone sayısı sadece 992 olarak gerçekleşirken,[4] bu sayı yıllık %41 büyüme ile Mart 2016'da 4.524'e,[5] 2016 sonunda ise %467 büyüyerek 25.677'ye[6] ulamıştır.
2017 Mart ayında TurkNet'in YAPA üzerinden hizmet verdiği müşterilerine AKN'siz hizmet vermeye başlaması YAPA'yı internet kullancılarının gündemine sokmuştur.[7][8]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "l'observatoire du dégroupage de l'ARCEP". 17 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2012.
- ^ "The Register". 4 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2012.
- ^ "OFFTA Grafiği". 23 Nisan 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2016.
- ^ "BTK 2011 4. Çeyrek Raporu" (PDF). 16 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2016.
- ^ "BTK 2016 Q1 Pazar Verileri" (PDF). 21 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2016.
- ^ "BTK 2016 Q4 Pazar Verisi" (PDF). 16 Mart 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2017.
- ^ "Shifdelete.net TurkNet Adil Kullanım Kotasını Kaldırdı". 29 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2017.
- ^ "Donanım Haber: TurkNet'ten sevindiren hamle: Adil Kullanım Kotası kaldırıldı!". 30 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2017.